امـامـزاده سیـّد بـهـاءالـدّیـن مـحمّـد علیـه السـّلام

پـیـو ندهــــا

*
جامع ترین سایت مشاوره مذهبی سوالات شرعی
* جاذبه های طبیعی وگردشگری کتول-محمدرضاافراز
* بسیج دانشجویی دانشگاه شهید مهاجر اصفهان
* حلقه صالحین شهید جهان آرا مسجد علامه شیخ
* مکتب الصادق (محفل دانشجویان فرهنگ گستر)
* هیئت محبان چهارده معصوم (ع)شهر سرخ رود
* چهارده معصوم(ع) 14 دنیـــــــــــــــــــــاعشق
* سایت تحلیلی خبری خراسان شمالی -اتراک
* بانک سخنرانیهای مرحوم شیخ احمد کافی
* کی وی « با شما هستیم »
* حلقه ی صالحین شهید محمدرضا صباغی
* نشریه لبیک ماهنامه فرهنگی اسلامی
* اولین وبلاگ آموزش دستور زبان کره ای
* خیمه گاه فاطمیون؛ پربازديدترين وبلاگ
* کمی تا قسمتی سیاسی . محسن
* پایــگاه اینتـرنتی حجـــاب فاطمــــی
* پاکت سازی و جعبه چسبانی طاها
* هییت محبین سردار علقمه ی قم
* پایگاه مقاومت بلال حبشی صغاد
* وبلاگ بزرگ یاران امام زمان عج
* ()() امام رضا علیه السلام (](]
* طب اسلامی-حسین کلوشانی
* اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يا مِيثاقَ اللهِ ...
* قصه سالگرد-جامانده از پرواز
* استخوان های بی نشان
* پایگاه جامع مذهبی ثقلین
* شبکه ی جهانی الکفیل
* کربلاآخر دنیامه ، فاطمه
* دانلــود رایگـان کارتـن
* بزانکوه وجواهر دشت
* فولدر 98 - قالب وبلاگ
* الهی پر پروازمان ده
* بهشــت و جهنــم
* Fahimeh lawyer
* روستای شیخیان
* انسـان - رفیعی
* دنیای اطلاعات
* علایم مزاج ها
* سینه زن حرم
* واقعه پ. س
* نرگس آباده
* حدیث نگار
* چادر خاکی
* یا ثار الله
* منتظران
او خـواهـــد آمــد

امـکانـات وبــــ
=======
Google

در اين وبلاگ
در كل اينترنت
=======

آثار

آثار نبی صلی الله علیه و آله

آحاد

آحاد صحاح ( قدما )

آحاد صحاح ( مُتأخِّرین )

آحادی صحیح ( قدما )

آحادی صحیح ( مُتأخِّرین )

آخرین تابعی

آخرین صحابی

آخرین صحابی آفریقا

آخرین صحابی اعرابی

آخرین صحابی بصره

آخرین صحابی جزیره

آخرین صحابی حمص

آخرین صحابی دمشق

آخرین صحابی فلسطین

آخرین صحابی کوفه

آخرین صحابی مدینه

آخرین صحابی مصر

آخرین صحابی مکه

آخرین صحابی یمامه

آداب تَحْدِیث

آداب تحمل حدیث

آداب طالب حدیث

آداب کتابت حدیث

آداب لَحَق

آداب مُحَدِّث

آداب مُستَجِیز

آداب نقل حدیث

آفَتُه فُلانٌ

ائتلاف و اختلاف حدیث

ائتلاف و اختلاف در صنعت

ائتلاف و اختلاف در نسبت

ائمه حدیث

اِبْدال

اَبو ابراهیم علیه السلام

اَبو اسحاق علیه السلام

اَبو الحسن علیه السلام ( امام اول )

اَبو الحسن علیه السلام ( امام چهارم )

اَبو الحسن علیه السلام ( امام دهم )

اَبو الحسن علیه السلام ( امام هشتم )

اَبو الحسن علیه السلام ( امام هفتم )

اَبو الحسن اول علیه السلام

اَبو الحسن ثالث علیه السلام

اَبو الحسن ثانی علیه السلام

اَبو الحسن ماضی علیه السلام

اَبو الحسنین علیهم السلام

اَبو السبطین علیهم السلام

اَبو القاسم علیه السلام

اَبو القاسم صلی الله علیه و آله

اَبو بکرعلیه السلام

اَبو تراب علیه السلام

اَبو جعفر علیه السلام ( امام پنجم )

اَبو جعفر علیه السلام ( امام نهم )

اَبو جعفر اول علیه السلام

اَبو جعفر ثانی علیه السلام

اَبو شُبَّر علیه السلام

اَبو شُبَیر علیه السلام

اَبو عبد الله علیه السلام ( امام سوم )

اَبو عبد الله علیه السلام ( امام ششم )

اَبو علی علیه السلام

اَبو محمد علیه السلام ( امام چهارم )

اَبو محمد علیه السلام ( امام دوم )

اَبو محمد علیه السلام ( امام هفتم )

اَبو محمد علیه السلام ( امام یازدهم )

اِبهام

اَتْباع تابعین

اتصال اسناد

اتصال سند

اتفاق شیعه بر عمل به روایت راوی

اتقان المَقال فی اَحوال الرِجال

اتقن الناس

اَثبَت الناس

اثر

اَثَری

اجازات

اَجازَنی

اجازة ( طرق تحمل )

اجازه ( کتاب )

اجازه استقلالی به معدوم

اجازه اشاره ای

اِجازةُ المجُاز لِغیرِه

اجازه به اطفال

اجازه به حاضر

اجازه به حَمْل

اجازه به شخص خاص در مورد خاص

اجازه به شخص خاص در مورد عام

اجازه به طفل

اجازه به طفل صغیر

اجازه به طفل غیر مُمَیّز

اجازه به طفل مُمَیّز

اجازه به غایب

اجازه به غیر موجود

اجازه به فاسق

اجازه به کافر

اجازه به مُبْتَدِع

اجازه به مجُاز غیر مُعَیّن

اجازه به مُجاز غیر مُعَیّن در مُجازٌ فِیهِ غیر مُعَیّن

اجازه به مُجاز غیر مُعَیّن در مجاز فِیهِ مُعَیّن

اجازه به مُجازٌ فِیهِ غیر مُعَیّن

اجازه به مُجازٌ فِیهِ مجهولٌ

اجازه به مُجازٌ فِیهِ مُعَیّن

اجازه به مُجاز مجهولٌ

اجازه به مُجاز مُعَیّن

اجازه به مُجاز مُعَیّن در مُجازٌ فِیهِ غیر مُعَیّن

اجازه به ُمجاز مُعَیّن در مُجازٌ فِیهِ مجهولٌ

اجازه به مُجاز مُعَیّن در مُجازٌ فِیهِ مُعَیّن

اجازه به مَجانِین

اجازه به مجنون

اجازه به معدوم

اجازه به موجود فاقد شرایط اداء

اجازه تبعی به معدوم

اجازه تحریری

اجازه در غیر مسموعات

اجازه در مسموعات

اجازه شفاهی

اجازه عام ( مُجازٌ فِیهِ عام )

اجازه عام ( مُجازٌ لَه عام )

اجازه عَنْعَنَه

اجازه قولی صریح

اجازه قولی ظاهر

اجازه قولی مُقَدَّر

اجازه کَبیر

اجازه کَتْبی

اجازه مبسوط

اجازه متوسط

اجازه مُجرَّد از مُناوَلَه

اجازه مختصر

اجازه مُدَبَّج

اجازه مشافهی

اجازه مطلق

اجازه معلق

اجازه معلق به شرط

اجازه مُعَنْعَنَه

اجازه مقرون به مُناوَلَه

اِجْتَمَعَتِ العِصابةُ علی تَصحیحُ ما یَصِحُّ عَنه

اُجْرَت بر تَحْدِیث

اََجْزاء

اَجَزْتُ فلاناً اَنْ یَروِی عَنّی ما صَحَّتْ لِی رِوایَتُه

اَجزتُک الکتابَ الفلانی

اَجزتُک روایة مسموعاتی و مَرویّاتی

اَجزتُک ما اشتمل علیه فهرستی هذا

اَجزتُک مَرویّاتی

اَجزتُک مسموعاتی

اَجَزْتُ لَک

اَجزتُ لک ان تَروی عَنّی مسموعاتی و مَرویّاتی

اَجلّ الاَسانِید

اجماع شیعه بر عمل به روایت راوی

اَجمعتِ العِصابةُ علی تَصحیحُ ما یَصحُّ عَنه

اَجْوَدُ الاَسانِید

احادیث

احادیث آحاد

احادیث احکام

احادیث اِفراد

احادیث الهی

احادیث ترغیب

احادیث تَرهِیب

احادیث حِسان

احادیث ساختگی

احادیث ضعیف ( قدما )

احادیث ضعیف ( مُتأخِّرین )

احادیث فضایل

احادیث قدسی

احادیث قَوی

احادیث متواتر

احادیث مَجعول

احادیث مرسل ( اعم )

احادیث مرفوع ( اعم )

احادیث مُسنَد

احادیث مشهور

احادیث مُصَحَّف

احادیث مُضْمَر

احادیث مُعضَل

احادیث مَعَنْعَن

احادیث مقطوع ( اخص )

احادیث مقطوع ( اعم )

احادیث مُنقطع ( اخص )

احادیث مُنقطع ( اعم )

احادیث مُنکَر

احادیث مواعظ

احادیث موضوع

احادیث موقوف

احادیث نازل

احادیث نبوی صلی الله علیه و آله

احادیث واهِیَه

احادیث وُحْدان

اَحَدُ الاَرکانِ الاَربعة

اَحَدٌ مِنَ المَجهولین

اَحَدُ هُما علیهما السلام

اَحْفَظُ الناس

اَحْفَظِیَّت راوی

احمد صلی الله علیه و آله

اَحوال اَسانِید

اَحوال راوی

اَحوال روایت

اَحوال سند حدیث

اَحوال طریق حدیث

اَحوال فعلی راوی

اَحوال قولی راوی

اَحوال متن حدیث

اَحوال متون حدیث

اَحوال مَرْوِی

اِخبار

اِخبار

اَخبار آحاد

اَخبار آحاد صحیح ( قدما )

اَخبار آحاد صحیح ( مُتأخِّرین )

اَخبار اَهلِ اَهْواء

اَخبار حِسان

اَخبار حسن

اَخبار صحیح

اَخبار ضعیف

اَخبار غیر متواتر

اَخبار متروک

اخبار مُتَّصل

اخبار متواتر

اخبار متواتر لفظی

اَخبار مُحَرَّف

اَخبار مَحفُوف به اَماره وُثُوق

اخبار مَحفُوف به قرائن

اخبار مَدسُوس

اخبار مرسل

اخبار مُوثَّق

اخبَرَنا

اخبَرَنا اجازةً

اخبَرَنا اِذناً

اخبَرَنا فیما کَتَب اِلیَّ

اخبَرَنا قِرائةً علیه

اخبَرَنا کتابَةً

اخبَرَنا مُشافَهةً

اخبَرَنا مُکاتَبةً

اخبَرَنا مُناولَةً

اَخبَرَنی

اَخبَرَنی اجازةً

اَخبَرَنی سماعاً

اَخبَرَنی فُلانٌ بِالوَصیّة

اَخبَرَنی مُکاتَبةً

اَخبَرَنی مُناوَلةً

اختصار حدیث

اختلاط

اختلاف الحَدیث

اختلاق حدیث

اِختَلَطَ

اِختَلَط آخر عُمرِه

اُختُلِفَ فِیهِ

اِختَلَّ فی آخره

اِختیارُ الاِمام علیه السلام الراوی لِاداءِ الشهادةٍ

اِختیارُ الاِمام علیه السلام الراوی لِتَحمُّل الشهادةٍ

اِختیارُ الکشی

اِختیارُ مَعرفةِ الرِجال

اُخِذَ عَنه

اَخْذُهُ مُعَرِّفاً لِلثقَة

اَخْذُهُ مُعَرِّفاً للجَلیل

اخراج حدیث

اخو الرسول علیه السلام

اخیر علیه السلام

ادای حدیث

ادای روایت

اِدراج

اِدراج سندی

اِدراج سهوی

اِدراج عمدی

اِدراج متنی

ادیب

اذن امام علیه السلام به اِفتا

اذن امام علیه السلام به حکم

اَرجُو اَنَّه لا بَأسَ به

اَرجُو اَن لا بَأسَ به

اَرجُو اَنَّه لیس به بَأسٌ

اُرجوزةٌ فی الرِجال

ارزیابی احادیث استبصار

ارزیابی احادیث تهذیب

ارزیابی احادیث فقیه

ارزیابی احادیث کافی

ارزیابی احادیث کتب اربعه

اِرسال اَخبار

اِرسال حدیث

اِرسال خَفِیّ

اِرسال ظاهر

اَرکان

اَرکانُ دین الله

اِرْمِ بِه

اَسانید

اَسانید صحیح

اَسانید ضعیف

اسباب تعدیل

اسباب توثیق

اسباب جرح

اسباب حسن

اسباب ذَمّ

اسباب ضَعف

اسباب ضَعف سند

اسباب طَعن

اسباب عدالت

اسباب فسق

اسباب قُوَّت سند

اسباب مدح

اسباب مرجوحیت راوی

اسباب ورود حدیث

اُستاد حدیث

استبصار

استبهام

استخراج

استشهاد

استفاضه

اسرائیلیات

اسرار وحی

اسلام راوی

اَسماء اَهلِ بیت علیهم السلام

اَسماء راویان

اَسماء مُتشابِه

اَسماء مشترک

اِسناد

اِسناد

اسناد تام

اسناد حدیث

اسناد حسن

اسناد صحیح

اسناد ضعیف

اسناد عالِی

اسناد عالِی مطلق

اسناد عالِی نِسْبی

اسناد مُتَّصل

اسناد مَعَنْعَن

اسناد نازل

اسناد ناقص

اِسنادُه لیس بِذاک

اُسْنَِدَ عَنه

اصحاب ائمه علیهم السلام

اصحاب اَبو ابراهیم علیه السلام

اصحاب اَبو الحسن الرضا علیه السلام

اصحاب اَبو جعفر علیه السلام ( امام پنجم )

اصحاب اَبو عبد الله علیه السلام

اصحاب اجماع

اصحاب اَسانِید

اصحاب اصول

اصحاب امام زمان علیه السلام

اصحاب امام صادق علیه السلام

اصحاب امام صادق علیه السلام در رجال شیخ

اصحاب امیر المؤمنین علیه السلام

اصحاب جعفر بن محمد علیه السلام

اصحاب حسن بن علی علیه السلام

اصحاب حسن بن علی بن محمد علیه السلام

اصحاب حسین بن علی علیه السلام

اصحاب رسول الله صلی الله علیه و آله

اصحاب روایت معصومین علیهم السلام

اصحاب علی بن حسین علیه السلام

اصحاب علی بن محمد علیه السلام

اصحاب علی بن موسی علیه السلام

اصحاب لِقای معصومین علیهم السلام

اصحاب محمد بن علی بن حسین علیه السلام

اصحاب محمد بن علی بن موسی علیه السلام

اصحاب معصومین علیهم السلام

اصحاب ملاقات معصومین علیهم السلام

اصحاب موسی بن جعفر علیه السلام

اَصَحُّ الاَحادیث

اَصَحُّ الاَسانِید

اَصَحُّ المتُون

اَصْدَقُ لَهجَةً مِن فلان

اَصْدَقُ مَنْ حَدَّثتُ عَنه من البشر

اَصْدَقُ مِن فلان

اَصفیای امیر المؤمنین علیه السلام

اصل

اصلاح حدیث

اصول اربع مأة

اصول الحَدیث و احکامه

اصول خَمسه

اصول رجالی

اَضبط

اَضبط الناس

اَضبَطِیَّت راوی

اضطراب اَسنادی

اضطراب الفاظ حدیث

اضطراب حدیث

اضطراب سندی

اضطراب لفظ

اضطراب متنی

اضطراب متنی و سندی

اِضمار حدیث

اَطراف احادیث

اَطراف حدیث

اعتبار

اعتماد بر مَراسِیل

اعتماد شیخ به راوی

اعتماد غضایری به راوی

اعتماد قُمیّین به راوی

اَعدَلُ الناس

اَعدَلُ من فلان

اِعْضال

اِعلال

اِعلام

اَعلَمنی فلان

اَعلَمِیَّت راوی به نحو

اَعلی المُتون

اِغراب

اِفراد

اَفسَقُ مَنْ عَرفتُ

اَفضلُ التابعین

اَفضلُ الصحابه

افعال پیامبر صلی الله علیه و آله

افعال تابعین

افعال رسول الله صلی الله علیه و آله

افعال صحابه

افعال معصوم علیه السلام

اَفقهیَّت راوی

اِقتصار حدیث

اقوال پیامبر صلی الله علیه و آله

اقوال تابعین

اقوال رسول الله صلی الله علیه و آله

اقوال صحابه

اقوال معصوم علیه السلام

اِکثار الثقةِ الرِوایَة عن شَخصٍ مشترک الاِسم

اِکثار الفقیه الرِوایَةَ عَنه

اِکثار الکافی الرِِوایَةَ عَنه

اِکثار المذمومین الرِِوایَةَ عَنه

اَکذَبُ البَریَّة

اَکذَبُ الناس

اِکمالُ منتهی المَقال

الفاظ اجازه

الفاظ ادای حدیث

الفاظ ادای روایت

الفاظ تَجرِیح

الفاظ تحسین

الفاظ تزکیه

الفاظ تضعیف

الفاظ تعدیل

الفاظ تعدیل صریح

الفاظ تعدیل غیر صریح

الفاظ تعدیل مُتَّفقٌ عَلیه

الفاظ تعدیل مختلفٌ فِیهِ

الفاظ توثیق

الفاظ توهین

الفاظ جرح

الفاظ ذَمّ

الفاظ روایت حدیث

الفاظ سَماع

الفاظ طَعن

الفاظ عَرْض

الفاظ غیر مفید مدح و ذَمّ

الفاظ قَدح

الفاظ قرائت

الفاظ کتابت

الفاظ مدح

الفاظ مدح دانی

الفاظ مدح عالِی

الفاظ مدح متوسط

الفاظ مُکاتَبه

الفاظ مُناوَلَه

الفاظ نقل حدیث

الفاظ وِجاده

الفاظ وصیّت

القاب اَهلِ بیت علیهم السلام

القاب راویان

القاب غیر نِسْبی راوی

القاب مُحدِّثان

القاب مشترک

القاب معصومین علیهم السلام

القاب نِسْبی راوی

اِلی الصِدقِ ما هو

اِلی الضعف ما هو

اِلیهِ المُنْتَهی فی التَثَبُّت

اِلیهِ المُنْتَهی فی الکِذب

اِلیهِ المُنْتَهی فی الوضع

ام ابیها علیها السلام

امارات اعتماد

امارات توثیق

امارات جلالت

امارات حسن

امارات ذَمّ

امارات رَدّ روایت

امارات ضَعف حدیث

امارات طَعن

امارات عدالت

امارات فعلی قَدح

امارات فعلی مدح

امارات قَدح

امارات قُوَّت

امارات قولی ذَمّ

امارات قولی مدح

امارات مدح

امارات مدح و ذَمّ

امارات مدح و قَدح

امارات وثاقت

امالی ( کتاب )

امالی ( مصدر )

امام ( لفظ )

امام ( لقب )

امام المتقین علیه السلام

امام باقر علیه السلام

امام جعفر صادق علیه السلام

امام جواد علیه السلام

امام حسن عسکری علیه السلام

امام حسن مجتبی علیه السلام

امام حسین علیه السلام

امام رضا علیه السلام

امام زمان علیه السلام

امام زین العابدین علیه السلام

امام سجاد علیه السلام

امام صادق علیه السلام

امام علی علیه السلام

امام علی النقی علیه السلام

امام کاظم علیه السلام

امام مجتبی علیه السلام

امام محمد باقر علیه السلام

امام محمد تقی علیه السلام

امامی

اَمانُ الحَثِیث

اَمرُهُ فی الثقةِ اَشهَر مِن اَن یُذکَر

اَمرُهُ مُلَبَّس

اِمْعان

اِملال حدیث

املای حدیث

املای روایت

اَملی عَلینا

اُمَناءُ الله

امیر المؤمنین علیه السلام

امیر المؤمنین فی الحَدیث

امین علیه السلام

امین صلی الله علیه و آله

اَنبَأنا

اَنبَأنا اجازةً

اَنبأَنی

اَنحای تحمل حدیث

اَنزَعُ البطین علیه السلام

انقطاع باطنی

انقطاع خَفِیّ

انقطاع سند

انقطاع ظاهر

انواع تحمل حدیث

اَوثقُ الخَلق

اَوثقُ الناس

اَوثقُ الناس فی الحَدیث

اَوثقُ اَهلِ زمانِه عِند اصحاب الحَدیث

اَوثقُ مِن فلان

اَوجه مِن فلان

اوصاف راوی

اوصاف سند حدیث

اوصاف متن حدیث

اَوصی اِلیَّ فلان

اوضع الناس

اولین تابعی

اَوهَی الاَسانِید

اَهلِ حدیث

اِهمال

ایراد روایت ظاهر در تشبیه

ایراد روایت ظاهر در تفویض

ایراد روایت ظاهر در جبر

ایراد روایت ظاهر در غُلوّ

ایصا

ایضاح الاِشتباه

بابُ مدینةِ العلم علیه السلام

باطلٌ آفَتُه فلان

باقر علیه السلام

باقرَین علیهما السلام

بِدایةُ الدِرایة

بدل

برنامج

بَشیرِ صلی الله علیه و آله

بصر

بَصیرٌ بالحَدیثِ و الرُواة

بَصیرٌ بالحدیثِ و الرِِوایَة

بَصیرٌ باِلرِوایَة

بَصیرٌ فیِ الحَدیث

بَلَغَنِی عَن فلان

بلوغ راوی

بَهجَةُ الآمال

تابع

تابع تابع

تابع تابعی

تابعی

تابعی صغیر

تابعی کَبیر

تابعین

تابعین تابعین

تاریخُ الرِِجال

تاریخ مَوالید ائمه علیهم السلام

تاریخ وَفَیات ائمه علیهم السلام

تالف

تَأدِیه حدیث

تأکید دِلالی

تألیف اصل

تألیف حدیث

تألیف کتاب

تَبَعِ تابعین

تَبیین خط

تَجرِیح

تَجرِیح مبهم

تَجرِیح مُجمَل

تجزیه حدیث

تجوید

تَحْدِیث

تَحْدِیث از اَحیا

تحریف حدیث

تحریف سندی

تحریف متنی

تحسین حدیث

تَحمُّل حدیث

تَحمُّل حدیث در حال صباوت

تَحمُّل حدیث در حال صغر

تَحمُّل حدیث در حال کفر

تَحمُّل حدیث در حال کودکی

تَحمُّل حدیث قبل از بلوغ

تَحمُّل خبر

تَحمُّل روایت

تَحمُّل روایت به اجازه

تحویل

تَخَرُّج حدیث

تَخَرَّجَ علیه

تَخرِِیج حدیث

تَخرِیج ساقطٌ

تخمیس حدیث

تَدْبِیج

تدریب الراوی

تدلیس اِسقاط

تدلیس اَسنادی

تدلیس بلاد

تدلیس تجوید

تدلیس تسویه

تدلیس حدیث

تدلیس حذف

تدلیس در اُستاد

تدلیس در اَسناد

تدلیس در سند

تدلیس در شیخ

تدلیس در شیوخ

تدلیس سُکُوت

تدلیس شیوخ

تدلیس عطف

تدلیس قطع

تدلیس مکان

تدوین آثار

تدوین حدیث

تدوین سُنّت

تَذکرةُ الحُفّاظ

تَذْهیبُ تهذیب الکمال

ترتیب کشی

ترتیب نجاشی

ترجیح به امر خارجی

ترجیح به تحمل حدیث

ترجیح به حال راوی

ترجیح به حکم

ترجیح به کیفیّت روایت

ترجیح به لفظ خبر

تَرحُّم اَجِلاّء بر راوی

تَرحُّم اَحَدُ الاَعلام بر راوی

تَرحُّم امام علیه السلام بر راوی

تَرحُّم جلیل بر راوی

تَرحُّم مَشایِخ بر راوی

تَرضِّی اَجِلاّء از راوی

تَرضِّی امام علیه السلام از راوی

تَرضِّی جلیل از راوی

تَرضِّی مَشایِخ از راوی

ترک راوی

تَرَکُوهُ

تَرکیبُ الاَسانِید

تزکیه

تزکیه راوی

تزکیه سمعی

تزکیه صَبی

تزکیه صَبی مُراهِق

تزکیه ضمنی

تزکیه عبد

تزکیه عَدل واحد

تزکیه غلام ضابط

تزکیه غیر امامی

تزکیه کتبی

تزکیه مبهم

تزکیه مُجمَل

تزکیه مُخبر

تزکیه مَرئَه

تزکیه مطابقی

تزکیه نسا

تسلسل به زمان

تسلسل به مکان

تسلسل حدیث

تسلیمُ الاِمام علیه السلام رایةَ الحَرب الی الراوی

تَسمِیع

تسویه

تشخیص مشترکات

تَشرُّف به لِقای حضرت حجت علیه السلام

تشکیک

تَصحیحُ

تَصحیحُ الاَسانِید

تَصحیحُ حدیث

تَصحیحُ راوی

تَصحیحُ روایت

تَصحیحُ سند

تَصحیحُ طریق

تَصحیحُ کتب

تصحیف اسانید

تصحیف اسم راوی

تصحیف بصری

تصحیف حدیث

تصحیف سمعی

تصحیف سندی

تصحیف لفظی

تصحیف متنی

تصحیف محسوس لفظی

تصحیف معقول معنوی

تصحیف معنوی

تصحیف نظری

تصریح مُتأَخِّران بر وثاقت

تصنیف

تَضبِیب

تضعیف حدیث

تضعیف راوی

تضعیف راوی در عقیده

تضعیف راوی در عمل

تضعیف سندی

تضعیف متنی

تضعیف نِسْبی راوی

تعارض احادیث

تعارض اخبار

تعارض روایات

تَعجِیلُ المَنفعة بِزَوائد رجال الاَئمّةِ الاَربعة

تعدیل

تعدیلات رجالیه

تعدیل اجمالی

تعدیل راوی

تعدیل صَبی

تعدیل صحابه

تعدیل صریح

تعدیل ضمنی

تعدیل عبد

تعدیل غلام ضابط

تعدیل غیر صریح

تعدیل مبهم

تعدیل مُبَیَّن

تعدیل مُجمَل

تعدیل مَرئَه

تعدیل مطلق

تعدیل مفسَّر

تعدیل نسا

تَعرِف و تُنکِر

تَعلِیق

تَعلِیق در اجازه

تعلیل

تَغَیَّرَ بِآخرِِه

تَفَرُّد اَهلِ بلد از اهل بلد

تَفَرُّد اَهلِ بلد از شخص

تَفَرُّد راوی

تَفَرُّد شخص از اَهلِ بلد

تَفَرُّد شخص از شخص

تفریق احادیث

تقریب التهذیب

تقریر تابعی

تقریر صحابی

تقریر معصوم علیه السلام

تقطیع اخبار

تقطیع حدیث

تقویت

تقی علیه السلام

تُکُلِّم فِیهِ

تَکلَّموا فِیهِ

تکلیف

تَکْمِلةُ الرِجال

تلخیص الاَقوال

تلخیص المَقال فی اَحوال الرِجال

تِلْمِیذ

تَمرِیض

تمیز با آباء

تمیز با ابن

تمیز با اجداد

تمیز با حرفه

تمیز با راوی

تمیز با زمان

تمیز با صفت

تمیز با صنعت

تمیز با طبقه

تمیز با قبیله

تمیز با کنیه

تمیز با لقب

تمیز با مَرْوِی عَنه

تمیز با مکان

تمیز با نسب

تمیز مشترکات

تَنصِیص اَحَدُ الاَعلام المتأَخّرین

تَنصِیص اَحَدُ الاَعلام المُتقدمّین

تَنصِیص اَحَدُ المعصومین علیهم السلام

تَنصِیص عدلین

تنقیح المَقال

تُنکِر و تعرف

تواتر

تواتر اجمالی

تواتر به دلالت التزامی

تواتر به دلالت تضمنی

تواتر تفصیلی

تواتر لفظی

تواتر معنوی

توثیق

توثیق ابن طاووس

توثیق ابن عقده

توثیق ابن فَضّال

توثیق ابن نمیر

توثیقات

توثیقات ارشاد مفید

توثیقات خاصه

توثیقات عامه

توثیق صریح

توثیق ضمنی

توثیق علاّّمه

توثیق علی بن فَضّال

توثیق نِسْبی

توثیق واقعی

توزیع حدیث

توضیحُ الاِشتباه

توضیح المَقال

توقیعات ائمه علیهم السلام به راوی

تهذیب الاحکام

تهذیب التهذیب

تهذیب الکمال فی اَسماء الرِجال

تَیَقُّظ

ثابت

ثَبتٌ

ثَبتٌ ثَبتٌ

ثَبتٌ ثقةٌ

ثَبتٌ حافظٌ

ثَبتٌ حُجّةٌ

ثقات

ثقات امیر المؤمنین علیه السلام

ثقةٌ

ثقة ( اخص )

ثقة ( اعم )

ثقةٌ ان شاء الله

ثقةٌ ثَبتٌ

ثقةٌ ثقةٌ

ثقةٌ حافظٌ

ثقةٌ حُجّةٌ

ثقةٌ حُجّةٌ حافظٌ

ثقةٌ صحیح السماع

ثقةٌ ضابطٌ

ثقةٌ عینٌ

ثقة غیر امامی

ثقةٌ فی الحَدیث

ثقةٌ فی الرِوایَة

ثقةٌ فی حَدِیثه

ثقةٌ فی روایته

ثقةٌ فی ما یَروِیه

ثقةٌ مأمُونٌ ثََبتٌ صاحب حدیثٍ

ثقةٌ مُتقنٌ

ثقةٌ مخالف

ثقةٌ نِقةٌ

جارح

جارحین

جامع

جامع الرواة

جامع المَقال فی ما یتعلق باَحوال الحَدیث و الرِجال

جامعه

جرح

جرح اَقران

جرح خَفِیّ

جرح ظاهر

جرح غیر مُفسَّر

جرح مُبهَم

جرح مُبَیَّن

جرح مُجرَّد از سبب

جرح مُجمَل

جرح مردود

جرح مطلق

جرح مُفسَّر

جرح مَقبُول

جرح مقرون به سبب

جزء

جعفر علیه السلام

جعل حدیث

جلیل

جلیل القدر

جواد علیه السلام

جوامع

جوامع اربعه

جوامع خَمسه

جوامع مُتَأخِّره

جوامع مَتَقَدِّمه

جَیِّد

جَیِّد التصنیف

جَیِّد الحَدیث

جَیِّد المَعرفةِ

حافظ ٌ(لفظ)

حافظ (لقب )

حافظٌ حافظٌ

حاکم

حال ادای حدیث

حال تَحمُّل حدیث

حال راوی

حال روایت

حاوی الاَقوال فی مَعرفةِ الرِجال

حبُّ الاِمام علیه السلام للرّاوی

حبُّ النبی صلی الله علیه و آله للرّاوی

حجَّت علیه السلام

حُجّةٌ

حُجّةٌ حُجّةٌ

حُجّةٌ ضابطٌ

حَدَّثَنا

حَدَّثَنا اجازةً

حَدَّثَنا اِذناً

حَدَّثَنا قِرائةً علیه

حَدَّثَنا کتابَةً

حَدَّثَنا مُشافهةً

حَدَّثَنا مُکاتَبةً

حَدَّثَنا مُناوَلةً

حدَّثَنِی

حدَّثَنِی اجازةً

حدَّثَنِی سَماعاً

حدَّثَنِی مُکاتَبةً

حدَّثَنِی مُناوَلةً

حَدّ سَماع

حدیث

حدیث آحاد

حدیث آحادی

حدیث آحادی صحیح ( قدما )

حدیث آحادی صحیح ( مُتأخِّرین )

حدیث اَعمی

حدیث اِلهی

حدیث اُمّی

حدیث اُنثی

حدیث اَهلِ اَهْواء

حدیث اَهلِ بِدَع

حدیث اَهلِ هوی

حدیث با واسطه

حدیث بی واسطه

حدیث تائب

حدیث تابع

حدیث تَرکیبُ الاَسانِید

حدیث تواتر

حدیث ثابت

حدیث ثقه

حدیث جعلی

حدیث جَیِّد

حدیث حَسَن

حدیث حسن اَدنی

حدیث حسَنَ اعلا

حدیث حسن الاِسنادِ

حدیث حَسَنُ السَند

حدیث حسَن اَوسَط

حدیث حَسَن بِالغَیر

حدیث حسن ذاتی

حدیث حسن صحیح

حدیث حسن کَالصحیح

حدیث حسن لِذاتِه

حدیث حسن لِغیرِه

حدیث خاص

حدیث خَفِیُّ الاِرسال

حدیث خُنثی

حدیث راجح

حدیث رَبّانی

حدیث سابق و لاحق

حدیث سازان

حدیث سَقیِم

حدیث سلسلةُ الذَهَب

حدیث شاذ

حدیث شاهد

حدیث شاهد لفظی

حدیث شاهد معنوی

حدیث شایع

حدیث شَدیدُ الضعف

حدیث صادق

حدیث صالح

حدیث صَبی

حدیث صَبی غیر مُمَیّز

حدیث صَبی مُمَیّز

حدیث صِحّی

حدیث صحیح ( قدما )

حدیث صحیح ( مُتأخِّرین )

حدیث صحیح اَدنی

حدیث صحیح اعلا

حدیث صحیحُ الاِسنادِ

حدیث صحیح السَند

حدیث صحیح اَوسَط

حدیث صحیح بالمُتابَعة

حدیث صحیح لِذاتِه

حدیث صحیح لِغیره

حدیث ضَرِیر

حدیث ضُعَفا

حدیث ضعیف ( قدما )

حدیث ضعیف ( مُتأخِّرین )

حدیث ضَعیفُ الاِسنادِ

حدیث ضَعیفُ السَند

حدیث ضعیف منجبر به شهرت

حدیث ظاهر

حدیث عاری از قرینه

حدیث عالِی

حدیث عالِی الاِسنادِ

حدیث عالِی السَند

حدیث عالِی مطلق

حدیث عالِی نِسْبی

حدیث عام

حدیث عزیز

حدیث غریب

حدیث غریب اَسنادی

حدیث غریب اَسنادی و متنی

حدیث غریب الاِسنادِ و المَتن

حدیث غریب سندی

حدیث غریب فقهی

حدیث غریب لفظی

حدیث غریب متنی

حدیث غریب متنی و سندی

حدیث غریب مشهور

حدیث غریب مطلق

حدیث غریب مُقیَّد

حدیث غریب نِسْبی

حدیث غیر مُتظافِر

حدیث غیر متواتر

حدیث غیر مُدَبَّج

حدیث غیر معروف

حدیث غیر معمول به

حدیث غیر مَقبُول

حدیث فاسق

حدیث فرد

حدیث فرد مطلق

حدیث فرد مُقَیَّد

حدیث فرد نِسْبی

حدیث قاصر

حدیث قدسی

حدیث قَطعِی الصُدور

حدیث قَوی ( حسن )

حدیث قَوی ( مُوثَّق )

حدیث قَوی ( نوع پنجم )

حدیث قَوی اَدنی

حدیث قَوی اعلا

حدیث قَوی اَوسَط

حدیث قَویٌ کَالحَسن

حدیث قَوی کَالصحیح

حدیث قَوی کَالموثّق

حدیث کاذب

حدیث کافر

حدیث کِذب

حدیث لاحق و سابق

حدیث مباشر

حدیث مُبْتَدِع

حدیث مُبدِع

حدیث مُبدَل

حدیث مُبدَل اسمی

حدیث مُبدَل حرفی

حدیث مُبعَّض

حدیث مُبهَم

حدیث مبهم سندی

حدیث مبهم متنی

حدیث مُبَیَّن

حدیث مُتابِع

حدیث مُتابِع تام

حدیث مُتابِع حقیقی

حدیث مُتابِع قاصر

حدیث مُتابِع ناقص

حدیث متروک

حدیث متساوی الطرفین

حدیث مُتسلسِل

حدیث مُتشابِه

حدیث مُتشابِه سندی

حدیث مُتشابِه متنی

حدیث مُتَّصل

حدیث مُتَّصل مطلق

حدیث مُتَّصل مُقیَّد

حدیث مُتَّصل نِسْبی

حدیث مُتظافِر

حدیث مُتفرِّد

حدیث مُتَّفقٌ علیه

حدیث مُتَّفق و مُفترِق

حدیث مُتقلِّب

حدیث متواتر

حدیث متواتر اجمالی

حدیث متواتر لفظی

حدیث متواتر معنوی

حدیث متوسط الضعف

حدیث مُجرَّد

حدیث مُجرَّد از قرینه

حدیث مُجمعٌ علیه

حدیث مُجمَل

حدیث مجنون

حدیث مُجَوَّد

حدیث مجهول

حدیث مجهولُ الآخر

حدیث مجهولُ الاول

حدیث مجهولُ الفِسق

حدیث مجهولُ الوَسط

حدیث مُحتَجٌّ به

حدیث مُحتَفّ به قرائن

حدیث مُحتمل الأمرین

حدیث مُحتمل الصِدق و الکِذب

حدیث مُحَرَّف

حدیث محفوظ

حدیث مَحفُوف به قرائن قَطعِی

حدیث مَحفُوف به قرینه

حدیث مُحکَم

حدیث مختلف

حدیث مختلفٌ فِیهِ

حدیث مُختَلَق

حدیث مُدَبَّج

حدیث مُدرَج

حدیث مُدرَج الاِسنادِ

حدیث مُدرَج السَند

حدیث مُدرَج المَتن

حدیث مُدرَج سندی

حدیث مُدرَجٌ فِیهِ

حدیث مُدرَج متنی

حدیث مُدَلَّس

حدیث مَرئَه

حدیث مرجوح

حدیث مردود

حدیث مرسل ( اخص )

حدیث مرسل ( اعم )

حدیث مرسل جَلِیّ

حدیث مرسل خَفِیّ

حدیث مرسل مطلق

حدیث مرفوع ( اخص )

حدیث مرفوع ( اعم )

حدیث مُرکَّب

حدیث مُزوَّر

حدیث مُستَفیض لفظی

حدیث مَزِید سندی

حدیث مَزِید متنی

حدیث مَزِید متنی و سندی

حدیث مُستَبهَم

حدیث مُستَحسَن

حدیث مُستَفیض

حدیث مُستَفیض ظنّی

حدیث مُستَفیض قَطعِی

حدیث مَزِید

حدیث مُستَفیض معنوی

حدیث مَسرُوق

حدیث مسلسل

حدیث مسلسل تام

حدیث مسلسل غیر تام

حدیث مسلسل مُنقطعُ الآخر

حدیث مسلسل مُنقطعُ الاول

حدیث مسلسل مُنقطعُ الوَسط

حدیث مسلسل ناقص

حدیث مسموع

حدیث مُسنَد

حدیث مُشافَهه

حدیث مُشبَّه

حدیث مُشتَبه

حدیث مُشتَبهُ المَقلوب

حدیث مشترک

حدیث مُشکِل

حدیث مشکوک

حدیث مشهور

حدیث مُصَحَّف

حدیث مُصَحَّف اَسنادی

حدیث مُصَحَّف السَند

حدیث مُصَحَّف المَتن

حدیث مُصَحَّف سندی

حدیث مُصَحَّف لفظی

حدیث مُصَحَّف متنی

حدیث مُصَحَّف محسوس لفظی

حدیث مُصَحَّف معقول معنوی

حدیث مُصَحَّف معنوی

حدیث مُصَرَّح

حدیث مصنوع

حدیث مضطرب

حدیث مضطرب سندی

حدیث مضطرب متنی

حدیث مضطرب متنی و سندی

حدیث مُضعَّف

حدیث مُضْمَر

حدیث مطروح

حدیث مطلق

حدیث مظنون الصِدق

حدیث مظنون الصِدق ضروری

حدیث مظنون الصِدق نظری

حدیث مظنون الکِذب

حدیث مظنون الکِذب ضروری

حدیث مظنون الکِذب کسبی

حدیث مظنون الکِذب نظری

حدیث معتبر

حدیث مُعتَضد به قرائن

حدیث مُعتَل

حدیث معروف

حدیث مُعضَل

حدیث مُعضَل سندی

حدیث معکوس

حدیث مُعَلّ

حدیث مُعلَّق

حدیث مُعلَّل ( درایةِ )

حدیث مُعلَّل ( فقه )

حدیث معلول

حدیث معلوم الصِدق

حدیث معلوم الصِدق ضروری

حدیث معلوم الصِدق ضروری بغیره

حدیث معلوم الصِدق ضروری بنفسه

حدیث معلوم الصِدق کسبی

حدیث معلوم الصِدق نظری

حدیث معلوم الصُدور

حدیث معلوم الکِذب

حدیث معلوم الکِذب ضروری

حدیث معلوم الکِذب نظری

حدیث معمول به

حدیث مَعَنْعَن

حدیث مفرد

حدیث مفرد مضاف

حدیث مفرد مطلق

حدیث مفرد نِسْبی

حدیث مَقبُول

حدیث مقطوع ( اخص )

حدیث مقطوع ( اعم )

حدیث مقطوع ( موقوف )

حدیث مقطوع ( وقف بر تابعی )

حدیث مقطوع در وقف

حدیث مقلوب

حدیث مقلوب سندی

حدیث مقلوب متنی

حدیث مُقیَّد

حدیث مُکاتَب

حدیث مکذوب

حدیث مَلحُون

حدیث منسوخ

حدیث منفرد

حدیث مُنقطع ( اخص )

حدیث مُنقطع ( اعم )

حدیث مُنقطع ( وقف بر تابعی )

حدیث مُنقطع الاِسنادِ

حدیث مُنقطع خَفِیّ

حدیث مُنقطع در وقف

حدیث مُنقطع ظاهر

حدیث مُنقَلِب

حدیث منقوص

حدیث مُنکَر

حدیث مَنْ لا یَقرَء

حدیث موافق

حدیث مُؤتَصِل

حدیث مُؤتَلَف و مُختلَف

حدیث مُوثَّق

حدیث مُوثَّق اَدنی

حدیث مُوثَّق اعلا

حدیث مُوثَّق اَوسَط

حدیث مُوثَّق کَالصحیح

حدیث مُوصَل

حدیث موصول

حدیث موضوع

حدیث موقوف

حدیث موقوف غیر موصول

حدیث موقوف مطلق

حدیث موقوف مُقَیَّد

حدیث موقوف موصول

حدیث مُؤَنّان

حدیث مُؤَنّن

حدیث مُؤَوَّل

حدیث مُهمَل

حدیث نادر

حدیث نازل

حدیث ناسخ

حدیث نبوی صلی الله علیه و آله

حدیث نص

حدیث واحد

حدیث واحد غیر مَحفُوف به قرینه قَطعِی

حدیث واحد مَحفُوف به قرینه قَطعِی

حدیث واهی

حدیث وُحْدان

حَدِیثه بَیْن بَیْن

حَدِیثه لیس بِالنَّقِی

حَدِیثه لیس بِذلِکَ النقی

حَدِیثه لیس بشی ء

حدیثه مُنکَر

حُرِّیت راوی

حِسان ( حدیث )

حِسان ( راوی )

حسن علیه السلام ( امام دوم )

حسن علیه السلام ( امام یازدهم )

حسن ( حدیث )

حَسَنُ اَدنی

حسن اعتقاد راوی

حَسَنُ اَعلا

حسنُ الاِسنادِ

حسنُ الاِنتقاء

حسنُ الحَدیث

حسن الحِفظ

حسن السَند

حسن الطریقة

حسنُ العِبادة

حسنُ العلم و المَعرفةِ بالحَدیث

حسن المَعرفةِ و الدین

حسن اَوسَط

حسن بِالغَیر

حسن ذاتی

حسن صحیح

حسن کَالصحیح

حسن لِذاتِه

حسن لِغیرِه

حَسَنَه

حسنین علیهما السلام

حسین علیه السلام

حضرت علی علیه السلام

حضرت محمد صلی الله علیه و آله

حفظ راوی

حَفَظَه

حَکّ

حل الاشکال فی مَعرفةِ الرِجال

حَلّ و بحث

حواری جعفر بن محمد علیه السلام

حواری حسن بن علی بن ابی طالب علیه السلام

حواری حسین بن علی بن ابی طالب علیه السلام

حواری رسول الله صلی الله علیه و آله

حواری علی بن ابی طالب علیه السلام

حواری علی بن الحسین علیه السلام

حواری محمد بن علی بن الحسین علیه السلام

حواریّون ( راوی )

حواریّون ( لفظ )

خاص (حدیث )

خاصٌ (لفظ)

خاصٌ بِحَدیثِنا

خاصّةُ الاِمام

خاصی

خالص علیه السلام

خبر

خبر آحاد

خبر آحادی

خبر آحادی صحیح ( قدما )

خبر آحادی صحیح ( مُتأخِّرین )

خبر اَعمی

خبر اُمّی

خبر اُنثی

خبر اَهلِ اَهْواء

خبر اَهلِ بَدع

خبر اَهلِ هوی

خبر با واسطه

خبر بی واسطه

خبر تائب

خبر تابع

خبر تَرکیبُ الاَسانِید

خبر تواتر

خبر ثابت

خبر ثقه

خبر جعلی

خبر جَیِّد

خبر حسن

خبر حَسَنُ اَدنی

خبر حَسَنُ اعلا

خبر حسنُ الاِسنادِ

خبر حسنُ السَند

خبر حسن اَوسَط

خبر حسن بِالغَیر

خبر حسن ذاتی

خبر حسن صحیح

خبر حسن کَالصحیح

خبر حسن لِذاتِه

خبر حسن لِغیرِه

خبر خاص

خبر خَفِیُّ الاِرسال

خبر خُنثی

خبر راجح

خبر سابق و لاحق

خبر سَقیِم

خبر سلسلة الذَهَب

خبر شاذ

خبر شاهد

خبر شاهد لفظی

خبر شاهد معنوی

خبر شایع

خبر شَدیدُ الضعف

خبر صادق

خبر صالح

خبر صَبی

خبر صَبی غیر مُمَیّز

خبر صَبی مُمَیّز

خبر صحیح ( قدما )

خبر صحیح ( مُتأخِّرین )

خبر صحیح اَدنی

خبر صحیح اعلا

خبر صحیح الاِسنادِ

خبر صحیح السَند

خبر صحیح اَوسَط

خبر صحیح بالمُتابَعة

خبر صحیح لِذاتِه

خبر صحیح لِغیرِه

خبر صدق

خبر ضَرِیر

خبر ضُعَفا

خبر ضعیف ( قدما )

خبر ضعیف ( مُتأخِّرین )

خبر ضَعیفُ الاِسنادِ

خبر ضَعیفُ السَند

خبر ضعیف منجبر به شهرت

خبر ظاهر

خبر عاری از قرینه

خبر عالِی

خبر عالِی الاِسنادِ

خبر عالِی السَند

خبر عالِی مطلق

خبر عالِی نِسْبی

خبر عام

خبر عزیز

خبر غریب

خبر غریب اَسنادی

خبر غریبُ اَسنادی و متنی

خبر غریبُ الاِسنادِ و المَتن

خبر غریب سندی

خبر غریب فقهی

خبر غریب لفظی

خبر غریب متنی

خبر غریب متنی و سندی

خبر غریب مشهور

خبر غریب مطلق

خبر غریب مُقیَّد

خبر غریب نِسْبی

خبر غیر مُتظافِر

خبر غیر متواتر

خبر غیر مُدبَّج

خبر غیر معروف

خبر غیر معمول به

خبر غیر مَقبُول

خبر فاسق

خبر فرد

خبر فرد مطلق

خبر فرد نِسْبی

خبر قاصر

خبر قدسی

خبر قَطعِی الصُدور

خبر قَوی ( حسن )

خبر قَوی ( مُوثَّق )

خبر قَوی ( نوع پنجم )

خبر قَوی کَالحَسن

خبر قَوی کَالصحیح

خبر قَوی کَالموثّق

خبر کاذب

خبر کافر

خبر کذب

خبر لاحق و سابق

خبر مباشر

خبر مُبْتَدِع

خبر مُبدِع

خبر مُبدَل

خبر مُبدَل اسمی

خبر مُبدَل حرفی

خبر مُبعَّض

خبر مُبهَم

خبر مُبهَم سندی

خبر مُبهَم متنی

خبر مُبَیَّن

خبر مُتابِع

خبر مُتابِع تام

خبر مُتابِع حقیقی

خبر مُتابِع قاصر

خبر مُتابِع ناقص

خبر متروک

خبر متساوی الطرفین

خبر مُتسلسِل

خبر مُتشابِه

خبر مُتشابِه سندی

خبر مُتشابِه متنی

خبر مُتَّصل

خبر مُتَّصل مطلق

خبر مُتَّصل مُقیَّد

خبر مُتَّصل نِسْبی

خبر مُتظافِر

خبر مُتفرِّد

خبر مُتَّفقٌ علیه

خبر متفق و مُفترِق

خبر مُتقلِّب

خبر متواتر

خبر متواتر اجمالی

خبر متواتر لفظی

خبر متواتر معنوی

خبر متوسط الضعف

خبر مُجرَّد

خبر مُجرَّد از قرینه

خبر مُجمعٌ علیه

خبر مُجمَل

خبر مجنون

خبر مُجَوَّد

خبر مجهول

خبر مجهولُ الآخر

خبر مجهولُ الاول

خبر مجهولُ الحال

خبر مجهولُ الفِسق

خبر مجهولُ الوَسط

خبر مُحتَجٌّ به

خبر مُحتَفّ به قرائن

خبر مُحتمل الأمرین

خبر مُحتمل الصِدق و الکِذب

خبر مُحَرَّف

خبر محفوظ

خبر مَحفُوف به قرائن قَطعِی

خبر مَحفُوف به قرینه

خبر مُحکَم

خبر مختلف

خبر مختلف فِیهِ

خبر مُختَلَق

خبر مُدَبَّج

خبر مُدرَج

خبر مُدرَج الاِسنادِ

خبر مُدرَج السَند

خبر مُدرَج المَتن

خبر مُدرَج سندی

خبر مُدرَجٌ فِیهِ

خبر مُدرَج متنی

خبر مُدَلَّس

خبر مَرئَه

خبر مرجوح

خبر مردود

خبر مرسل ( اخص )

خبر مرسل ( اعم )

خبر مرسل جَلِیّ

خبر مرسل خَفِیِّ

خبر مرسل مطلق

خبر مرفوع ( اخص )

خبر مرفوع ( اعم )

خبر مُرکَّب

خبر مُزوَّر

خبر مَزِید

خبر مَزِید سندی

خبر مَزِید متنی

خبر مَزِید متنی و سندی

خبر مُستَبهَم

خبر مُستَحسَن

خبر مُستَفیض

خبر مُستَفیض ظنّی

خبر مُستَفیض قَطعِی

خبر مُستَفیض لفظی

خبر مُستَفیض معنوی

خبر مَسرُوق

خبر مسلسل

خبر مسلسل تام

خبر مسلسل غیر تام

خبر مسلسل مُنقطع الآخر

خبر مسلسل مُنقطع الاول

خبر مسلسل مُنقطع الوَسط

خبر مسلسل ناقص

خبر مسموع

خبر مُسنَد

خبر مُشافَهه

خبر مُشبَّه

خبر مُشتَبه

خبر مُشتَبهُ المَقلوب

خبر مشترک

خبر مُشکِل

خبر مشکوک

خبر مشهور

خبر مُصَحَّف

خبر مُصَحَّف اَسنادی

خبر مُصَحَّف السَند

خبر مُصَحَّف المَتن

خبر مُصَحَّف سندی

خبر مُصَحَّف لفظی

خبر مُصَحَّف متنی

خبر مُصَحَّف محسوس لفظی

خبر مُصَحَّف معقول معنوی

خبر مُصَحَّف معنوی

خبر مُصَرَّح

خبر مضطرب

خبر مضطرب سندی

خبر مضطرب متنی

خبر مضطرب متنی و سندی

خبر مُضعَّف

خبر مُضْمَر

خبر مطروح

خبر مطلق

خبر مظنون الصِدق

خبر مظنون الصِدق ضروری

خبر مظنون الصِدق نظری

خبر مظنون الکِذب

خبر مظنون الکِذب ضروری

خبر مظنون الکِذب کسبی

خبر مظنون الکِذب نظری

خبر معتبر

خبر مُعتَضد به قرائن

خبر مُعتَل

خبر معروف

خبر مُعضَل

خبر مُعضَل سندی

خبر معکوس

خبر مُعَلّ

خبر مُعلَّق

خبر مُعلَّل ( درایةِ )

خبر مُعلَّل ( فقه )

خبر معلول

خبر معلوم الصِدق

خبر معلوم الصِدق ضروری

خبر معلوم الصِدق ضروری بغیره

خبر معلوم الصِدق ضروری بنفسه

خبر معلوم الصِدق کسبی

خبر معلوم الصِدق نظری

خبر معلوم الصُدور

خبر معلوم الکِذب

خبر معلوم الکِذب ضروری

خبر معلوم الکِذب نظری

خبر معمول به

خبر مَعَنْعَن

خبر مفرد

خبر مفرد مضاف

خبر مفرد مطلق

خبر مفرد نِسْبی

خبر مَقبُول

خبر مقطوع ( اخص )

خبر مقطوع ( اعم )

خبر مقطوع ( موقوف )

خبر مقطوع ( وقف بر تابعی )

خبر مقطوع در وقف

خبر مقلوب

خبر مقلوب سندی

خبر مقلوب متنی

خبر مُقیَّد

خبر مُکاتَب

خبر مکذوب

خبر مَلحُون

خبر منسوخ

خبر منفرد

خبر مُنقطع ( اخص )

خبر مُنقطع ( اعم )

خبر مُنقطع ( وقف بر تابعی )

خبر مُنقطع الاِسنادِ

خبر مُنقطع خَفِیِّ

خبر مُنقطع در وقف

خبر مُنقطع ظاهر

خبر مُنقَلِب

خبر منقوص

خبر مُنکَر

خبر مَنْ لا یَقرَء

خبر موافق

خبر مُؤتَصِل

خبر مُؤتَلَف و مُختلَف

خبر مُوثَّق

خبر مُوثَّق اَدنی

خبر مُوثَّق اعلا

خبر مُوثَّق اَوسَط

خبر مُوثَّق کَالصحیح

خبر مُؤصَل

خبر موصول

خبر موضوع

خبر موقوف

خبر موقوف غیر موصول

خبر موقوف مطلق

خبر موقوف مُقَیَّد

خبر موقوف موصول

خبر مُؤَنّان

خبر مُؤَنّن

خبر مُؤَوَّل

خبر مُهمَل

خَبَّرنا

خبر نادر

خبر نازل

خبر ناسخ

خبر نبوی صلی الله علیه و آله

خبر نص

خبر واحد

خبر واحد غیر مَحفُوف به قرینه قَطعِی

خبر واحد مَحفُوف به قرینه قَطعِی

خبر واحد مقترن

خبر واحد مقرون

خبر واهی

خبیث

خبیث المذهب

خَرَجَ عن حدِّ العدالة

خَرَّجَهُ

خردمندی راوی

خِصِّیصُ الاِمام

خَفِیُّ الاِرسال

خلاصةُ الاَقوال

خلاصة تَذْهیبُ تهذیب الکمال

خلیفة الرحمان علیه السلام

خواص امیر المؤمنین علیه السلام

خیار

خیارُ الخَلق

خیارُ الناس

خَیِّر

دانش اصول حدیث

دانش تراجم

دانش درایةِ

دانش رجال

دانش فقه الحَدیث

دانش مُصطَلحُ الحَدیث

دَجّال

دراساتٌ فی الحَدیث و المُحدِّثین

درایةِ

درایةِ مامقانی

درایةِ مروج

دُرُسْت

درس حدیث

دعوی الاِجماع مِن قِبَلِ الاَقدَمِین

دَلَّسَ

دَمْجُ الاَسانِید

دَیِّن

ذاهِبٌ

ذاهِبُ الحَدیث

ذِکر الطریق الی شَخصٍ فی مَشِیخةِ الصدوق

ذُکْر راوی

ذِکر سبب ورود حدیث

ذَکَرَ لَنا

ذَکَرَ لِی

ذَکَرَهُ اَصحابِنا بِالضَعفِ

ذُکورت راوی

راجح

راوی

راویان

راوی حسن

راوی شناسی

راوی مبهم

راوی مجهول ( قدما )

راوی مجهول ( مُتأخِّرین )

راوی مرسل

راوی مَستور

راوی مُسنِد

رَئیسُ الطائِفة

رَئیسُ العلماء

رَئیسُ المُحدِّثین

رَئیسُ هذِهِ الطائِفة

رَبیعُ الاَرامِل صلی الله علیه و آله

رَبیعُ الیتامی صلی الله علیه و آله

رجال ( راوی )

رجال ( علم )

رجال ابن بابویه صغیر

رجال ابن جِبِلّه کنانی

رجال ابن داود

رجال ابن شهر آشوب

رجال ابن طاووس

رجال ابن غضایری

رجال ابن فَضّال صغیر

رجال ابن فَضّال کَبیر

رجال اَبو علی

رجال بَحْر العلوم

رجال برقی

رجال برقی صغیر

رجال حاج مَولی علی

رجال حسن

رجال خاقانی

رجال دُنبَلی

رجال شیخ

رجال شیخ الطائِفة

رجال ضعیف

رجال عقیقی

رجال عَیّاشی

رجال غضایری

رجال کَبیر

رجال کشی

رجال کنی

رجال مُحاربی

رجال محمد بن مسعود عَیّاشی

رجال مُوثّق

رجال میر مصطفی

رجال نجاشی

رجال وسیط

رِجْسٌ

رَجُل علیه السلام ( امام دهم )

رَجُل علیه السلام ( امام یازدهم )

رَجُل سوء

رَجُلٌ من اَصحابِنا

رَحّالَة

رِحْلَة

رُدَّ حَدِیثه

رَدّوا حَدِیثه

رَدِیءُ الاِعتقاد

رساله

رسایل

رسول صلی الله علیه و آله

رضا علیه السلام

رَفْع

رفیق علیه السلام

رُکْن الکِذب

رُکنٌ مِن اَرکانِ الکِذب

رَماهُ فُلانٌ بالکِذب

رموز اصحاب اَهلِ بیت علیهم السلام

رموز کتب اخبار

رموز کتب رجال

رموز مصنفان اخبار و رجال

رُمِیَ بِالضَعفِ و الغُلُوّ

رُمِیَ بِالغُلُوّ

رَمْی راوی به تفویض

رَمْی راوی به وقف

رُوات

رُوات ثقات

رُوات حدیث

روایات ساختگی

روایات مُبْتَدِع

روایات مُضْمَر

روایات معتبر

روایات مُعضَل

روایات مقطوع

روایات مُوثَّق

روایات موقوف

روایت

روایت آباء از ابناء

روایت آحاد

روایت آحادی

روایت آحادی صحیح ( قدما )

روایت آحادی صحیح ( مُتأخِّرین )

روایت ابناء از آباء

روایت ابن ابی عُمَیر از راوی

روایت اَجِلاّء از راوی

روایت احادیث

روایت احادیث ظاهر در تشبیه

روایت احادیث ظاهر در تفویض

روایت احادیث ظاهر در جبر

روایت احادیث ظاهر در غُلوّ

روایت احمد بن محمد بن ابی نصر از راوی

روایت از اَجِلاّء

روایت از اَحیا

روایت از ثقات

روایت از جعفر بن بَشیرِ

روایت از جماعتی از اصحاب

روایت ازحَیّ

روایت از ضُعَفا

روایت از غُلات

روایت از فاسد العقیدة

روایت از مَجاهِیل

روایت از محمد بن اسماعیل بن میمون

روایت از مُفوّضه

روایت اصاغر از اَکابر

روایت اصحاب اجماع از راوی

روایت اَعمی

روایت اَقران

روایت اَکابر از اصاغر

روایت اُمّی

روایت اُنثی

روایت اَهلِ اَهْواء

روایت اَهلِ بِدَع

روایت با واسطه

روایت بدون اجازه

روایت بدون واسطه

روایت به معنا

روایت تائب

روایت تابع

روایت تابعی از تابعی

روایت تَرکیبُ الاَسانِید

روایت تواتر

روایت ثابت

روایت ثقات از راوی

روایت ثقه

روایت ثقه از راوی

روایت جعفر بن بَشیر از راوی

روایت جعلی

روایت جلیل از راوی

روایت جماعتی از اصحاب از راوی

روایت جَیِّد

روایت حدیث

روایت حدیث به لفظ

روایت حدیث به معنا

روایت حسن

روایت حسن اَدنی

روایت حسن اعلا

روایت حَسَنُ الاِسنادِ

روایت حسن السَند

روایت حسن اَوسَط

روایت حَسن بِالغَیر

روایت حسن ذاتی

روایت حسن صحیح

روایت حسن کَالصحیح

روایت حسن لِذاتِه

روایت حسن لِغیرِه

روایت خاص

روایت خَفِیُّ الاِرسال

روایت خُنثی

روایت راجح

روایت سابق و لاحق

روایت سَقیِم

روایت سلسلة الذَهَب

روایت شاذ

روایت شاهد

روایت شاهد لفظی

روایت شاهد معنوی

روایت شایع

روایت شَدیدُ الضعف

روایت شیخ از تِلْمِیذ

روایت صادق

روایت صالح

روایت صَبی

روایت صَبی غیر مُمَیّز

روایت صَبی مُمَیّز

روایت صحابی از تابعی

روایت صحابی از صحابی

روایت صحیح ( قدما )

روایت صحیح ( مُتأخِّرین )

روایت صحیح اَدنی

روایت صحیح اعلا

روایت صحیحُ الاِسناد

روایت صحیح السَند

روایت صحیح اَوسَط

روایت صحیح بالمُتابَعة

روایت صحیح لِذاتِه

روایت صحیح لِغیرِه

روایت صفوان بن یحیی از راوی

روایت ضَرِیر

روایت ضُعَفا

روایت ضعفا از راوی

روایت ضعیف ( قدما )

روایت ضعیف ( مُتأخِّرین )

روایت ضَعیفُ الاِسنادِ

روایت ضَعیفُ السَند

روایت ضعیف منجبر به شهرت

روایت ظاهر

روایت عاری از قرینه

روایت عالِی

روایت عالِی الاِسنادِ

روایت عالِی السَند

روایت عالِی مطلق

روایت عالِی نِسْبی

روایت عام

روایت عزیز

روایت غریب

روایت غریب اَسنادی

روایت غریبُ اَسنادی و متنی

روایت غریبُ الاِسنادِ و المَتن

روایت غریب سندی

روایت غریب فقهی

روایت غریب لفظی

روایت غریب متنی

روایت غریب متنی و سندی

روایت غریب مشهور

روایت غریب مطلق

روایت غریب مُقیَّد

روایت غریب نِسْبی

روایت غضایری از راوی

روایت غیر مُتظافِر

روایت غیر متواتر

روایت غیر مُدبَّج

روایت غیر معروف

روایت غیر معمول به

روایت غیر مَقبُول

روایت فاسد العقیدة از راوی

روایت فاسق

روایت فاضل از مفضول

روایت فرد

روایت فرد مطلق

روایت فرد نِسْبی

روایت قاصر

روایت قرین از قرین

روایت قَطعِی الصُدور

روایت قُمیّین از راوی

روایت قَوی ( حسن )

روایت قَوی ( مُوثَّق )

روایت قَوی ( نوع پنجم )

روایت قَوی کَالحَسن

روایت قَوی کَالصحیح

روایت قَوی کَالموثّق

روایت کاذب

روایت کافر

روایت کذب

روایت لاحق از سابق

روایت لاحق و سابق

روایت مباشر

روایت مُبْتَدِع

روایت مُبدِع

روایت مُبدَل

روایت مُبدَل اسمی

روایت مُبدَل حرفی

روایت مُبعَّض

روایت مبهم

روایت مبهم سندی

روایت مبهم متنی

روایت مُبَیَّن

روایت مُتابِع

روایت مُتابِع تام

روایت مُتابِع حقیقی

روایت مُتابِع قاصر

روایت مُتابِع ناقص

روایت متروک

روایت متساوی الطرفین

روایت مُتسلسِل

روایت مُتشابِه

روایت مُتشابِه سندی

روایت مُتشابِه متنی

روایت مُتَّصل

روایت مُتَّصل مطلق

روایت مُتَّصل مُقیَّد

روایت مُتَّصل نِسْبی

روایت مُتظافِر

روایت مُتفرِّد

روایت مُتَّفقٌ علیه

روایت مُتَّفق و مُفترِق

روایت مُتقلِّب

روایت متواتر

روایت متواتر اجمالی

روایت متواتر لفظی

روایت متواتر معنوی

روایت متوسط الضعف

روایت مُجرَّد

روایت مجرَّد از قرینه

روایت مُجمعٌ علیه

روایت مُجمَل

روایت مجنون

روایت مُجَوَّد

روایت مجهول

روایت مجهولُ الآخر

روایت مجهولُ الاول

روایت مجهولُ الحال

روایت مجهولُ العدالة

روایت مجهولُ العدالة باطنی

روایت مجهولُ العدالة ظاهری و باطنی

روایت مجهولُ الفِسق

روایت مجهولُ الوَسط

روایت مُحتَجٌّ به

روایت مُحتَفّ به قرائن

روایت مُحتمل الأمرین

روایت مُحتمل الصِدق و الکِذب

روایت مُحَرَّف

روایت محفوظ

روایت مَحفُوف به قرائن قَطعِی

روایت مَحفُوف به قرینه

روایت مُحکَم

روایت محمد بن اسماعیل بن میمون از راوی

روایت مختلف

روایت مختلف فِیهِ

روایت مُختَلَق

روایت مُدَبَّج

روایت مُدرَج

روایت مُدرَج الاِسنادِ

روایت مُدرَج السَند

روایت مُدرَج المَتن

روایت مُدرَج سندی

روایت مُدرَج فِیهِ

روایت مُدرَج متنی

روایت مُدَلَّس

روایت مَرئَه

روایت مرجوح

روایت مردود

روایت مرسل ( اخص )

روایت مرسل ( اعم )

روایت مرسل جَلِیّ

روایت مرسل خَفِیِّ

روایت مرسل مطلق

روایت مرفوع ( اخص )

روایت مرفوع ( اعم )

روایت مُرکَّب

روایت مُزوَّر

روایت مَزِید

روایت مَزِید سندی

روایت مَزِید متنی

روایت مَزِید متنی و سندی

روایت مُستَبهَم

روایت مُستَحسَن

روایت مُستَفیض

روایت مُستَفیض ظنّی

روایت مُستَفیض قَطعِی

روایت مُستَفیض لفظی

روایت مُستَفیض معنوی

روایت مَستور

روایت مَسرُوق

روایت مسلسل

روایت مسلسل تام

روایت مسلسل غیر تام

روایت مسلسل مُنقطع الآخر

روایت مسلسل مُنقطع الاول

روایت مسلسل مُنقطع الوَسط

روایت مسلسل ناقص

روایت مسموع

روایت مُسنَد

روایت مُشافَهه

روایت مُشبَّه

روایت مُشتَبه

روایت مُشتَبه المَقلوب

روایت مشترک

روایت مُشکِل

روایت مشکوک

روایت مشهور

روایت مُصَحَّف

روایت مُصَحَّف اَسنادی

روایت مُصَحَّف السَند

روایت مُصَحَّف المَتن

روایت مُصَحَّف سندی

روایت مُصَحَّف لفظی

روایت مُصَحَّف متنی

روایت مُصَحَّف محسوس لفظی

روایت مُصَحَّف معقول معنوی

روایت مُصَحَّف معنوی

روایت مُصَرَّح

روایت مضطرب

روایت مضطرب سندی

روایت مضطرب متنی

روایت مضطرب متنی و سندی

روایت مُضعَّف

روایت مُضْمَر

روایت مطروح

روایت مطلق

روایت مظنون الصِدق

روایت مظنون الصِدق ضروری

روایت مظنون الصِدق نظری

روایت مظنون الکِذب

روایت مظنون الکِذب ضروری

روایت مظنون الکِذب کسبی

روایت مظنون الکِذب نظری

روایت معتبر

روایت مُعتَضد به قرائن

روایت مُعتَل

روایت معروف

روایت مُعضَل

روایت مُعضَل سندی

روایت معکوس

روایت مُعَلّ

روایت مُعلَّق

روایت مُعلَّل ( درایةِ )

روایت مُعلَّل ( فقه )

روایت معلول

روایت معلوم الصِدق

روایت معلوم الصِدق ضروری

روایت معلوم الصِدق ضروری بغیره

روایت معلوم الصِدق ضروری بنفسه

روایت معلوم الصِدق کسبی

روایت معلوم الصِدق نظری

روایت معلوم الصُدور

روایت معلوم الکِذب

روایت معلوم الکِذب ضروری

روایت معلوم الکِذب نظری

روایت معمول به

روایت مَعَنْعَن

روایت مفرد

روایت مفرد مضاف

روایت مفرد مطلق

روایت مفرد نِسْبی

روایت مَقبُول

روایت مقطوع ( اخص )

روایت مقطوع ( اعم )

روایت مقطوع ( موقوف )

روایت مقطوع ( وقف بر تابعی )

روایت مقطوع در وقف

روایت مقلوب

روایت مقلوب سندی

روایت مقلوب متنی

روایت مُقیَّد

روایت مُکاتَب

روایت مکذوب

روایت مَلحُون

روایت منسوخ

روایت منفرد

روایت مُنقطع ( اخص )

روایت مُنقطع ( اعم )

روایت مُنقطع ( وقف بر تابعی )

روایت مُنقطع الاِسنادِ

روایت مُنقطع خَفِیّ

روایت مُنقطع در وقف

روایت مُنقطع ظاهر

روایت مُنقَلِب

روایت منقوص

روایت مُنکَر

روایت مَنْ لا یَقرَء

روایت موافق

روایت مُؤتَصِل

روایت مُؤتَلَف و مُختلَف

روایت مُوثَّق

روایت مُوثَّق اَدنی

روایت مُوثَّق اعلا

روایت مُوثَّق اَوسَط

روایت مُوثَّق کَالصحیح

روایت مُوصَل

روایت موصول

روایت موضوع

روایت موقوف

روایت موقوف غیر موصول

روایت موقوف مطلق

روایت موقوف مُقیَّد

روایت موقوف موصول

روایت مُؤَنّان

روایت مُؤَنّن

روایت مُؤَوَّل

روایت مُهمَل

روایت نادر

روایت نازل

روایت ناسخ

روایت نبوی صلی الله علیه و آله

روایت نص

روایت نظیر از نظیر

روایت واحد

روایت واحد غیر مَحفُوف به قرینه قَطعِی

روایت واحد مَحفُوف به قرینه قَطعِی

روایت واهی

روایةُ الثقةِ الجلیلِ عن رَهْطٍ مِن اَصحابِنا

روایةُ الثقةِ عن اَشیاخِه

روایةُ الثقةِ عن رَهْطٍ

روایةُ الثقةِ عن شَخصٍ مشترک الاِسم

روایةُ الثقةِ عن غیرِ واحدٍ

روایةُ الثقةِ عن غیرِ واحدٍ من اَصحابِنا

روایةُ الجلیلِ عن اَشیاخِه

روایةُ الجلیلِ عن رَهْطٍ

روایةُ الجلیلِ عَن رَهْطٍ من اَصحابِنا

روایةُ الجلیلِ عن غیر واحدٍ

روایةُ الجلیلِ عن غیر واحدٍ من اَصحابِنا

رَوَوا عَنه

رَوَی احادیث مُنکَرة

رَوَی المَناکِیر

رَوَی الناسُ عَنه

رُوِیَ عَنه

رَوَی عَنهُ الناس

رَوَی عَنه مَنْ لا یَروِی الاّ عن ثقةٍ

رَهْطٍ

زاهد

زُبدَةُ الرِجال

زُبدَةُ المَقال فی علم الرِجال

زَکِیّ علیه السلام ( امام دوم )

زَکِیّ علیه السلام ( امام یازدهم )

زوج البتول علیهما السلام

زهرا علیها السلام

زیادات ثقات

زیادت ثقات

زیادت ثقه

زیدی

زین العابدین علیه السلام

سابق و لاحق

ساقطٌ

ساقطُ الحَدیث

ساقطٌ فی حَدِیثه

ساقطٌ فی نفسه

سالمٌ

سالمُ الجَنبَه

سالمٌ فی ما یَروِیه

سامع

سبب تعدیل

سبب جرح

سَبْر

سبل الهدایه

سجاد علیه السلام

سراج علیه السلام

سَرْد

سَعْی مُستَنبط بر جمع قرائن

سفرای اربعه

سَقیِم

سَقیِم الاِسنادِ

سَکَتُوا عَنه

سلسلةُ الذَهَب ( حدیث )

سلسلةُ الذَهَب ( کتاب )

سلطانُ الاَوان علیه السلام

سلطانُ الوَقت علیه السلام

سلیمٌ

سلیم الاِسنادِ

سلیم الاِعتقاد

سَلیمُ الجَنبَة

سماء المَقال

سَماع

سَماع از اُستاد

سَماع از شیخ

سَماع حدیث

سَماع صغیر

سَماع لفظ شیخ

سَماع مباشر از معصوم علیه السلام

سَمِعتُ

سَمِعتُ شیخی

سَمِعتُ فلاناً یُحدِّث

سَمِعتُ فلاناً یُخبِر

سَمِعتُ فلاناً یَروِی

سَمِعتُ فلاناً یَقُول

سِنِّ اِسْماع

سُنّت ( حاکی )

سُنّت ( محکی )

سُنّت تقریری

سُنّت حکم

سُنّت رسول اکرم صلی الله علیه و آله

سُنّت صحابه

سُنّت صحیح

سُنّت صریح

سُنّت عملی

سُنّت غیر متواتر

سُنّت فعلی

سُنّت فعلی امامی

سُنّت فعلی رسول الله صلی الله علیه و آله

سُنّت فعلی نبوی

سُنّت قولی

سُنّت قولی رسول الله صلی الله علیه و آله

سُنّت کرداری

سُنّت گفتاری

سُنّت متواتر

سُنّت نبی صلی الله علیه و آله

سند ( حدیث )

سند ( مقابل متن )

سند اعلا

سند اَنْزَل

سند حدیث

سند حسن

سند خبر

سند روایت

سند شناسی

سند صحیح

سند ضعیف

سند قَوی

سند مُتَّصل

سند مُجَوَّد

سند مَرْوِی

سند مسلسل

سند مسند

سند مَعَنْعَن

سند منقطع

سند مُوثَّق

سِنِّ سَماع

سنن ( حدیث )

سنن ( کتاب )

سنن رسول الله صلی الله علیه و آله

سنن صحیح ( قدما )

سنن صحیح ( مُتأخِّرین )

سوء الضَبط

سید الساجدین علیه السلام

سید الشهداء علیه السلام

سَیِّی ء الحِفظ

شاذ

شارب الخمر

شارب الخمر و النَبِیذ

شاعر

شاهد

شاهد لفظی

شاهد معنوی

شایع

شَدیدُ الضعف

شُذوذ حدیث

شُذوذ سندی

شُذوذ متنی

شرح اصول درایةِ الحَدیث

شرح البدایة فی علم الدِرایة

شرح الفوائد الرجالیة

شرح الفیه سیوطی

شرح الوجیزه

شرح الوجیزةِ البهائیة ( تنکابنی )

شرح الوجیزةِ البهائیة ( نقوی )

شرح بدایة الدِرایة

شرح تَعلِیقة الرِجال

شرح درایةِ الحَدیث

شرط ابن ماجه

شرط ابو داود

شرط بخاری

شرط ترمذی

شرط شیخین

شرط مسلم

شرط نسایی

شُرطَةُ الخَمیس

شروط ائمه حدیث

شَریفُ المَنزِلة

شواهد

شهادت در راه خدا

شهادت عَدل واحد

شهادت عدلین

شهرت خبر

شهرت در استناد

شهرت راوی

شهرت روایی

شهرت عملی

شهرت فتوایی

شهید علیه السلام

شیخ علیه السلام ( امام ششم )

شیخ علیه السلام ( امام هفتم )

شیخٌ

شیخ اجازه

شیخ اَصحابِنا فی زمانِه و متقدمهم

شیخُ الطائِفة

شیخ القُمیّین

شیخٌ جلیل

شیخ حدیث

شیخٌ حسنُ الحَدیث

شیخ روایت

شیخٌ مِن اَصحابِنا

شَیخُوخَةُ الاجازَة

شَیخُوخَةُ الرِوایَة

شیخٌ وسط

شیخُ هذِهِ الطائِفة

شَیخِیةُ الاجازَة

شیوخ اجازه

شیوخ اجازه شیخ صدوق

صاحبُ اَحدٍ من الاَئمّة علیهم السلام

صاحب ُالاِمام علیه السلام

صاحبُ الاَمر علیه السلام

صاحبُ التُرَّهات

صاحبُ الدار علیه السلام

صاحبُ الرضا علیه السلام

صاحبُ الزمان علیه السلام

صاحبُ العسکر علیه السلام

صاحبُ العصر علیه السلام

صاحبُ المَقالة

صاحبُ الناحیة علیه السلام

صاحبُ سِرِّ امیر المؤمنین علیه السلام

صادق علیه السلام

صادق صلی الله علیه وآله

صادقٌ فی ما یَروِیه

صادقََین علیهما السلام

صالح (حدیث )

صالحٌ ( لفظ )

صالحُ الحَدیث

صامت علیه السلام

صحابه

صحابی

صحابی صغیر

صحابی کَبیر

صحاح ( قدما )

صحاح ( کتاب )

صحاح ( مُتأخِّرین )

صحاحُ الاَسانِید

صِحَّت حدیث ( قدما )

صِحَّت حدیث ( مُتأخِّرین )

صِحَّت سند

صِحَّت متن

صَحَفی

صحیح ( قدما )

صحیح ( مُتأخِّرین )

صحیح اَدنی

صحیح اعلا

صحیحُ الاِسنادِ

صحیح الحَدیث

صحیح الحَدیث و المذهب

صحیح الرِوایَة

صحیح العقیدة

صحیح اَوسَط

صحیح بالمُتابَعة

صحیح قدمایی

صحیح لِذاتِه

صحیح لِغیرِه

صحیحه ( قدما )

صحیحه ( مُتأخِّرین )

صحیفه

صحیفه امیر المؤمنین علیه السلام

صحیفه نبی صلی الله علیه و آله

صداقت راوی و مَرْوِی عَنه

صدق راوی

صدوقٌ ( لفظ )

صدوقٌ اِن شاء الله

صدوقٌ تَغَیَّرَ بِآخرِه

صدوقٌ رُمِی بِالاِرجاء

صدوقٌ رُمِی بِالتشیع

صدوقٌ سَیِّی ء الحِفظ

صدوقٌ لکنّه مُبْتَدِع

صدوقٌ له اَوهام

صدوقٌ متهم

صدوقٌ یُخطِیءُ

صدوقٌ یَهِمُّ

صدیقه کبرا علیها السلام

صغار تابعین

صَفائِح الاِبرِیز فی شرح الوجیز

صفات راوی

صفات فعلی راوی

صفات قولی راوی

صفت راوی

صُوَر تحمل حدیث

صُوَیْلِح

صِهْر الرسول علیه السلام

صِیَغِ ادای حدیث

صِیَغ ادای سَماع

صیغه اَداء با اِعلام

صیغه اداء با مُکاتَبه

صیغه اَداء با مُناوَلَه

صیغه اَداء با وِجاده

صیغه اداء با وصیّت

ضابطٌ (راوی)

ضابطٌ (لفظ)

ضابطٌٌ ضابطٌ

ضبط ( اخص )

ضبط ( اعم )

ضبط باطنی

ضبط حدیث

ضبط راوی

ضبط صدر

ضبط ظاهری

ضبط کتاب

ضبط ناقل

ضَرْب

ضِعاف ( راوی )

ضِعاف ( قدما )

ضِعاف ( مُتأخِّرین )

ضُعِّفَ

ضُعَفا

ضعف حدیث

ضعف روایت

ضَعَّفُوهُ

ضَعَّفَهُ اَصحابِنا

ضَعَّفَه جماعةٌ من اَصحابِنا

ضعیف ( راوی )

ضعیف ( قدما )

ضعیفٌ (لفظ)

ضعیف ( مُتأخِّرین )

ضَعیفُ الاِسنادِ

ضَعیفُ الحَدیث

ضَعیفُ السَند

ضَعیفُ المَتن

ضَعیفٌ جدّاً

ضَعیفٌ فقط

ضَعیفٌ فی الحَدیث

ضَعیفٌ فی حَدِیثه

ضعیف مَقبُول

ضعیف منجبر به شهرت

ضیاء الدِرایة

طالب حدیث

طبقات

طبقات اَتْباع تابعین

طبقات اصحاب اجماع

طبقات الرِجال ( برقی )

طبقات الرِجال ( بروجردی )

طبقات تابعین

طبقات راویان

طبقات رُوات

طبقات صحابه

طبقه

طبقه اول اَتْباع تابعین

طبقه اول اصحاب اجماع

طبقه اول تابعین

طبقه اول صحابه

طبقه پنجم تابعین

طبقه پنجم صحابه

طبقه تابعین

طبقه چهارم اَتْباع تابعین

طبقه چهارم تابعین

طبقه چهارم صحابه

طبقه دوازدهم صحابه

طبقه دوم اَتْباع تابعین

طبقه دوم اصحاب اجماع

طبقه دوم تابعین

طبقه دوم صحابه

طبقه دهم صحابه

طبقه سوم اَتْباع تابعین

طبقه سوم اصحاب اجماع

طبقه سوم تابعین

طبقه سوم صحابه

طبقه ششم صحابه

طبقه صحابه

طبقه نهم صحابه

طبقه هشتم صحابه

طبقه هفتم صحابه

طبقه یازدهم صحابه

طرائف المَقال فی مَعرفةِ طبقات الرِجال

طَرَحُوا حَدِیثه

طرق ابن داود

طرق اجازات

طرق اخذ حدیث

طرق تحمل حدیث

طرق حدیث

طرق شیخ حر عاملی

طرق شیخ صدوق

طرق شیخ صدوق به ابراهیم بن ابی محمود خراسانی

طرق شیخ صدوق به ابراهیم بن عبد الحمید اسدی

طرق شیخ صدوق به ابراهیم بن محمد بن سعید ثقفی

طرق شیخ صدوق به ابراهیم بن هاشم قمی

طرق شیخ صدوق به اَبو الجَوْزاء

طرق شیخ صدوق به احمد بن ابی عبد الله برقی

طرق شیخ صدوق به احمد بن محمد بن ابی نصر بزنطی

طرق شیخ صدوق به اَسماء بنت عُمَیس

طرق شیخ صدوق به اسماعیل بن فضل هاشمی

طرق شیخ صدوق به ثَعلَبَةِ بن میمون

طرق شیخ صدوق به حَرِیز بن عبد الله

طرق شیخ صدوق به حسن بن راشد مَولی بنی العباس

طرق شیخ صدوق به حسن بن علی کوفی

طرق شیخ صدوق به حسین بن سعید اهوازی

طرق شیخ صدوق به حسین بن مختار قَلانِسی

طرق شیخ صدوق به حفص بن سالم حَنّاط

طرق شیخ صدوق به حفص بن غیاث

طرق شیخ صدوق به حَمّاد بن عیسی جُهَنی

طرق شیخ صدوق به حَنان بن سَدِیر

طرق شیخ صدوق به ذُرَیح مُحاربی

طرق شیخ صدوق به زکریّا بن مالک جُعفی

طرق شیخ صدوق به سلیمان بن جعفر جعفری

طرق شیخ صدوق به صفوان بن مِهران

طرق شیخ صدوق به عباس بن عامر قَصَبانی

طرق شیخ صدوق به عباس بن عامر قضبانی

طرق شیخ صدوق به عباس بن معروف

طرق شیخ صدوق به عبد الرحمان بن ابی نجران

طرق شیخ صدوق به عبد العظیم بن عبد الله حسنی

طرق شیخ صدوق به عبد الله بن حکم ارمنی

طرق شیخ صدوق به عبد الله بن مُغیره

طرق شیخ صدوق به عبد الله بن میمون قَدّاح

طرق شیخ صدوق به عُبَید الله بن علی حلبی

طرق شیخ صدوق به عَلاءِ بن رَزِین

طرق شیخ صدوق به علی بن جعفر بن محمد علیه السلام

طرق شیخ صدوق به علی بن حَسّان واسطی

طرق شیخ صدوق به علی بن مهزیار

طرق شیخ صدوق به عمر بن یزید بَیّاع سابِِری

طرق شیخ صدوق به عمرو بن ابی المِقدام

طرق شیخ صدوق به فُضالةِ بن ایّوب

طرق شیخ صدوق به فضل بن ابی قَرّه سمندی

طرق شیخ صدوق به محمد بن اسلم طبری جبلی

طرق شیخ صدوق به محمد بن حکیم خَثعَمی

طرق شیخ صدوق به محمد بن حُمران بن اَعیَن

طرق شیخ صدوق به محمد بن سِنان زاهری

طرق شیخ صدوق به محمد بن علی بن محبوب اشعری

طرق شیخ صدوق به محمد بن عیسی بن عُبَید یقطینی

طرق شیخ صدوق به محمد بن فیض تَیمی

طرق شیخ صدوق به معاویةِ بن حکیم

طرق شیخ صدوق به هشام بن سالم

طرق شیخ صدوق به یعقوب بن عَثِیم

طرق شیخ طوسِی

طرق شیخ طوسِی . خه

طرق شیخ طوسِی . ست

طرق شیخ طوسِی به آدم بَیّاع اللُؤلُؤ . ست

طرق شیخ طوسِی به اَبان بن تَغلب . ست

طرق شیخ طوسِی به اَبان بن عثمان . ست

طرق شیخ طوسِی به ابراهیم بن ابی محمود خراسانی . ست

طرق شیخ طوسِی به ابراهیم بن اسحاق احمری . ست

طرق شیخ طوسِی به ابراهیم بن سلیمان نَهمی . ست

طرق شیخ طوسِی به ابراهیم بن سلیمان نَهِیمی . ست

طرق شیخ طوسِی به ابراهیم بن عبد الحمید اسدی . ست

طرق شیخ طوسِی به ابراهیم بن عثمان خَزّاز . ست

طرق شیخ طوسِی به ابراهیم بن عمر یَمانی . ست

طرق شیخ طوسِی به ابراهیم بن محمد بن سعید ثقفی . ست

طرق شیخ طوسِی به اَبو اسماعیل فَرّاء . ست

طرق شیخ طوسِی به اَبو الصباح مَولی آل سام . ست

طرق شیخ طوسِی به اَبو ایّوب خَزّاز . ست

طرق شیخ طوسِی به اَبو بدر . ست

طرق شیخ طوسِی به اَبو بکر بن ابی شَیبه . ست

طرق شیخ طوسِی به اَبو حفص رُمّانی . ست

طرق شیخ طوسِی به اَبو حمزه ثمالی . ست

طرق شیخ طوسِی به اَبو خالد قَمّاط . ست

طرق شیخ طوسِی به اَبو داود مُستَرِق . ست

طرق شیخ طوسِی به اَبو صَبّاح کنانی . ست

طرق شیخ طوسِی به اَبو غَسّان ذُهَلی . ست

طرق شیخ طوسِی به اَبو مریم انصاری . ست

طرق شیخ طوسِی به اَبو هارون سَنْجی . ست

طرق شیخ طوسِی به احمد بن ابی عبد الله برقی . خه

طرق شیخ طوسِی به احمد بن ابی عبد الله برقی . ست

طرق شیخ طوسِی به احمد بن ادریس . خه

طرق شیخ طوسِی به احمد بن حسن بن اسماعیل . ست

طرق شیخ طوسِی به احمد بن حسن بن علی بن فَضّال . ست

طرق شیخ طوسِی به احمد بن حسین بن سعید اهوازی . ست

طرق شیخ طوسِی به احمد بن صُبَیح . ست

طرق شیخ طوسِی به احمد بن عَبدوس خَلَنجی . ست

طرق شیخ طوسِی به احمد بن عمر حَلّال . ست

طرق شیخ طوسِی به احمد بن محمد بن ابی نصر بزنطی . ست

طرق شیخ طوسِی به احمد بن محمد بن جعفر صَولی . ست

طرق شیخ طوسِی به احمد بن محمد بن خالد . خه

طرق شیخ طوسِی به احمد بن محمد بن خالد . ست

طرق شیخ طوسِی به احمد بن محمد بن سیار . ست

طرق شیخ طوسِی به احمد بن محمد بن علی بن عمر . ست

طرق شیخ طوسِی به احمد بن محمد بن عَمّار . ست

طرق شیخ طوسِی به احمد بن محمد بن عیسی اشعری . خه

طرق شیخ طوسِی به احمد بن محمد بن عیسی اشعری . ست

طرق شیخ طوسِی به احمد بن نَضر خَزّاز . ست

طرق شیخ طوسِی به اَسباط بن سالم . ست

طرق شیخ طوسِی به اسحاق بن جَریر . ست

طرق شیخ طوسِی به اسماعیل بن ابی زیاد سَکونی . ست

طرق شیخ طوسِی به اسماعیل بن جابر . ست

طرق شیخ طوسِی به اسماعیل بن عبد الخالق . ست

طرق شیخ طوسِی به اسماعیل بن علی بن رَزِِین . ست

طرق شیخ طوسِی به اسماعیل بن محمد بن اسماعیل . ست

طرق شیخ طوسِی به اسماعیل بن محمد قمی . ست

طرق شیخ طوسِی به اسماعیل بن مِهران . ست

طرق شیخ طوسِی به اسماعیل بن مِهران بن محمد بن ابی نصر . ست

طرق شیخ طوسِی به اَصبغ بن نُباته . ست

طرق شیخ طوسِی به بِسطام بن سابور . ست

طرق شیخ طوسِی به بَکّار بن احمد . ست

طرق شیخ طوسِی به ثابت بن دینار . ست

طرق شیخ طوسِی به ثابت بن شُرَیح . ست

طرق شیخ طوسِی به جابر بن یزید جُعفی . ست

طرق شیخ طوسِی به حُجر بن زائده . ست

طرق شیخ طوسِی به حُذَیفة بن منصور . ست

طرق شیخ طوسِی به حَرِیز بن عبد الله . ست

طرق شیخ طوسِی به حسن بن ایّوب بن ابی عقیله . ست

طرق شیخ طوسِی به حسن بن سعید بن حَمّاد . ست

طرق شیخ طوسِی به حسن بن عباس حَرِیشی . ست

طرق شیخ طوسِی به حسن بن علی بن ابی حمزه . ست

طرق شیخ طوسِی به حسن بن علی بن فَضّال . ست

طرق شیخ طوسِی به حسن بن محبوب . خه

طرق شیخ طوسِی به حسن بن محبوب . ست

طرق شیخ طوسِی به حسن بن محبوب و حسین بن سعید . خه

طرق شیخ طوسِی به حسن بن محمد بن سَماعة . خه

طرق شیخ طوسِی به حسن بن محمد بن سَماعة . ست

طرق شیخ طوسِی به حسین بن ثُوَیر بن ابی فاخِتَه . ست

طرق شیخ طوسِی به حسین بن سعید اهوازی . خه

طرق شیخ طوسِی به حسین بن سعید اهوازی . ست

طرق شیخ طوسِی به حسین بن سعید و حسن بن محبوب . خه

طرق شیخ طوسِی به حسین بن محمد بن عامر اشعری . خه

طرق شیخ طوسِی به حسین بن مختار قَلانِسی . ست

طرق شیخ طوسِی به حکم بن حکیم . ست

طرق شیخ طوسِی به حَمّاد بن عثمان ناب . ست

طرق شیخ طوسِی به حَمّاد بن عیسی جُهَنی . ست

طرق شیخ طوسِی به حمید بن زیاد . خه

طرق شیخ طوسِی به حمید بن زیاد . ست

طرق شیخ طوسِی به داود بن ابی یزید . ست

طرق شیخ طوسِی به داود بن حُصَین . ست

طرق شیخ طوسِی به داود بن سِرْحان . ست

طرق شیخ طوسِی به داود بن سلیمان حَمّار . ست

طرق شیخ طوسِی به دُرُسْت واسطی . ست

طرق شیخ طوسِی به ذُرَیح مُحاربی . ست

طرق شیخ طوسِی به رِِبعی بن عبد الله بن جارود . ست

طرق شیخ طوسِی به رِفاعة بن موسی نَخّاس . ست

طرق شیخ طوسِی به زُرعةِ بن محمد حضرمی . ست

طرق شیخ طوسِی به زَکّار بن یحیی واسطی . ست

طرق شیخ طوسِی به زکریّا بن آدم . ست

طرق شیخ طوسِی به زیاد بن مُنذِر . ست

طرق شیخ طوسِی به سالم بن مُکرَم . ست

طرق شیخ طوسِی به سَعدان بن مسلم عامری . ست

طرق شیخ طوسِی به سعد بن ابی خلف . ست

طرق شیخ طوسِی به سعد بن سعد اشعری . ست

طرق شیخ طوسِی به سعد بن طَرِیف اسکاف . ست

طرق شیخ طوسِی به سعد بن عبد الله قمی . خه

طرق شیخ طوسِی به سعد بن عبد الله قمی . ست

طرق شیخ طوسِی به سلیمان بن داود مِنقَری . ست

طرق شیخ طوسِی به سلیمان بن صالح جَصّاص . ست

طرق شیخ طوسِی به سُلَیم بن قیس هلالی . ست

طرق شیخ طوسِی به سهل بن زیاد آدمی . خه

طرق شیخ طوسِی به سهل بن زیاد آدمی . ست

طرق شیخ طوسِی به سهیل بن زیاد واسطی . ست

طرق شیخ طوسِی به شَریفُ بن سابق تَفلیسی . ست

طرق شیخ طوسِی به شعیب بن اَعیَن حَدّاد . ست

طرق شیخ طوسِی به شعیب بن یعقوب عَقَرقُوفی . ست

طرق شیخ طوسِی به صفوان بن یحیی . ست

طرق شیخ طوسِی به طلحةِ بن زید نَهْدی . ست

طرق شیخ طوسِی به ظَرِیف بن ناصح . ست

طرق شیخ طوسِی به عاصم بن حمید . ست

طرق شیخ طوسِی به عَبّاد بن یعقوب رواجنی . ست

طرق شیخ طوسِی به عبد الرحمان بن ابی هاشم . ست

طرق شیخ طوسِی به عبد الرحمان بن کَثیرِ هاشمی . ست

طرق شیخ طوسِی به عبد الله بن ابراهیم انصاری . ست

طرق شیخ طوسِی به عبد الله بن ایّوب بن راشد . ست

طرق شیخ طوسِی به عبد الله بن جَبَلَه . ست

طرق شیخ طوسِی به عبد الله بن جعفر حِمْیَری . ست

طرق شیخ طوسِی به عبد الله بن سِنان بن طَرِیف . ست

طرق شیخ طوسِی به عبد الله بن محمد حَجّال . ست

طرق شیخ طوسِی به عبد الله بن مُسْکان . ست

طرق شیخ طوسِی به عبد الله بن میمون قَدّاح . ست

طرق شیخ طوسِی به عبد الله بن یحیی کاهِلی . ست

طرق شیخ طوسِی به عُبَید الله بن ابی رافع . ست

طرق شیخ طوسِی به عُبَید الله بن علی حلبی . ست

طرق شیخ طوسِی به عبیس بن هشام . ست

طرق شیخ طوسِی به عَلاءِ بن رَزِین . ست

طرق شیخ طوسِی به علی بن ابراهیم بن هاشم . خه

طرق شیخ طوسِی به علی بن ابراهیم بن هاشم . ست

طرق شیخ طوسِی به علی بن اَسباط . ست

طرق شیخ طوسِی به علی بن بلال مهلبی . ست

طرق شیخ طوسِی به علی بن جعفر بن محمد . ست

طرق شیخ طوسِی به علی بن حکم بن زبیر . ست

طرق شیخ طوسِی به علی بن شجره . ست

طرق شیخ طوسِی به علی بن غَرّاب . ست

طرق شیخ طوسِی به علی بن محمد بن سعد اشعری . ست

طرق شیخ طوسِی به علی بن محمد مدائنی . ست

طرق شیخ طوسِی به علی بن مهزیار اهوازی . ست

طرق شیخ طوسِی به علی بن یقطین . ست

طرق شیخ طوسِی به عمر بن اُذَینه . ست

طرق شیخ طوسِی به عمر بن خالد حَنّاط . ست

طرق شیخ طوسِی به عمر بن رَبیع بصری . ست

طرق شیخ طوسِی به عمر بن سالم . ست

طرق شیخ طوسِی به عمرو بن خالد اَعْشِی . ست

طرق شیخ طوسِی به عمرو بن میمون . ست

طرق شیخ طوسِی به عیسی بن عبد الله قمی . ست

طرق شیخ طوسِی به عیسی بن مِهران مُستَعطِف . ست

طرق شیخ طوسِی به غالب بن عثمان مِنقَری . ست

طرق شیخ طوسِی به غیاث بن ابراهیم . ست

طرق شیخ طوسِی به فضل بن شاذان نیشابوری . خه

طرق شیخ طوسِی به فضل بن شاذان نیشابوری . ست

طرق شیخ طوسِی به فُضیل بن عثمان . ست

طرق شیخ طوسِی به قاسم بن عروه . ست

طرق شیخ طوسِی به قاسم بن یحیی . ست

طرق شیخ طوسِی به کُلَیب بن معاویة اسدی . ست

طرق شیخ طوسِی به لوط بن یحیی . ست

طرق شیخ طوسِی به متوکل بن عُمَیر . ست

طرق شیخ طوسِی به مُثَنّی بن ولید حَنّاط . ست

طرق شیخ طوسِی به محمد بن ابی عُمَیر زیاد . ست

طرق شیخ طوسِی به محمد بن احمد بن یحیی اشعری . خه

طرق شیخ طوسِی به محمد بن احمد بن یحیی اشعری . ست

طرق شیخ طوسِی به محمد بن اسحاق بن عَمّار . ست

طرق شیخ طوسِی به محمد بن اسماعیل بن بَزِِِِِِیع . ست

طرق شیخ طوسِی به محمد بن اسماعیل نیشابوری . خه

طرق شیخ طوسِی به محمد بن بکر اَزْدی . ست

طرق شیخ طوسِی به محمد بن حسن بن جُمهُور . ست

طرق شیخ طوسِی به محمد بن حسن بن ولید قمی . ست

طرق شیخ طوسِی به محمد بن حسن صفار . خه

طرق شیخ طوسِی به محمد بن حسن صفار . ست

طرق شیخ طوسِی به محمد بن حکیم خَثعَمی . ست

طرق شیخ طوسِی به محمد بن حَمّاد کوفی . ست

طرق شیخ طوسِی به محمد بن سلیمان دَیلَمی . ست

طرق شیخ طوسِی به محمد بن سِنان زاهری . ست

طرق شیخ طوسِی به محمد بن علی بن عیسی قمی . ست

طرق شیخ طوسِی به محمد بن علی بن فضل . ست

طرق شیخ طوسِی به محمد بن علی بن محبوب اشعری . ست

طرق شیخ طوسِی به محمد بن عمر بن سالم . ست

طرق شیخ طوسِی به محمد بن عمر زَیّات . ست

طرق شیخ طوسِی به محمد بن قیس بَجَلی . ست

طرق شیخ طوسی به محمد بن نعمان اَحْوَل . ست

طرق شیخ طوسِی به محمد بن ولید خَزّاز . ست

طرق شیخ طوسِی به محمد بن یحیی خَثعَمی . ست

طرق شیخ طوسِی به محمد بن یحیی عَطّار . خه

طرق شیخ طوسِی به محمد بن یعقوب کلینی . خه

طرق شیخ طوسِی به محمد بن یعقوب کلینی . ست

طرق شیخ طوسِی به معاویةِ بن حکیم . ست

طرق شیخ طوسِی به معاویةِ بن عَمّار دُهنی . ست

طرق شیخ طوسِی به معاویةِ بن وهب بَجَلی . ست

طرق شیخ طوسِی به مُعَلّی بن محمد بصری . ست

طرق شیخ طوسِی به مُعَمَّر بن خَلّاد بن ابی خَلّاد . ست

طرق شیخ طوسِی به مُفَضَّل بن عمر . ست

طرق شیخ طوسِی به مُنَخَّل بن جَمیل . ست

طریق شیخ طوسی به موسی بن اسماعیل بن موسی بن جعفر . ست

طرق شیخ طوسِی به موسی بن بکر واسطی . ست

طرق شیخ طوسِی به موسی بن قاسم بن معاویه بَجَلی . ست

طرق شیخ طوسِی به نَصر بن مُزاحِم . ست

طرق شیخ طوسِی به نَضر بن سُوَید . ست

طرق شیخ طوسِی به وهب بن وهب . ست

طرق شیخ طوسِی به هارون بن مسلم . ست

طرق شیخ طوسِی به هشام بن حکم . ست

طرق شیخ طوسِی به هشام بن سالم . ست

طرق شیخ طوسِی به یحیی بن حسن . ست

طرق شیخ طوسِی به یحیی بن عبد الحمید حِمّانی . ست

طرق شیخ طوسِی به یحیی بن عبد الرحمان اَزرَق . ست

طرق شیخ طوسِی به یحیی بن عِمران حلبی . ست

طرق شیخ طوسِی به یوسف بن عقیل . ست

طرق شیخ طوسِی به یونس بن عبد الرحمان . خه

طرق شیخ طوسِی به یونس بن عبد الرحمان . ست

طرق شیخ طوسِی در استبصار

طرق شیخ طوسِی در تهذیب

طرق علاّمه به شیخ طوسِی

طرق علاّمه حلّی

طرق مُحَدِّث نوری

طرق مَشایِخ

طرق نجاشی

طرق نجاشی به اَبان بن تَغلب

طرق نجاشی به اَبان بن عثمان

طرق نجاشی به ابراهیم بن اسحاق احمری

طرق نجاشی به ابراهیم بن محمد بن سعید

طرق نجاشی به اَبو الجَوْزاء تمیمی

طرق نجاشی به اَبو رافع

طرق نجاشی به اَبو محمد خَزّاز

طرق نجاشی به اَبو محمد قَزّاز

طرق نجاشی به احمد بن اسحاق بن عبد الله بن سعد

طرق نجاشی به احمد بن حسن بن اسماعیل

طرق نجاشی به احمد بن حسین بن سعید

طرق نجاشی به احمد بن حسین بن عمر بن یزید

طرق نجاشی به احمد بن محمد بن ابی نصر

طرق نجاشی به احمد بن محمد بن عیسی اشعری

طرق نجاشی به احمد بن هلال

طرق نجاشی به ادریس بن زیاد

طرق نجاشی به اسماعیل بن محمد بن اسماعیل

طرق نجاشی به اسماعیل بن مِهران

طرق نجاشی به اَصبغ بن نُباته

طرق نجاشی به بکر بن محمد اَزْدی

طرق نجاشی به ثابت بن دینار

طرق نجاشی به جابر بن یزید جُعفی

طرق نجاشی به جعفر بن بَشیرِ بَجَلی

طرق نجاشی به جعفر بن محمد بن مالک

طرق نجاشی به جَمیل بن دَرّاج

طرق نجاشی به جَمیل بن صالح

طرق نجاشی به حَرِیز بن عبد الله

طرق نجاشی به حسن بن سعید اهوازی

طرق نجاشی به حسن بن علی بن ابی حمزه

طرق نجاشی به حسن بن علی بن زیاد

طرق نجاشی به حسن بن علی بن فَضّال

طرق نجاشی به حسن بن محمد بن سَماعة

طرق نجاشی به حسن بن محمد حضرمی

طرق نجاشی به حسین بن سعید اهوازی

طرق نجاشی به حسین بن عُبَید الله سعدی

طرق نجاشی به حفص بن غیاث

طرق نجاشی به حکم بن حکیم

طرق نجاشی به حکم بن سعد و مُشْمَعِلّ بن سعد

طرق نجاشی به حَمّاد بن عیسی جُهَنی

طرق نجاشی به حَمْدان بن سلیمان

طرق نجاشی به حمید بن زیاد

طرق نجاشی به خالد بن ماد قَلانِسی

طرق نجاشی به خُلَید بن اوفی

طرق نجاشی به داود بن عطاء مدنی

طرق نجاشی به زکریّا بن آدم

طرق نجاشی به سعد بن سعد

طرق نجاشی به سعید بن بیان

طرق نجاشی به سعید بن سعد

طرق نجاشی به سفیان بن عُیَینَه

طرق نجاشی به سَلَمةِ بن خَطّاب

طرق نجاشی به سلیمان بن خالد بن دهقان

طرق نجاشی به سهل بن زیاد اَبو سعید

طرق نجاشی به صالح بن خالد مَحامِلی

طرق نجاشی به ضَحّاک بن محمد

طرق نجاشی به ظَرِیف بن ناصح

طرق نجاشی به عبد الرحمان بن ابی نجران

طرق نجاشی به عبد الرحمان بن کَثیرِ هاشمی

طرق نجاشی به عبد الصمد بن بَشیرِ

طرق نجاشی به عبد العزیز بن یحیی

طرق نجاشی به عبد الله بن ابی عبد الله طَیالِسی

طرق نجاشی به عبد الله بن احمد بن حرب

طرق نجاشی به عبد الله بن سعید اَبو شِبل

طرق نجاشی به عبد الله بن مُسْکان

طرق نجاشی به عبد الله بن مُغیره

طرق نجاشی به عُبَید الله بن احمد بن نَهِیک

طرق نجاشی به عُبَید الله بن حر جُعفی

طرق نجاشی به عثمان بن عیسی عامری

طرق نجاشی به علی بن ابی حمزه بَطائِنی

طرق نجاشی به علی بن اَسباط

طرق نجاشی به علی بن جعفر بن محمد

طرق نجاشی به علی بن حسن بن علی بن فَضّال

طرق نجاشی به علی بن حسن طاطَری

طرق نجاشی به علی بن رَیّان بن صَلْت

طرق نجاشی به علی بن صَلْت

طرق نجاشی به علی بن عمر اَعرج

طرق نجاشی به علی بن مهزیار اهوازی

طرق نجاشی به عمر بن محمد بن یزید اَبو الاَسود

طرق نجاشی به عَمْرَکی

طرق نجاشی به عمرو بن عثمان ثقفی

طرق نجاشی به عیسی بن مُستَفاد

طرق نجاشی به عیسی بن مِهران

طرق نجاشی به فارس بن سلیمان

طرق نجاشی به فُضالةِ بن ایّوب

طرق نجاشی به فضل بن محمد اشعری

طرق نجاشی به فُضیل بن یَسار

طرق نجاشی به قاسم بن رَبیع

طرق نجاشی به قاسم بن سلیمان

طرق نجاشی به قاسم بن عروه

طرق نجاشی به محمد بن ابی عُمَیر اَزْدی

طرق نجاشی به محمد بن احمد بن ابی الثَلْج

طرق نجاشی به محمد بن احمد بن محمد بن حارث

طرق نجاشی به محمد بن احمد بن یحیی بن عِمران

طرق نجاشی به محمد بن احمد مُفجَّع

طرق نجاشی به محمد بن اسماعیل بن بَزِیع

طرق نجاشی به محمد بن جعفر بن احمد

طرق نجاشی به محمد بن جعفر بن محمد بن عَون

طرق نجاشی به محمد بن جُمهُور

طرق نجاشی به محمد بن حسن بن شَمُّون

طرق نجاشی به محمد بن حسن بن فَرُّوخ

طرق نجاشی به محمد بن سَماعةِ بن موسی

طرق نجاشی به محمد بن سِنان اَبو جعفر زاهری

طرق نجاشی به محمد بن عَذافِر صیرفی

طرق نجاشی به محمد بن علی بن ابراهیم بن موسی

طرق نجاشی به محمد بن علی بن ابی شُعبة

طرق نجاشی به محمد بن علی بن فضل

طرق نجاشی به محمد بن عیسی بن عُبَید بن یَقْطِین

طرق نجاشی به محمد بن قیس اَبو عبد الله بَجَلی

طرق نجاشی به محمد بن مُیَسِّر بن عبد العزیز

طرق نجاشی به مُشْمَعِلّ بن سعد و حکم بن سعد

طرق نجاشی به معاویةِ بن عَمّار بن ابی معاویه

طرق نجاشی به معاویةِ بن مَیْسَرةِ بن شُرَیح

طرق نجاشی به مُعَلّی بن عثمان

طرق نجاشی به مُفَضَّل بن عمر اَبو عبد الله

طرق نجاشی به منصور بن حازم

طرق نجاشی به موسی بن جعفر بن وهب

طرق نجاشی به موسی بن قاسم بن معاویه

طرق نجاشی به نصر بن مُزاحِم

طرق نقل حدیث

طریق اول شیخ صدوق به ابراهیم بن ابی محمود خراسانی

طریق اول شیخ صدوق به ابراهیم بن عبد الحمید اسدی

طریق اول شیخ صدوق به ابراهیم بن محمد بن سعید ثقفی

طریق اول شیخ صدوق به ابراهیم بن هاشم قمی

طریق اول شیخ صدوق به اَبو الجَوْزاء

طریق اول شیخ صدوق به احمد بن ابی عبد الله برقی

طریق اول شیخ صدوق به احمد بن محمد بن ابی نصر بزنطی

طریق اول شیخ صدوق به اَسماء بنت عُمَیس

طریق اول شیخ صدوق به اسماعیل بن فضل هاشمی

طریق اول شیخ صدوق به ثَعلَبَةِ بن میمون

طریق اول شیخ صدوق به حَرِیز بن عبد الله

طریق اول شیخ صدوق به حسن بن راشد مَولی بنی العباس

طریق اول شیخ صدوق به حسن بن علی کوفی

طریق اول شیخ صدوق به حسین بن سعید اهوازی

طریق اول شیخ صدوق به حسین بن مختار قَلانِسی

طریق اول شیخ صدوق به حفص بن سالم حَنّاط

طریق اول شیخ صدوق به حفص بن غیاث

طریق اول شیخ صدوق به حَمّاد بن عیسی جُهَنی

طریق اول شیخ صدوق به حَنان بن سَدِیر

طریق اول شیخ صدوق به ذُرَیح مُحاربی

طریق اول شیخ صدوق به زکریّا بن مالک جُعفی

طریق اول شیخ صدوق به سلیمان بن جعفر جعفری

طریق اول شیخ صدوق به صفوان بن مِهران

طریق اول شیخ صدوق به عباس بن عامر قَصَبانی

طریق اول شیخ صدوق به عباس بن معروف

طریق اول شیخ صدوق به عبد الرحمان بن ابی نجران

طریق اول شیخ صدوق به عبد العظیم بن عبد الله حسنی

طریق اول شیخ صدوق به عبد الله بن حکم ارمنی

طریق اول شیخ صدوق به عبد الله بن مُغیره

طریق اول شیخ صدوق به عبد الله بن میمون قَدّاح

طریق اول شیخ صدوق به عُبَید الله بن علی حلبی

طریق اول شیخ صدوق به عَلاءِ بن رَزِین

طریق اول شیخ صدوق به علی بن جعفر بن محمد علیه السلام

طریق اول شیخ صدوق به علی بن حَسّان واسطی

طریق اول شیخ صدوق به علی بن مهزیار

طریق اول شیخ صدوق به عمر بن یزید بَیّاع سابِری

طریق اول شیخ صدوق به عمرو بن ابی المِقدام

طریق اول شیخ صدوق به فُضالةِ بن ایّوب

طریق اول شیخ صدوق به فضل بن ابی قَرّه سمندی

طریق اول شیخ صدوق به محمد بن اسلم طبری جبلی

طریق اول شیخ صدوق به محمد بن حکیم خَثعَمی

طریق اول شیخ صدوق به محمد بن حُمران بن اَعیَن

طریق اول شیخ صدوق به محمد بن سِنان زاهری

طریق اول شیخ صدوق به محمد بن علی بن محبوب اشعری

طریق اول شیخ صدوق به محمد بن عیسی بن عُبَید یقطینی

طریق اول شیخ صدوق به محمد بن فیض تَیمی

طریق اول شیخ صدوق به معاویةِ بن حکیم

طریق اول شیخ صدوق به هشام بن سالم

طریق اول شیخ صدوق به یعقوب بن عَثِیم

طریق اول شیخ طوسِی به آدم بَیّاع اللُؤلُؤ . ست

طریق اول شیخ طوسِی به اَبان بن تَغلب . ست

طریق اول شیخ طوسِی به اَبان بن عثمان . ست

طریق اول شیخ طوسِی به ابراهیم بن ابی محمود خراسانی . ست

طریق اول شیخ طوسِی به ابراهیم بن اسحاق احمری . ست

طریق اول شیخ طوسِی به ابراهیم بن سلیمان نَهمی . ست

طریق اول شیخ طوسِی به ابراهیم بن عبد الحمید اسدی . ست

طریق اول شیخ طوسِی به ابراهیم بن عثمان خَزّاز . ست

طریق اول شیخ طوسِی به ابراهیم بن عمر یَمانی . ست

طریق اول شیخ طوسِی به ابراهیم بن محمد بن سعید ثقفی . ست

طریق اول شیخ طوسِی به اَبو اسماعیل فَرّاء . ست

طریق اول شیخ طوسِی به اَبو الصباح مَولی آل سام . ست

طریق اول شیخ طوسِی به اَبو بدر . ست

طریق اول شیخ طوسِی به اَبو بکر بن ابی شَیبه . ست

طریق اول شیخ طوسِی به اَبو حفص رُمّانی . ست

طریق اول شیخ طوسِی به اَبو خالد قَمّاط . ست

طریق اول شیخ طوسِی به اَبو داود مُستَرِق . ست

طریق اول شیخ طوسِی به اَبو صَبّاح کنانی . ست

طریق اول شیخ طوسِی به اَبو غَسّان ذُهَلی . ست

طریق اول شیخ طوسِی به اَبو مریم انصاری . ست

طریق اول شیخ طوسِی به اَبو هارون سَنْجی . ست

طریق اول شیخ طوسِی به احمد بن ابی عبد الله برقی . خه

طریق اول شیخ طوسِی به احمد بن ادریس . خه

طریق اول شیخ طوسِی به احمد بن حسن بن اسماعیل . ست

طریق اول شیخ طوسِی به احمد بن حسن بن علی بن فَضّال . ست

طریق اول شیخ طوسِی به احمد بن حسین بن سعید اهوازی . ست

طریق اول شیخ طوسِی به احمد بن صُبَیح . ست

طریق اول شیخ طوسِی به احمد بن عَبدوس خَلَنجی . ست

طریق اول شیخ طوسِی به احمد بن عمر حَلّال . ست

طریق اول شیخ طوسِی به احمد بن محمد بن ابی نصر بزنطی . ست

طریق اول شیخ طوسِی به احمد بن محمد بن جعفر صَولی . ست

طریق اول شیخ طوسِی به احمد بن محمد بن خالد . خه

طریق اول شیخ طوسِی به احمد بن محمد بن خالد . ست

طریق اول شیخ طوسِی به احمد بن محمد بن سیّار . ست

طریق اول شیخ طوسِی به احمد بن محمد بن علی بن عمر . ست

طریق اول شیخ طوسِی به احمد بن محمد بن عَمّار . ست

طریق اول شیخ طوسِی به احمد بن محمد بن عیسی اشعری . خه

طریق اول شیخ طوسِی به احمد بن محمد بن عیسی اشعری . ست

طریق اول شیخ طوسِی به احمد بن نَضر خَزّاز . ست

طریق اول شیخ طوسِی به اَسباط بن سالم . ست

طریق اول شیخ طوسِی به اسحاق بن جَریر . ست

طریق اول شیخ طوسِی به اسماعیل بن ابی زیاد سَکونی . ست

طریق اول شیخ طوسِی به اسماعیل بن جابر . ست

طریق اول شیخ طوسِی به حُذَیفة بن منصور . ست

طریق اول شیخ طوسِی به اسماعیل بن علی بن رَزِین . ست

طریق اول شیخ طوسِی به اسماعیل بن محمد بن اسماعیل . ست

طریق اول شیخ طوسِی به اسماعیل بن مِهران . ست

طریق اول شیخ طوسِی به اَصبغ بن نُباته . ست

طریق اول شیخ طوسِی به بِسطام بن سابور . ست

طریق اول شیخ طوسِی به بَکّار بن احمد . ست

طریق اول شیخ طوسِی به ثابت بن دینار . ست

طریق اول شیخ طوسِی به ثابت بن شُرَیح . ست

طریق اول شیخ طوسِی به جابر بن یزید جُعفی . ست

طریق اول شیخ طوسِی به حُجر بن زائده . ست

طریق اول شیخ طوسِی به اسماعیل بن عبد الخالق . ست

ظاهر

ظن رجالی

ظنون رجالی

عابد

عارفُ اَصحابِنا بالحَدیث

عارفٌ باللّغة

عارفٌ بالنّحو

عالم علیه السلام ( امام دهم )

عالم علیه السلام ( امام ششم )

عالم علیه السلام ( امام هفتم )

عالم ٌ

عالمٌ من علمائنا

عالِی

عالِی الاِسنادِ

عالِی السَند

عالِی مطلق

عالِی نِسْبی

عام

عامی

عبارات اجازه ( مقام تحمل )

عبارات اجازه ( مقام نقل )

عبارات تَأدِیه حدیث

عبارات تَحْدِیث به اجازه

عبارات تَحْدِیث به وصیّت

عبارات تعدیل

عبارات جرح

عبارات سَماع

عبارات عَرْض

عبارات قرائت

عبارات کتابت

عبارات مُناوَلَه

عبارات مُناوَلَه در مقام تحمل

عبارات وِجاده

عبارات وصیّت

عبد صالح علیه السلام ( امام ششم )

عبد صالح علیه السلام ( امام هفتم )

عدالت راوی ( اخص )

عدالت راوی ( اعم )

عدالت صحابه

عداوت راوی و مَرْوِی عَنه

عَدلٌ

عَدلٌ امامیٌ ضابطٌ

عَدلٌ ثبتٌ

عَدلٌ حافظٌ

عَدلٌ حُجّةٌ

عَدلٌ ضابطٌ

عَدلٌ عَدلٌ

عَدلٌ مُتقنٌ

عَدلٌ مَقبُولٌ

عدة الرِجال

عده حسین بن عُبَید الله

عده شیخ طوسی

عده کافی

عده کلینی

عده کلینی به اَبان بن عثمان

عده کلینی به احمد بن محمد بن ابی نصر

عده کلینی به احمد بن محمد بن خالد برقی

عده کلینی به احمد بن محمد بن عیسی

عده کلینی به احمد بن محمد بن عیسی بن یزید

عده کلینی به جعفر بن محمد

عده کلینی به سعد بن عبد الله

عده کلینی به سهل بن زیاد

عده محمد بن علی بن محبوب

عدةٌ من اَصحابِنا

عده یعقوب بن یزید

عَرْض

عَرْض المُناوَلَه

عَرْض بر مُحَدِّث

عَرْض قرائت

عزیز

عسکری علیه السلام ( امام دهم )

عسکری علیه السلام ( امام یازدهم )

عسکریین علیهما السلام

عضل

عظیم المَنزِلةِ فی اَصحابِنا

عقل راوی

علت اَسنادی

علت حدیث

علت خَفِیّ

علت سندی

علت ظاهر

علت غیر قادح

علت قادح

علت متنی

علل حدیث

علم اثر

علم اَحوال راوی

علم اَحوال رجال

علم اختصار حدیث

علم اختلاف الحَدیث

علم اسانید

علم اَسماء رجال

علم اسناد

علم اصول الحَدیث ( روایة الحَدیث )

علم اصول الحَدیث ( مُصطَلحُ الحَدیث )

علم تأویلُ الحَدیث

علم تراجم

علم تلفیق الحَدیث

علم جرح و تعدیل

علم حدیث

علم درایةِ

علم درایةِ الحَدیث

علم راوی

علم راوی به لغت

علم راوی به نحو

علم رجال

علم رجال الأثر

علم رجال الحَدیث

علم روایةُ الحَدیث

علم طبقات

علمِ عِلَل حدیث

علم غریبُ الحَدیث

علم فروع حدیث

علم فقه الحَدیث

علم قَدح و مدح

علم مختلف الحَدیث

علم مُشکِل الحَدیث

علم مُصطَلحُ الأثر

علم مُصطَلحُ الحَدیث

علم معرفت القاب

علم معرفت مَسانِید

علم ناسخ و منسوخ حدیث

عُلوّ الاِسنادِ

عُلوّ الاِسنادِ اضافی

عُلوّ الاِسنادِ حقیقی

عُلوّ الاِسنادِ مطلق

عُلوّ الاِسنادِ نِسْبی

عُلوّ التنزیل

عُلو السَند

عُلوّ به تقدّم سَماع

عُلوّ به تقدم وفات راوی

عُلوّ به مجامع روایی

عُلوّ صفت

علوم الحَدیث و مصطلحه

علوم حدیث ( حوزه اصلی )

علوم درایةِ

عُلوّ مسافت

عُلوّ معنوی

عُلوّ نِسْبی

علی علیه السلام ( امام اول )

علی علیه السلام ( امام چهارم )

علی علیه السلام ( امام دهم )

علی علیه السلام ( امام هشتم )

علی بن ابی طالب علیه السلام

عُمدةُ الطائِفة

عُمدةُ هذِهِ الطائِفة

عمیدُ هذِهِ الطائِفة

عِندی فِیهِ توقف

عَنْعَنَه

عینٌ

عینٌ من عیون اَصحابِنا

عینٌ من عیون الطائِفة

غالٍ

غالی المذهب

غایب علیه السلام

غرابت

غرایبُ الشیوخ

غرایبُ المُتون

غریب

غریب اَسنادی

غریبُ اَسنادی و متنی

غریبُ الاِسنادِ و المَتن

غریبُ الحَدیث

غریب سندی

غریب فقهی

غریب لفظی

غریب متنی

غریب متنی و سندی

غریب مشهور

غریب مطلق

غریب مُقیَّد

غریب نِسْبی

غَریم علیه السلام

غلام

غُلوّ

غُمِزَ علیه فی بعض حَدِیثه

غُمِزَ علیه فی حَدِیثه

غُنیةُ القاصدین فی مَعرفةِ اصطلاحات المُحدِّثین

غیرُ ثقةٍ و لا مأمون

غیر مُتظافِر

غیر متواتر

غیر مُدَبَّج

غیر مسکون الی روایته

غیر مَقبُول

غیرُهُ اَحبُّ اِلیَّ

غیرُه اَوثق منه

فاحش الغلط

فاسد العقیدة

فاسد المذهب

فاسد المذهب و الرِوایَة

فاسق

فاضلٌ

فاطمه علیها السلام

فتح المغیث

فرد

فرد مطلق

فرد مُقیَّد

فرد نِسْبی

فَرِغْتُ

فساد عقیده

فسق

فصاحت الفاظ حدیث

فَطَحیٌّ

فعل پیامبر صلی الله علیه و آله

فعل تابعی

فعل صحابی

فعل معصوم علیه السلام

فعل نبی صلی الله علیه و آله

فقه الحَدیث

فقه راوی

فقیه علیه السلام ( امام دوازدهم )

فقیه علیه السلام ( امام دهم )

فقیه علیه السلام ( امام ششم )

فقیه علیه السلام ( امام هفتم )

فقیه علیه السلام ( امام یازدهم )

فقیهٌ

فقیه اَصحابِنا

فقیه الطائِفة

فقیه القُمیّین

فقیهٌ من فقهائنا

فَنّ اصول الحَدیث

فَنّ حدیث

فَنّ درایةِ

فَنّ علل الحَدیث

فوز العلوم

فهرس النجاشی

فهرست ابن شهر آشوب

فهرست ابن ندیم

فهرست اَسماء علماء الشیعة و مصنفیهم

فهرست اَسماء مصنفی الشیعة

فهرست شیخ الطائِفة

فهرست منتجب الدین

فَهِمٌ

فَهیمٌ

فی حَدِیثه بعضُ الشی ء

فی حَدِیثه شی ءٌ

فی حَدِیثه ضَعفٌ

فی حَدِیثه مَناکِیر

فی مَذهبهِ ارتفاعٌ

فِیهِ اَدنی مَقال

فِیهِ تَخلیطٌ

فِیهِ تَزیّدٌ

فِیهِ تَساهلٌ

فِیهِ جهالةٌ

فِیهِ خُلفٌ

فِیهِ ضَعفٌ

فِیهِ غُلوٌّ و تَرفُّع

فِیهِ لینٌ

فِیهِ مَقالٌ

فِیهِ نظر

قائد الغُرِّ المحجِّلین علیه السلام

قائل بالتزیُّد

قائم علیه السلام

قاری

قاری ءٌ من قُرّائنا

قاصر

قالَ

قالَ لنا

قالَ لی

قاموس الرِجال

قَدح غضایری

قَدح قُمیّین

قدرت راوی بر کتابت

قَد ضُعِّفَ

قرائت

قرائت بر شیخ

قرائت بر مُحَدِّث

قرائت شیخ

قرائت مُحَدِّث

قرابت راوی و مَرْوِی عَنه

قَرئتُ بِخطّ فلان

قَرئتُ علی فلان

قُرِءَ علیه و اَنا اَسمع

قُربُ الاِسنادِ به ائمه حدیث

قُربُ الاِسنادِ به معصوم علیه السلام

قریب الامر

قریب الامر فی الحَدیث

قطع

قُطْعِی

قَطعِی الصُدور

قلب حدیث

قلب در اسناد

قلب در متن

قلب سندی

قلب سهوی

قلب عَمدی

قلب متنی

قِلَّت وسائِط

قِلَّةُ الحافظة

قِلَّةُ الحِفظ

قِلَّةُ الضَبط

قَلِیلُ التَخلِیط

قَواعد التَحْدِیث

قَواعد الحَدیث

قَواعد درایه ای

قَواعد رجالی

قَواعد علوم حدیث

قَواعد کلی علم رجال

قُوَّت سند

قُوَّت متن

قَولُ الثقةِ لا اَحسِبُه الاّثِقَة

قَولُ الثقةِ لا اَحسِبُه الاّ مَمدُوحا

قَول پیامبر صلی الله علیه و آله

قَول تابعی

قَول صحابی

قَول معصوم علیه السلام

قَول نبی صلی الله علیه و آله

قَوی ( حسن )

قَوی ( روایت )

قَوی ( مُوثَّق )

قَوی اَدنی

قَوی اَعلا

قَوی الحَدیث

قَوی اَوسَط

قَوی کَالحَسن

قَوی کَالصحیح

قَوی کَالموثّق

قَیِّم

لا اَحَد اَثبَت منه

لا اَعرف له نَظیراً

لا اَعرف لَه نَظیراً فی الدنیا

لا اَدْری ما هو

لا بَأسَ بِه

لا تَحِلُّ الرِوایَةُ عَنه

لا تَحِلُّ کِتَابَة حَدِیثه

لاحق و سابق

لا شَی ء

لا شَیءَ مُعتدّ بِه

لا یُبالِی عَمَّن اَخَذه

لا یَجُوز الاِحتِجاجُ به

لا یُحتَجُّ بِبَقیّهِ

لا یُحتَجُّ بِحَدِیثه

لا یُحتَجُّ به

لا یَحلُّ کَتْبُ حَدِیثه

لا یَروِی الا عَن ثِقَةٍ

لا یُساوِی شَیئاً

لا یُساوِی فَلَسَاً

لا یُسألُ عن مِثله

لا یُسألُ عَنه

لا یُطعَنُ علیه بِشَی ء

لا یُعتَبر بِحَدِیثه

لا یُعتَبر به

لا یُعتَدُّ به

لا یُعتَنی بِه

لا یُعدَّل علیه

لا یعرف الا من جهه فلان

لا یُکتَب حَدِیثُه

لا یُلتَفَت الی مارَواه

لُبُّ الاَلباب

لُبُّ اللُّباب

لَحَق

لسان المیزان

لُغویٌ

لفظ اجازه

لفظ اداء به کتابت

لفظ حدیث

لقب پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله

لقب جعفر بن محمد علیه السلام

لقب حسن بن علی العسکری علیه السلام

لقب حسن بن علی المجتبی علیه السلام

لقب حسین بن علی علیه السلام

لقب علی بن ابی طالب علیه السلام

لقب علی بن الحسین علیه السلام

لقب علی بن محمد علیه السلام

لقب علی بن موسی علیه السلام

لقب فاطمه علیها السلام

لقب محمد بن الحسن علیه السلام

لقب محمد بن علی الباقر علیه السلام

لقب محمد بن علی الجواد علیه السلام

لقب موسی بن جعفر علیه السلام

لِلضَّعفِ ما هو

لَم نَتَثَبَّت مَعرفَته

لَم نَثبت مَعرفَته

لَم یَروِ عَنه الاّ واحد

لم یَروِ کتابَه الاّ واحد

لَم یکن بِذلِکَ

لُؤلُؤَةُ البحرین

لَه اَحادیث مَناکِیر

له اَصلٌ

لَهَ بلایا

لَه ذِهنٌ وَقّاد

لَه طامّاتٌ و اَوابِد

له کِتابٌ

له کُتبٌ

لَه ما یُنکَر

لَهُ مَحلٌ عِند الاَئمّة علیهم السلام

لَه مُصَّنف

لَه مَناکِیر

لَه نَوادِر

لیس باِلثّقة

لیس بِالحافظ

لیس بِالمَتِین

لیس بِبِعَیدٍ من الصَواب

لیس بِثقَة

لیس بِحُجّةٍ

لیس بِذاک

لیس بِذاک القَوی

لیس بِذلِکَ

لیس بِذلِکَ البَعید

لیس بِذلِکَ الثقةِ

لیس بِذلِکَ العَدل

لیس بِذلِکَ القَوی

لیس بِذلِکَ الوَجه

لیس بِشَی ءٍ

لیس بِصادقٍ

لیس بِعادلٍ

لیس بِعُمدَةٍ

لیس بَعیداً عَنِ الصِدق

لیس بِقویٍ

لیس بِکُلِّ التَثَبُّت فی الحَدیث

لیس بِمَأمُون

لیس بِمَرضِیّ

لیس بِمَرضِیّ الحَدیث

لیس بِمَشْکُور

لیس بِنَقِیّ الحَدیث

لیس بِه بَأسٌ

لیس ثِقةً

لیس حَدِیثه بِالنَّقِی

لیس حَدِیثه بِذلِکَ النّقِی

لیس حَدِیثه بِشَی ءٍ

لیس مِن ابِلِ القُباب

لیس من جَمّازات

لیس من جِمالِ المَحامِل

لیس یَحمَدونَه

لَیّن

لَیّن الحَدیث

ما اَعلَم به بَأسا

ما اَقرَبَ حَدِیثه

ما اَکذَبه

مادح

ماضی علیه السلام ( امام دهم )

ماضی علیه السلام ( امام یازدهم )

ما عَلِمتُ فِیهِ جَرحا

ما لَقیتُ اَکذَب منه

ما یتعلق باَحوال المعصومین علیهم السلام

مَأمُون

مُبْتَدِع

مُبتدِی

مُبدَل

مُبدَل اسمی

مُبدَل حرفی

مُبعَّض

مُبلِّغ

مُبهَم ( حدیث )

مُبهَم ( راوی )

مُبهَم سندی

مُبهَم متنی

مُبَیَّن

مُتابِع ( حدیث )

مُتابِع ( راوی )

متابعات

متابعت

مُتابِع تام

متابعت تام

متابعت قاصر

مُتابِع حقیقی

مُتابَع علیه

مُتابِع غیر تام

مُتابِع قاصر

مُتابِع ناقص

مُتدَیِّن

متروک ( حدیث )

متروکٌ ( لفظ )

متروک الحَدیث

متروکٌ فی نفسه

مُتساهِل

مُتسلسِل

مُتشابِه ( حدیث )

مُتشابِه ( راوی )

مُتشابِه سندی

مُتشابِه متنی

مُتَّصل

مُتَّصل الاَسانِید

مُتَّصل الاِسنادِ

مُتَّصل مطلق

مُتَّصل مُقیَّد

مُتَّصل نِسْبی

مُتظافِر

مَتعصِّبٌ

مُتفرِّد

مُتَّفقٌ علی ترکه

مُتَّفقٌ علیه

مُتّفِق و مُفترِق

مُتقارب الحَدیث

مُتقدّم اَصحابِنا

مُتقلِّب

مُتقنٌ

مُتقنٌ ثَبتٌ

مُتقنٌ مُتقنٌ

متن

متن حدیث

متن خبر

متن روایت

متواتر

متواتر اجمالی

متواتر لفظی

متواتر معنوی

مُتوسط الضَعف

متوکل علیه السلام

مُتّهمٌ

مُتهمٌ بِالغُلُوّ

مُتهمٌ بالکِذب

مُتهمٌ بِالوَضع

مُجازٌ بِه

مُجازٌ فِیهِ

مُجازٌ لَه

مَجامِیع حدیثی

مَجامِیع حدیثی امامیه

مَجامِیع حدیثی عامه

مَجاهِیل ( قدما )

مَجاهِیل ( مُتأخِّرین )

مجتبی علیه السلام

مُجَرِّح

مُجرَّد

مجروح

مجروحین

مُجسِّم

مَجُفوّ

مُجمعُ الرِجال

مُجمعٌ علی ترکه

مُجمعٌ علی ضَعفه

مُجمعٌ علیه

مُجمَل

مُجَوَّد

مجهولٌ ( حدیث )

مجهولٌ ( قدما )

مجهولٌٌ ( لفظ )

مجهولٌ ( مُتأخّرین )

مجهولُ الآخر

مجهولُ الاول

مجهولُ العدالة

مجهولُ العدالة باطنی

مجهولُ العدالة ظاهری و باطنی

مجهولُ العین

مجهولُ الوَسط

مَجهولٌ لا یُعرَف

مجهولین ( قدما )

مجهولین ( مُتأخِّرین )

مُجِیز

مُحتَجٌّ به

مُحتَفّ به قرائن

مُحتمل الأمرین

مُحتمل الصِدق و الکِذب

مُحَدِّث ( راوی )

مُحَدِّث ( لفظ )

مُحَدِّث الطائِفة

مُحدِّثان

مُحَدِّثٌ مِن مُحدِّثِینا

مُحَرَّف

محفوظ

مَحفُوف به قرائن قَطعِی

مَحفُوف به قرینه

مُحکَم

مَحّلُ الصِدق

مَحلُّهُ الصِدق

محمد علیه السلام ( امام پنجم )

محمد علیه السلام ( امام دوازدهم )

محمد علیه السلام ( امام نهم )

محمد صلی الله علیه و آله

مَحو

مخالفت با عامه

مُخبر

مُخبرین

مختلطٌ

مختلط الامر

مختلط الامر فی الحَدیث

مختلط الامر فی حَدِیثه

مختلط الحَدیث

مُختلَف

مُختلَف الحَدیث

مُختلَفٌ فِیهِ ( حدیث )

مُختلَفٌ فِیهِ ( راوی )

مُختَلَق

مُخَرِّج

مُخْرِج

مُخَرِّج

مُخضَرم

مُخضَرمی

مُخضَرمین

مُخلِّطٌ

مُخلِّطٌ فی ما یَروِیه

مُخلِّطٌ فی ما یسنده

مُدَبَّج

مدح

مدح مطلق

مدح معتبر

مدح مُعتدّ بِه

مُدرَج ( حدیث )

مُدرَج ( زاید )

مُدرَج الاِسنادِ

مُدرَج السَند

مُدرَج المَتن

مُدرَج سندی

مُدرَج فِیهِ

مُدرَج متنی

مُدلِّس

مُدلِّس

مدلِّسین

مَدینةُ العلم

مذموم مطلق

مذمومین

مراتب تَجرِیح

مراتب تعدیل

مراتب جرح

مَراسِل ( اخص )

مَراسِل ( اعم )

مَراسِیل ( اخص )

مَراسِیل ( اعم )

مَراسِیل ائمه حدیث

مَراسِیل ابن ابی عُمَیر

مَراسِیل ابن جنید اسکافی

مَراسِیل اَجِلاّء

مَراسِیل احمد بن ابی نصر بزنطی

مَراسِیل اصحاب اجماع

مَراسِیل تابع تابعین

مَراسِیل تابعین

مَراسِیل ثقات

مَراسِیل حسن بصری

مَراسِیل حسن بن علی بن ابی عقیل

مَراسِیل خَفِیّ الاِرسال

مَراسِیل زُهْری

مَراسِیل سعید بن مسیّب

مَراسِیل شیخ صدوق

مَراسِیل شیخ طوسی

مَراسِیل صحابی

مَراسِیل صغار تابعین

مَراسِیل صفوان بن یحیی

مَراسِیل کبار تابعین

مَراسِیل کلینی

مَراسِیل نجاشی

مَرافیع اصحاب اجماع

مرتبه اول تَجرِیح

مرتبه اول تعدیل

مرتبه پنجم تَجرِیح

مرتبه پنجم تعدیل

مرتبه چهارم تَجرِیح

مرتبه چهارم تعدیل

مرتبه دوم تَجرِیح

مرتبه دوم تعدیل

مرتبه سوم تَجرِیح

مرتبه سوم تعدیل

مرتبه ششم تَجرِیح

مرتبه ششم تعدیل

مرتضی علیه السلام ( امام اول )

مرتضی علیه السلام ( امام دهم )

مُرتَفعُ القول

مُرجّحات

مُرجّحات خارجی

مُرجّحات خبر

مُرجّحات دِلالی

مُرجّحات سندی

مُرجّحات سنن

مُرجّحات متنی

مُرجّح جَهتی

مَرجعُ الطائِفه

مرجوح

مردود

مردود الحَدیث

مرسل ( اخص )

مرسل ( اعم )

مرسِل

مرسلات ثقات

مرسلات شیخ طوسی

مرسلات صدوق

مرسلات نجاشی

مُرسل تابعی

مُرسل جَلِیّ

مُرسل خَفِیّ

مُرسل صحابی

مُرسل مُخضَرم

مُرسل مطلق

مُرسل مَقبُول

مَرضِیّ

مرفوع ( اخص )

مرفوع ( اعم )

مرفوع تابعی

مرفوعه ( اخص )

مرفوعه ( اعم )

مُرکَّب

مَرْوِی

مَرْوِی عَنه

مُزکِّی

مُزوَّر

مَزِید

مَزِید سندی

مَزِید متنی

مَزِید متنی و سندی

مسائل

مسائل رجالی

مسائل علم حدیث

مسائل علم درایةِ

مسائل علم رجال

مَسانِید ( حدیث )

مَسانِید ( کتاب )

مَسانِید اصحاب اجماع

مُساوات

مُستَبهَم

مُستَجِیز

مُستَحسَن

مُسَتخرَج

مُستَخرَجات

مُستَدرَک

مُستَدرَکات

مُستَفیض

مُستَفیض ظنّی

مُستَفیض قَطعِی

مُستَفیض لفظی

مُستَفیض معنوی

مُستَقیم

مُستَمْلی ( طالب )

مُستَمْلی ( مُبلّغ )

مَستور

مَستور الحال

مَستور العدالة

مَسرُوق

مَسکونٌ اِلی روایتهِ

مسلسل

مسلسل به حالات راوی

مسلسل به حالات روایت

مسلسل به حالات فعلی راویان

مسلسل به حالات قولی راویان

مسلسل به حالات قولی و فعلی راویان

مسلسل به صفات راوی

مسلسل به صفات روایت

مسلسل به صفات فعلی راویان

مسلسل به صفات قولی راویان

مسلسل به صفات قولی و فعلی راویان

مسلسل به وصف رُوات

مسلسل به وصف روایت

مسلسل تام

مسلسل غیر تام

مسلسل مُنقطعِ الآخر

مسلسل مُنقطع الاول

مسلسل مُنقطع الوَسط

مسلسل ناقص

مَسمُوع

مَسمُوع عَنه

مُسنَد ( اسناد )

مُسنَد ( حدیث )

مُسنِد

مُسنَد ( کتاب )

مُشافَهه

مَشایِخ اجازه

مَشایِخ اجازه شیخ صدوق

مَشایِخ اجازه شیخ طوسی

مَشایِخ اربعه

مَشایِخ ثقات

مَشایِخ ثلاثه

مَشایِخ روایت

مَشایِخ شیخ صدوق

مَشایِخ شیخ طوسی

مَشایِخ علی بن ابراهیم

مَشایِخ علی بن حسن طاطَری

مَشایِخ کلینی

مَشایِخ نجاشی

مُشبَّه

مُشتَبه

مُشتَبهُ الاَسماء

مُشتَبهُ المَقلوب

مشترک

مشترکات کاظمی

مشترکین به اسم

مُشکِل

مشکور

مشهور

مشهوریت نسب

مَشِیخات

مَشِیخه ( راوی )

مَشِیخه ( کتاب )

مَشِیخه تهذیبین

مَشِیخه شیخ صدوق

مَشِیخه شیخ طوسی

مَشِیخه فقیه

مصاحبت معصوم علیه السلام

مصادر اَوّلی علم رجال

مصادر ثانوی رجالی

مصادر رجالی

مصادر رجالی اَهلِ سُنّت

مصادر رجالی شیعه

مُصافَحه

مُصَحَّف

مُصَحَّف اَسنادی

مُصَحَّف السَند

مُصَحَّف المَتن

مُصَحَّف سندی

مُصحف فاطمه علیها السلام

مُصَحَّف لفظی

مُصَحَّف متنی

مُصَحَّف محسوس لفظی

مُصَحَّف معقول معنوی

مُصَحَّف معنوی

مُصَرَّح

مصطفی صلی الله علیه و آله

مُصطَلحُ الحَدیث

مُصَنَّف

مُصَنَّفات اربع مأة

مضطربٌ

مضطربٌ

مضطرب الامر

مضطرب الحَدیث

مضطرب سندی

مضطرب متنی

مضطرب متنی و سندی

مضطلع بِالرِِوایَة

مُضعَّف

مُضْمَر

مُضْمَرات اَجِلاّء

مُضْمَرات مُوثَّقین

مُطرَحٌ

مُطرَحُ الحَدیث

مطروح

مطروح (لفظ)

مطروح الحَدیث

مطعونٌ

مطعونٌ فِیهِ

مطلق

مظفر علیه السلام

مظنون الصِدق

مظنون الصِدق ضروری

مظنون الصِدق نظری

مظنون الکِذب

مظنون الکِذب ضروری

مظنون الکِذب کسبی

مظنون الکِذب نظری

مَعاجِم

معارضه

معالم العلماء

معتبر

مُعتَضد به قرائن

معتقد

مُعتَل

معتمد الطائِفة

معتمد الکِتاب

مُعتمدٌ علیه

معجم

معجم رجال الحَدیث

مُعدِّل

مُعدِّل

مُعدِّلِین

مُعدِّلِین

معدن الکِذب

معراج الکمال الی مَعرفةِ الرِجال

مَعرفةُ الرِجال

مَعرفةُ الناقلین

مَعرفةُ الناقلین عن الاَئمّة الصادقین

معروف

معروف العین

معروفیت نسب

مُعضَل ( حدیث )

مُعضَل ( راوی )

مُعضَل سندی

معکوس

مُعَلّ

مُعلَّق

مُعلَّقات

مُعلَّل ( درایةِ )

مُعلَّل ( فقه )

معلول

معلوم الصِدق

معلوم الصِدق ضروری

معلوم الصِدق ضروری بغیره

معلوم الصِدق ضروری بنفسه

معلوم الصِدق کسبی

معلوم الصِدق نظری

معلوم الصُدور

معلوم الکِذب

معلوم الکِذب ضروری

معلوم الکِذب نظری

معمول به

مُعَنْعِن

مُعَنْعِن

مَعَنْعَن عَنه

مُعِید

مفتاح علیه السلام

مفرد

مفرد مضاف

مفرد مطلق

مفرد نِسْبی

مفید

مقابله

مقارب الحَدیث

مَقاطِیع ( اخص )

مَقاطِیع ( اعم )

مَقاطِیع اصحاب اجماع

مقباس الهدایة

مَقبُول

مَقبُول (لفظ)

مَقبُولُ الحَدیث

مَقبُولُ الرِوایَة

مَقبُولُ الشهادة

مُقدّم

مُقدّم اَصحابِنا

مقطوع ( اخص )

مقطوع ( اعم )

مقطوع ( موقوف )

مقطوع ( وقف بر تابعی )

مقطوع در وقف

مقطوعه ( اخص )

مقطوعه ( اعم )

مقلوب

مقلوب الاِسنادِ

مقلوب السَند

مقلوب المَتن

مقلوب سندی

مقلوب متنی

مُقیَّد

مُکاتَب

مُکاتَبه ( حدیث )

مُکاتَبه ( طرق تحمل )

مُکاتَبه با اجازه

مُکاتَبه بدون اجازه

مُکاتَبه مُجرَّد از اجازه

مُکاتَبه مقرون به اجازه

مکذوب

مُلخّص المَقال فی تحقیق اَحوال الرِجال

ملعون

ممدوحٌ (لفظ)

ممدوح مطلق

ممدوحین

مُمْلِی

مِن اَجِلاَّء الطائِفه

من اَصحابِنا

مِن الاولیاء

مِن الحواریین

مُناوَلَه

مُناوَلَه با اجازه

مُناوَلَه مُجرَّد از اجازه

مُناوَلَه مُختَل

مُناوَلَه مقرون به اجازه

مِن اولیاءِ اَحدِ الاَئمّة علیهم السلام

من اولیاء امیر المومنین علیه السلام

من اَهلِ الاِرتفاع

مَنبع الکِذب

منتظر علیه السلام

مُنتقی الجمان

منتهی المَقال

من حواری الاِمام علیه السلام

من خواص الشیعة

منسوخ

مُنشِیءٌ

من عمال الوالی

من عیون اَصحابِنا

منفرد

مُنقطع ( اخص )

مُنقطع ( اعم )

مُنقطع ( وقف بر تابعی )

مُنقطع الاِسنادِ

مُنقطع خَفِیّ

مُنقطع در وقف

مُنقطع ظاهر

مُنقَلِب

منقوص

مُنکَر

مُنکرٌ آفَتُه فلان

مُنکَر الحَدیث

مُنکَر السَند

مُنکَر المَتن

مُنکَرة النیّة

مَنْ لا یحضره الفقیه

مَنْ مِثلُ فلان

مِن مَشایِخ الاجازَة

مِن وُجوه اَصحابِنا

منهج المَقال

موافق

موافقت

موافقت اغلب آرای راوی با عامه

موافقت اغلب روایات راوی با عامه

موافقت با اجماع

موافقت با سُنّت

موافقت با قرآن

مَوالید ائمه علیهم السلام

مَوالید اَهلِ بیت علیهم السلام

مُؤتَصِل

مُؤتَلَف و مُختلَف

مُوثَّق ( حدیث )

مُوثَّق ( راوی )

مُوثَّقات

مُوثَّق اَدنی

مُوثَّق اعلا

مُوثَّق اَوسَط

مُوثَّق کَالصحیح

مُوثَّقین

مَوثوقٌ به

مُوجَز المَقال

مُؤَدٍّ

مُؤَدٍّ

موسی علیه السلام

موسی بن جعفر علیه السلام

مُوصَل

موصول

مُوصی لَه

موضوع

مَوضوعٌ آفَتُه فلان

موضوعات

موقوف

موقوف غیر موصول

موقوف مطلق

موقوف مُقیَّد

موقوف موصول

مولد پیامبر صلی الله علیه و آله

مولد فاطمه علیها السلام

مولد نبی اکرم صلی الله علیه و آله

مَولی

مَولی ابی عبد الله علیه السلام

مُؤَنّان

مُؤَنّن

مُؤَوَّل

مهدی علیه السلام

مُهمَل ( حدیث )

مُهمَل ( راوی )

مُهمَل (لفظ)

مُهمَلین

میزان الاعتدال

نادر

نازل

ناسخ

ناصب

ناصح علیه السلام

ناوَلَنی

ناووسی

نَبّأنا

نبی صلی الله علیه و آله

نجیب

نخبة الفکر فی مُصطَلحُ الأثر

نخبة المَقال فی علم الرِجال

نذیر صلی الله علیه و آله

نَزَکُوه

نزول سند

نزهة النظر فی شرح نخبة الفکر

نسخ حدیث

نسخ سُنّت

نسخه

نَشَقَ

نصّ

نَصُّ اَحدِ الاَعلام المتأخّرین

نَصُّ اَحد الاَعلام المُتقدّمین

نَصُّ اَحَد المعصومین علیهم السلام

نَصّ حدیث

نَصّ خبر

نقد الرِجال

نقل از ضعفا

نقل با قرائت

نقل به اجازه

نقل به اِعلام

نقل به سَماع

نقل به کتابت

نقل به مُناوَلَه

نقل به وِجاده

نقل به وصیّت

نقل حدیث

نقل حدیث به لفظ

نقل حدیث به معنا

نقل حدیث در مدح راوی

نقل حدیث صحیح در مدح راوی

نقل حدیث غیر صحیح در مدح راوی

نقل خبر به معنا

نقل روایت به معنا

نَقَلَه

نقی علیه السلام ( امام دهم )

نقی علیه السلام ( امام یازدهم )

نَقیُّ الحَدیث

نِکارَت سند

نِکارَت متن

نُکَت الرِجال

نگارش حدیث

نُوّاب اربعه

نَوادِر

نهایةُ الدِرایة ( سید صدر )

نهایةُ الدِرایة ( کشمیری )

واسع الرِوایَة

واضح الرِوایَة

واقفی

والی الخَلیفة

واهٍ

واهٍ بمرّة

واهی

واهی الحَدیث

وثاقت ( اخص )

وثاقت ( اعم )

وثاقت راوی

وِجاده

وِجادة مُجرَّد از اجازة

وِجاده مطلق

وِجاده مقترن

وِجادة مقرون به اجازة

وَجَدتُ

وَجَدتُ بِخطّ فلان

وَجَدتُ فی ما وَصّی اِلیَّ فلان

وَجهٌ

وَجه اَصحابِنا

وَجه الطائِفة

وَجه القُمیّین

وَجهٌ مِن وُجوه اَصحابِنا

وَجهٌ مِن وُجوه الطائِفة

وَجهٌ مِن وُجوه هذه الطائِفة

وَجهُ هذِهِ الطائِفة

وُحْدان

وَرِعٌ

وسط

وسط الحَدیث

وصول الاخیار الی اصول الاخبار

وصیّت

وُضّاع

وَضّاع ( راوی )

وَضّاعٌ ( لفظ )

وَضّاعٌ لِلحدیث

وَضّاعٌ لِلحدیث مِن قَبِل نفسه

وَضّاعین

وضع حدیث

وَضَعَ حدیثاً

وضع سندی

وُضِعَ عَلی یَدَی عَدلٍ

وضع متنی

وفات پیامبر صلی الله علیه و آله

وفات فاطمه علیه السلام

وفات نبی اکرم صلی الله علیه و آله

وَفَیات ائمه علیهم السلام

وَفَیات اَهلِ بیت علیهم السلام

وقوع در اسانید تفسیر قمی

وقوع در اسانید کامل الزیارة

وقوع در اسانید نَوادِر الحکمة

وقوع در سند اصحاب اجماع

وقوع در سند روایت صحیح

وقوع در سند محکوم به صِحَّت

وقوع در سند محکوم به صِحَّت شهید

وقوع در سند محکوم به صِحَّت علاّمه

وقوع در طریق احمد بن عبد الله بن خانبة

وقوع در طریق بنی فَضّال

وقوع در طریق جعفر بن بَشیرِ بَجَلی

وقوع در طریق حلبی

وقوع در طریق سعد بن عبد الله قمی

وقوع در طریق علی بن حسن طاطَری

وقوع در طریق فضل بن شاذان

وقوع در طریق محمد بن اسماعیل زعفرانی

وقوع در طریق یونس بن عبد الرحمان

وقوع راوی در طریق اصحاب اجماع

وکالت از امام علیه السلام

وکلای امام مهدی علیه السلام

وکیلٌ

وکیل الاِمام علیه السلام

هادی علیه السلام ( امام دهم )

هادی علیه السلام ( امام یازدهم )

هالِکٌ

هِدایةُ المُحدِّثین الی طریقة المحمدین

هِدیةُ المُحدِّثین

هذا الحَدیثُ من بَلایاه

هذا سَماعی

هذا سَماعی اَجزتُ لَک روایتهُ عَنّی

هذا سَماعی فاروِه عَنّی

هذِهِ رِوایتی

هذِهِ رِوایتی اَجزتُ لک روایتها عَنّی

هذِهِ رِوایتی فاروها عَنّی

هو رِضاً

هو عَلی یَدَی عَدلٍ

هادی علیه السلام ( امام دهم )

هادی علیه السلام ( امام یازدهم )

هالِکٌ

هِدایةُ المُحدِّثین الی طریقة المحمدین

هِدیةُ المُحدِّثین

هذا الحَدیثُ من بَلایاه

هذا سَماعی

هذا سَماعی اَجزتُ لَک روایتهُ عَنّی

هذا سَماعی فاروِه عَنّی

هذِهِ رِوایتی

هذِهِ رِوایتی اَجزتُ لک روایتها عَنّی

هذِهِ رِوایتی فاروها عَنّی

هو رِضاً

هو عَلی یَدَی عَدلٍ

یَأتِی بالعَجائِب

یَأکُل الطِیِن

یَجوز اَن یُخرَّج شاهدا

یُحتَجُّ بِحَدِیثه

یَختِلقُ الحَدیث کذباً

یُخطِیءُ

یُخطیءُ فی حَدِیثه

یُرکِّب الاَسانِید علی المُتون

یَروِی المَناکِیر

یُروی حَدِیثه

یُروی حَدِیثه و یُعتَبر به

یَروِی عن الضُّعفا

یُروی عَنه

یَرویِ عَنه جماعةٌ من الاصحاب

یَسرِقُ

یَسرِقُ الاَجزاء

یَسرِقُ الحَدیث

یَسرِق ُالکتب

یُسکَن الی روایته

یَشرب النَبِیذ

یَصحُّ عِندک من مسموعاتی

یَضَعُ

یَضَعُ الحَدیث

یُضعَّف

یُعتَبر بِحَدِیثه

یُعتَبر به

یَعتمِد المَراسِیل

یُعرَف تارةً و یُنکَر اخری

یُعرَف حَدِیثه تارةً و یُنکَر اخری

یُعرَف حَدِیثه و یُنکَر

یُعرَف و یُنکَر

یَهِمُّ فی حَدِیثه

یَقُول بالتزیُّد

یَقُول بالتقصیر

یُکتَب حَدِیثه

یُکتَب للاعتبار

یَکذِب

یَکذِب فی الوقت

یَکذِب مُجاوَبَةً

یُنظَر فی حَدِیثه

یونسی

یَعسُوب الدین علیه السلام

 

 



برچسب‌ها: اصطلاحات علوم حدیث

چهل حدیث در باب اعجاز صلوات بر محمّدو آل محمد (ص)

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند:

در روز قیامت، اول کسی که حله بهشت پوشد، پدر من ابراهیم است و کرسی برطرف راست عرش نهند و او را بر آن نشانند و بعد از آن مرا حلّه پوشانند و امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب علیه السلام در پیش روی من بایستد، و تمام امت در عقب سر من بایستند، با تفاوت درجات و هر بنده ای که در عقب هر نماز فریضه، ده مرتبه بر من و آل من صلوات فرستد، او را نزد من جای دهند و مرا ببیند و من او را ببینم و روی او – مانند شب چهارده – تابان باشد.

 

تردیدی نیست که صلوات کامل همان است که همه مسلمانان، در تشهد نماز به ادای آن می پردازند:

«اللهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّد و آلِ مُحمّد».

صلوات در پیشگاه خدا دارای اهمیت و جایگاه خاصی است و پرداختن به آن آثار ارزنده را در بر دارد. می توان گفت صلواتی که با شرایط لازم بر زبان آید، اعجاز می کند، حلال مشکلات بوده و دست آدمی را در زندگی می گیرد. صلوات، دل را به سوی عالمی مصفّا و به دور از هرگونه تیرگی به پرواز در می آورد. مایه تطهیر جان آدمی گشته، برکات فراوانی را از آسمان رحمت بر آدمی نازل می سازد. هم چنین صلوات مایه تقرب آدمی به درگاه خدا گشته، باعث جلب نظر اولیای الهی و خلیفگان خدا نسبت به آدمی می شود.

این نوشته، درصدد بیان تأثیرات مثبت و اعجازآمیز ذکر «صلوات» است. در فصل اول صلوات کامل و ناقص مورد بحث قرار می گیرد و در فصل دوم سخن از اهمیت صلوات به میان می آید. در فصل سوم به برخی از مهم ترین آثار اعجازآمیز صلوات اشاره می شود. در فصل چهارم موارد و جلوه های مختلف اهتمام به صلوات، مورد توجه قرار می گیرد. و در خاتمه، به حکمت تأکید بر صلوات نیز اشاره می شود.

 

صلوات کامل و ناقص کدام است؟

صلوات کامل، همان است که در تشهد نماز به آن می پردازیم و همه مسلمانان به آن اهتمام می ورزند.

استاد بزرگوارم علامه ملایری ، صاحب کتاب پر ارج «جامع احادیث الشیعه» ضمن نقل خاطرات سفر حج خود به نگارنده گفت: روزی امام جماعت کنار کعبه را دیدار کردم. مردی باوقار و خوش برخورد بود. خود را معرفی کردم. خیلی مرا مورد لطف و احترام خود قرار داد. در ضمن حرف ها، به او گفتم: «چرا شما گاهی از نثار صلوات بر آل رسول صلی الله علیه و آله خودداری می کنید؟» پاسخ داد: «صلوات بر محمد و آل او در تشهد نماز، بر همگان واجب است، ولی در غیر این مورد ذکر آل واجب نیست، بلکه مستحب است. لذا گاهی عملاً رعایت نمی شود.» گفتم: پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در پاسخ این سؤال که چگونه صلوات بفرستیم فرمود:

قُولُوا: اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ

. و افزودم: در دستور العمل پیامبر صلی الله علیه و آله در این باره «آلِ مُحَمَّد» مورد توجه است و استثنایی در کار نیست تا در غیر نماز بدون ذکر آل محمد اشکال نداشته باشد. هم چنین آن حضرت از صلوات «بَتْراء» نهی به عمل آورده است. «بَترا» عبارت است از صلوات بدون ذکر آل محمد.(۱)

او با تعجب به من نگریست و گفت: «در کجا؟» گفتم : «در صحیح بخاری(۲). آن جا که آیه «إِنَّ اللّه وَمَلاَئِکتَهُ یصَلُّونَ عَلَی النَّبِی یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَیهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِیما»(۳) را تبیین می کند.»

گفت : «امشب به آن کتاب(۴) مراجعه می کنم. اگر چنین باشد، من از این به بعد آن را رعایت می کنم.»

گفتم : «من ظهر فردا همین جا منتظر شما هستم.» روز بعد او کمی دیر آمد. بدون مقدمه نگاهی به من کرد و در حالی که با دست خود به من اشاره می کرد، گفت: «اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّد» و رفت. معلوم شد که حدیث مذکور را در کتاب نامبرده یافته است.

در جواهر الکلام، ج ۱۰، ص ۲۶۲ می خوانیم: آن چه به عنوان واجب، در تشهد نماز به چشم می خورد، عبارت است از «اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّد» و اجماع اهل نظر بر آن منعقد می باشد و بقیه مستحب خواهد بود و کسی که به ذکر آل محمد، در صلوات نپردازد، نماز او باطل است.

شافعی، امام فرقه شافعیه در باب وجوب صلوات بر اهل بیت علیهم السلام و اهمیت آن این چنین سرود:

یا أَهْلَ بَیتِ رَسُولِ اللّه حُبُّکمْ فَرْضٌ مِنَ اللّه فی الْقُرْآنِ اَنْزَلَهُ

کفاکمُ من عظیمِ الفضل اَنَّکمُ مَنْ لم یصَلِّ علیکمْ لا صَلاةَ لَهُ(۵)

ای اهل بیت رسول خدا صلی الله علیه و آله دوستی و محبت به شما از واجباتی است که در قرآن به چشم می خورد و عظمت و گران سنگی شما همین بس، که اگر کسی به شما درود نفرستد، نماز او باطل است.

* * *

در حدیث آمده است: زید بن خارجه می گوید: «از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله سؤال کردم که چگونه در پیشگاه خدا طلب حاجت کنم؟» رسول خدا صلی الله علیه و آله پاسخ داد: «بر من صلوات بفرستید و در دعا کوشا باشید.» و افزود: اینچنین بگویید: «اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّد»(۶) در این دستور العمل، چگونگی صلوات کامل را پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله خاطر نشان کردند.

آن چه مورد عنایت پروردگار حکیم می باشد، صلوات کامل است نه صلوات ناقص. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: «کسی که بر من صلوات بفرستد ولی بر آل من صلوات نفرستد، بوی بهشت را استشمام نمی کند».(۷) زیرا صلوات ناقص مورد نهی و نکوهش پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله می باشد. چنان که آن حضرت فرمود: صلوات ناقص برای من منظور ندارید و «صلوات بَتْراء» را کنار بگذارید.(۸)

امام باقر علیه السلام به مردی که دست به خانه خدا نهاده و صلوات ناقص ادا می کرد و می گفت: «اللهمّ صلّ علی محمّد» نگریست و فرمود: «ای مرد، صلوات را ناقص ادا نکن و در حق ما ستم روا مدار. بگو: اللهمّ صلّ علی محمّد و آل محمد».(۹)

صلوات بَتْراء، یعنی صلوات بدون ذکر آل محمد صلی الله علیه و آله در کلام پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله مورد نهی و نکوهش قرار گرفته است. لکن این مسأله (عدم ذکر آل) در صلوات، گاهی جنبه سیاسی داشته است. از جمله در تاریخ یعقوبی آمده است :

«کان ابن الزبیر – و هو عبداللّه – کثیر البغض لعلی بن أبی طالب، تحامل علیهم تحاملاً شدیداً و أظهر لهم العداوة والبغضاء حتّی بلغ منه أنّ ترک الصلاة علی محمّد فی خطبته، فقیل له: لم ترکت الصلاة علی النبی؟ فقال: إنّ له أهل سوء یشرئبوّن لذکره و یرفعون رؤوسهم إذا سمعوا به».

عبداللّه زبیر، چهل روز در خطبه نماز جمعه، صلوات را ترک کرده بود. هنگامی که راز آن را از او جویا شدند، گفت: «ناچارم هنگام صلوات بر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به آل او هم درود بفرستم. بر این اساس صلوات بر پیامبر صلی الله علیه و آله را ترک کردم».(۱۰)

مخالفان اهل بیت کینه خود را در برابر خط امامت در حذف کلمه «آل محمد صلی الله علیه و آله » هنگام صلوات ابراز می کردند و در این رابطه نامه هایی که از اهالی این خط بر جای مانده است گویای همین مسأله می باشد. ابن ابی الحدید، اندیشمند معروف اهل سنت، در کتاب خود (شرح نهج البلاغه) نامه های مختلفی از این دو جناح، پیروان خط سقیفه و پیروان خط امامت را متذکر گشته است. در نامه های خط سقیفه، هنگام صلوات بر حضرت رسول صلی الله علیه و آله کلمه «آل» به چشم نمی خورد(۱۱)، ولی در نامه های گروه دوم، صلوات بر آل محمد، دیده می شود.

* * *

زمخشری در ذیل آیه: «هُوَ الَّذِی یصَلِّی عَلَیکمْ وَمَلاَئِکتُهُ»(۱۲) می نویسد: طبق مفاد این آیه، صلوات بر همه مسلمین رواست. به نظر ایشان صلوات بر مردم عادی جایز است تا چه رسد بر آل محمد. [و ما معنی صلاتهم؟ قلت: هی قولهم: اللّهم صلّ علی المؤمنین](۱۳)

ملاحظه کردید که حذف کلمه «آل محمّد» در صلوات، جنبه سیاسی دارد، وگرنه همان گونه که هر دو گروه در تشهد نماز ناچارند تا صلوات را به طور کامل ادا کنند، باید در غیر نماز نیز صلوات را کامل «اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّد»(۱۴) بر زبان داشته باشند. حتی افرادی چون ابن تیمیه (که در زمان ما وهّابیان جلوه مکتب فکری او هستند) تحقیقی پیرامون حقوق اهل بیت علیهم السلام داشته که در نتیجه آن، ذکر «آل» را در صلوات لازم می داند ، گرچه وهابیان، به آن عمل نمی کنند.(۱۵)

 

اهمیت صلوات

 

رفع حسرت با صلوات

محفل و مجلسی که در آن ذکر صلوات در کار نباشد، عامل حسرت برای صاحب خود خواهد بود.

[ ۱ ] «عن الصادق علیه السلام قال: مَا اجْتَمَعَ فِی مَجْلِسٍ قَوْمٌ لَمْ یذْکرُوا اللّه عَزَّ وَ جَلَّ وَ لَمْ یذْکرُونَا إِلاّ کانَ ذَلِک الَْمجْلِسُ حَسْرَةً عَلَیهِمْ یوْمَ الْقِیامَةِ».

امام صادق علیه السلام فرمودند که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: در هر مجلسی که ذکر خدا و یاد خدا نباشد و صلوات بر من فرستاده نشود، آن مجلس برای اهلش، مایه حسرت و وبال خواهد بود.(۱۶)

البته برای صلوات فرستادن دل و زبان باید یکی باشد؛ یعنی در حال غفلت، زبان مشغول ذکر صلوات نباشد، بلکه با تمرکز حواس مشغول صلوات باشد.

هنگام فرستادن صلوات باید به گونه ای عمل کرد که گویی پیامبر حاضر است و مستقیماً به آن حضرت سلام می کنیم.

از سفیان ثوری پرسیدند: یوم الحسرة کدام روز است که حق تعالی می فرماید: «وَأَنذِرْهُمْ یوْمَ الْحَسْرَةِ».

«بترسان ایشان را از روز حسرت». سفیان جواب داد: آن روز، قیامت است و حسرت همه خلق را فرو خواهد گرفت. زیرا نیکان حسرت می خورند که چرا از این بیش تر نیکی نکردیم و بدها حسرت می خورند که چرا به سلوک راه حسنات مشغول نگشتیم. از او پرسیدند: «ای شیخ، آیا کسی خواهد بود که در آن روز حسرت نداشته باشد؟» گفت: «آری، کسی که در این دنیا مدام بر رسول خدا صلوات فرستاده باشد، در روز قیامت حسرت چیزی را نمی خورد.»

 

صلوات در خانه کعبه

ذکر مورد توجه در داخل خانه خدا، عبادت است از صلوات بر «محمد و آل محمد». در حدیث می خوانیم:

[ ۲ ] «عن عبدالسلام بن نعیم قال: قلت لأبی عبداللّه علیه السلام : إنّی دخلت البیت و لم یحضرنی شیی ء من الدعاء إلاّ الصلاة علی محمّد و آل محمّد، فقال علیه السلام : «أما أنَّه لم یخرج أحدٌ بأفضل ممّا خرجت به».

عبدالسلام بن نعیم می گوید: به امام صادق علیه السلام عرض کردم: «داخل خانه کعبه شدم و هیچ دعایی به خاطرم نیامد ، مگر صلوات بر رسول خدا.» آن حضرت فرمود: «هیچ کسی از کعبه بیرون نیامده است که عملش از عمل تو بهتر باشد.»(۱۷)

 

سبب مهر السنة

راز تعیین مهر السنة زنان چیست؟ در احادیث آمده است:

[ ۳ ] «عن الحسین بن خالد قال: سألت أبا الحسن علیه السلام عن مهر السنّة کیف صار خمسمائة درهم؟ فقال علیه السلام : «إنّ اللّه تبارک و تعالی أوجب علی نفسه ألاّ یکبّره مؤمن ماءة تکبیرة و یسبّحه ماءة تسبیحة و یحمده ماءة تحمیدة و یهلّله ماءة تهلیلة و یصلّی علی محمّد و آله ماءة مرّة ثم یقول: اَللّهُمَّ زَوِّجْنِی مِنَ الْحُورِ الْعَینِ إلاّ زوّجه اللّه عزوجل إلی نبیه صلی الله علیه و آله أن سنّ مهور المؤمنات خمسمائة درهم، ففعل ذلک رسول اللّه صلی الله علیه و آله ».

از حضرت امام رضا علیه السلام پرسیدند: سبب چیست که مَهر زنان در شریعت ۵۰۰ درهم قرار داده شده است. فرمود: خداوند بر خود واجب گردانیده است که هر مؤمنی که ۱۰۰ مرتبه اللّه اکبر، ۱۰۰ مرتبه سبحان اللّه ، ۱۰۰ مرتبه الحمد للّه و ۱۰۰ مرتبه لا اله الا اللّه بگوید و سپس ۱۰۰ مرتبه بر محمد و آل محمد صلی الله علیه و آله صلوات فرستد و بعد از آن بگوید: اَللّهُمَّ زَوِّجْنِی مِنَ الْحُورِ الْعَینِ، حور العین را به او تزویج نماید و علت این است که مهر زنان را ۵۰۰ درهم قرار داده است.(۱۸)

 

تقارن صلوات با ذکر خدا

هرگاه نام خدا بر زبان آمد باید ذکر صلوات نیز بر زبان باشد. در حدیث آمده است:

[ ۴ ] «و سَئَل الإمام الرضا علیه السلام عن قوله تعالی «وَذَکرَ اسْمَ رَبِّهِ فَصَلَّی»فَقال علیه السلام : کلَّمَا ذَکرَ اسْمَ رَبِّهِ صَلّی عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِه».

از امام رضا علیه السلام در تفسیر آیه «وَ ذَکرَ اسْمَ رَبِّهِ فَصَلّی»فرمود: مراد از این آیه این است که هرگاه نام پروردگار متعال [اللّه ] بر زبان آمد، بر محمد و آل محمد صلی الله علیه و آله درود و صلوات فرستاده شود.(۱۹)

 

شرکت ملایکه

حضور ملایکه در مجالسی که در آن ذکر صلوات مورد توجه باشد، به گونه ای چشم گیر خواهد بود. در حدیث آمده است:

[ ۵ ] «عن النَبِی صلی الله علیه و آله : إَنَّ الْمَلائِکةَ یمُرُّونَ عَلَی حَلَقِ الذِّکرِ فَیقُومُونَ عَلَی رُئُوسِهِمْ وَ یبْکونَ لِبُکائِهِمْ وَ یؤَمِّنُونَ عَلَی دُعَائِهِمْ – إِلَی أَنْ قَالَ – فَیقُولُ اللَّهُ سُبْحَانَهُ لَهُمْ: أُشْهِدُکمْ أَنِّی قَدْ غَفَرْتُ لَهُمْ».

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: کاروانی از فرشتگان به امر پروردگار در جهان حرکت می کنند و هنگامی که به جلسه ذکر و صلوات می رسند، به یکدیگر می گویند: فرود آییم. زمانی که پیاده می شوند، اهل جلسه را هنگام دعا با ذکر آمین، یاری کرده و نیز اهل جلسه را هنگام صلوات کمک و همراهی می کنند. در پایان به یکدیگر می گویند: خوشا به حال افراد این جلسه که خدا آنان را آمرزید.(۲۰)

 

استجابت دعا

چگونگی دعا کردن و فراهم آوردن استجابت دعا را می توان از طریق توجه به صلوات به دست آورد.

[ ۶ ] «عن الإمام الصادق علیه السلام : مَنْ کانَتْ لَهُ إِلَی اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ حَاجَةٌ فَلْیبْدَأْ بِالصَّلاةِ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ ثُمَّ یسْأَلُ حَاجَتَهُ ثُمَّ یخْتِمُ بِالصَّلَاةِ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَکرَمُ مِنْ أَنْ یقْبَلَ الطَّرَفَینِ وَ یدَعَ الْوَسَطَ إِذَا کانَتِ الصَّلاةُ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ لا تُحْجَبُ عَنْهُ».

امام صادق علیه السلام فرمود: کسی که حاجتی دارد باید اوّل، صلوات بر محمد و آل محمد صلی الله علیه و آله بفرستد و بعد از آن، حاجت خود را بخواهد و در آخر دعا، دوباره صلوات بفرستد. زیرا خدا کریم تر از آن است که دو طرف دعا را قبول کند و وسط دعا را قبول نکند و صلوات بر محمد و آل محمد صلی الله علیه و آله مانع های استجابت دعا را بر طرف می کند.(۲۱)

 

راز شیرینی عسل

[ ۷ ] روزی پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله و امیرمؤمنان علی علیه السلام در میان نخلستان نشسته بودند که زنبور عسلی دور پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله شروع به چرخیدن کرد. پیغمبر صلی الله علیه و آله فرمود: «یا علی! می دانی این زنبور چه می گوید؟» حضرت علی علیه السلام فرمود: «خیر.» رسول اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: این زنبور ما را مهمان کرده و می گوید: یک مقدار عسل در فلان محل گذاشتم. امیرمؤمنان علیه السلام را بفرستید تا آن را از آن محل بیاورد. امیرمؤمنان علیه السلام بلند شد و عسل را از آن محل آورد. حضرت رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «ای زنبور! غذای شما که از شکوفه گل تلخ است، به چه علّتی آن شکوفه به عسل شیرین تبدیل می شود؟» زنبور گفت: «یا رسول اللّه ! شیرینی این عسل از برکت وجود مقدّس شما و (آل) شماست. چون هر وقت از شکوفه استفاده می کنیم ، همان لحظه به ما الهام می شود که سه بار بر شما صلوات بفرستیم. وقتی که می گوییم: «اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّد»(۲۲) به برکت صلوات بر شما عسل ما شیرین می شود.»

 

حکایت

برخی از اهل سنت، صلوات را برای غیر از پیامبر جایز ندانسته و آن را جسارت به مقام نبوت به حساب می آورند. بر اساس همین نگرش، هنگامی که شهید معروف علامه قاضی نور اللّه تستری ، صاحب کتاب احقاق الحق در موقع ذکر نام امیرالمؤمنین علیه السلام کلمه: «علیه الصّلاة والسّلام» را بر زبان آورد، بر ضد او بسیج شدند و به اصطلاح جهت دفاع از پیامبر!! به پاخاستند و فتوای مباح بودن خون وی را صادر کردند آنان در این باره طوماری تنظیم کردند و از بعضی امضاء گرفتند که یکی از علمای بزرگ اهل سنت هندوستان از امضای آن خودداری نمود و زیر آن طومار این شعر را نوشت :

گر لَحْمُک لَحْمی ز حدیث نبوی هی کی،
صَّلّ علی نام علی بی ادبی هی

جمع آوران امضا و متصدیان آن ، طومار را به دربار برده تا نظر شاه را نیز جهت قتل او (صاحب احقاق الحق) به دست آورند. هنگامی که شاه طومار را ملاحظه کرد و چشمش به این بیت افتاد از اعدام علامه چشم پوشید.(۲۳)

 

 

 

برخی از آثار صلوات

 

بهترین ذکر

برترین ذکر الهی، صلوات بر محمد و آل اوست که در احادیث آمده است:

[ ۸ ] «عَنْ عَبْدِ السَّلامِ بْنِ نُعَیمٍ قَالَ: قُلْتُ لاِءَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام : إِنِّی دَخَلْتُ الْبَیتَ وَ لَمْ یحْضُرْنِی شَیءٌ مِنَ الدُّعَاءِ إِلاَّ الصَّلاةُ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ! فَقَالَ: أَمَا إِنَّهُ لَمْ یخْرُجْ أَحَدٌ بِأَفْضَلَ مِمَّا خَرَجْتَ بِهِ».

عبدالسلام (بن عبدالرحمن) بن نعیم می گوید: به امام صادق علیه السلام عرض کردم: من داخل کعبه شدم و دعایی به خاطرم نیامد ، جز صلوات بر محمد صلی الله علیه و آله و آل محمد. امام علیه السلام فرمود: آگاه باش! مانند تو در فضیلت و ثواب کسی از خانه خدا بیرون نیامده است.(۲۴)

 

شرایط اظهار حاجت

امام صادق علیه السلام فرمودند: «لازم است بر هر یک از شما که هنگام اظهار حاجت در پیشگاه خداوند بزرگ با ستایش الهی آغاز کند و به تمجید محمّد صلی الله علیه و آله و آل او بپردازد و سپس به تقصیرها و گناهان خود اعتراف کند و پس از آن حاجت خود را در میان نهد».(۲۵)

[ ۹ ] «قَالَ النَّبِی صلی الله علیه و آله ذَاتَ یوْمَ لِعَلِی علیه السلام : یا عَلِی أَلا أُبَشِّرُک؟ فَقَالَ: بَلی بِأَبِی أَنْتَ وَ أُمِّی فَإِنَّک لَمْ تَزَلْ مُبَشِّراً بِکلِّ خَیرٍ. فَقَالَ: أَخْبَرَنِی جَبْرَئِیلُ آنِفاً بِالْعَجَبِ قُلْتُ: مَا الَّذِی أَخْبَرَک یا رَسُولَ اللَّهِ؟ قَالَ: أَخْبَرَنِی أَنَّ الرَّجُلَ مِنْ أُمَّتِی إِذَا صَلَّی عَلَی وَ أَتْبَعَ بِالصَّلاةِ عَلَی أَهْلَ بَیتِی فُتِحَتْ لَهُ أَبْوَابُ السَّمَاءِ وَ صَلَّتْ عَلَیهِ الْمَلائِکةُ سَبْعِینَ صَلاةً وَ إِنَّهُ لَمُذْنِبٌ خَطَّاءٌ ثُمَّ تَحَاتُّ عَنْهُ الذُّنُوبُ کمَا تَحَاتُّ الْوَرَقُ مِنَ الشَّجَرِ فَیقُولُ اللَّهُ تَبَارَک وَ تَعَالَی: لَبَّیک یا عَبْدِی وَ سَعْدَیک یا مَلائِکتِی أَنْتُمْ تُصَلُّونَ عَلَیهِ سَبْعِینَ صَلاةً وَ أَنَا أُصَلِّی عَلَیهِ سَبْعَمِائَةِ صَلاةٍ فَإِذَا صَلَّی عَلَی وَ لَمْ یتْبِعِ الصَّلاةَ عَلَی أَهْلَ بَیتِی کانَ بَینَهَا وَ بَینَ السَّمَاءِ سَبْعُونَ حِجَاباً وَ یقُولُ اللَّهُ تَبَارَک وَ تَعَالَی لا لَبَّیک یا عَبْدِی وَ لا سَعْدَیک یا مَلائِکتِی لا تُصْعِدُوا دُعَاءَهُ إِلاّ أَنْ یلْحِقَ بِنَبِیی عِتْرَتَهُ فَلا یزَالُ مَحْجُوباً حَتَّی یلْحِقَ (بِی) أَهْلَ بَیتِی».

روزی رسول خدا صلی الله علیه و آله به امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: «آیا می خواهی شما را مژده ای دهم؟» امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: «بفرما، پدر و مادرم قربانت! شما که پیوسته مبشر به خیر و خوبی ها بوده اید.» فرمود: جبرئیل به تازگی برای من خبر خوشی آورده است. خبر این است که هرکدام از امت من هنگامی که بر من صلوات فرستند، اگر نام اهل بیتم را نیز ملحق سازند؛ درهای آسمان جملگی برای پذیرفتن دعا و عبادت او گشوده گردد و فرشتگان هفتاد بار درود بر وی بفرستند و این خود محو کننده جرم و گناهان است آن گاه گناهان چون برگ درختان از او بریزد و خداوند تعالی فرماید: «لبیک» تو را پذیرفتم، خجسته و مسعود باشی!

سپس به فرشتگان گوید: شما هفتاد بار بر وی درود فرستادید و من هفتصد بار؛ لیکن اگر تنها بر من صلوات بفرستد و اهل بیتم را ملحق نسازد میان دعای او و آسمان، هفتاد حجاب حایل باشد و خداوند جل و جلاله فرماید: لا لبیک.(۲۶)

 

اعجاز صلوات با صدای بلند

امام جعفر صادق علیه السلام از رسول مکرم اسلام صلی الله علیه و آله نقل می کند:

[ ۱۰ ] «ارْفَعُوا أَصْوَاتَکمْ بِالصَّلاةِ عَلَی فَإِنَّهَا تَذْهَبُ بِالنِّفَاقِ».

پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله فرمودند: صلوات ها را با صدای بلند ادا نمایید، زیرا موجب از بین رفتن نفاق می گردد.(۲۷)

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند:

[ ۱۱ ] «الصَّلاةُ عَلَی وَ عَلَی أَهْلِ بَیتِی تَذْهَبُ بِالنِّفَاقِ».

صلوات و درود بر من و خاندان من نفاق را از بین می برد.(۲۸)

هم چنین امام صادق علیه السلام فرمودند:

«هرکه حاجتی از خدای عز و جل داشته باشد، باید با صلوات بر محمد و آلش آن را آغاز کند و سپس حاجت خود را بخواهد و باز هم در پایان، صلوات بر محمد و آلش بفرستد؛ زیرا خداوند عز و جل از آن کریم تر است که دو طرف را بپذیرد و میانه را وانهد؛ زیرا صلوات بر محمد و آلش از او محجوب نباشد».(۲۹)

 

عامل جلب رضایت خدا

کثرت صلوات یکی از عوامل جلب رحمت الهی است. در حدیث آمده است:

[ ۱۲ ] «عَنْ أَبی عَبْداللّه علیه السلام : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ علیه السلام : صَلاتُکمْ عَلَی إِجَابَةٌ لِدُعَائِکمْ وَ زَکاةٌ لأَعْمَالِکمْ».

از امام صادق علیه السلام روایت شده است که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: صلوات فرستادن شما بر من باعث روا شدن حاجت های شماست و خدا را از شما راضی کرده و اعمال شما را پاکیزه می گرداند.(۳۰)

 

نابود کننده سیئات

امام رضا علیه السلام فرمودند:

[ ۱۳ ] «قَالَ الرِّضَا علیه السلام فِی حَدِیثٍ: مَنْ لَمْ یقْدِرْ عَلَی مَا یکفِّرُ بِهِ ذُنُوبَهُ فَلْیکثِرْ مِنَ الصَّلاةِ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ فَإِنَّهَا تَهْدِمُ الذُّنُوبَ هَدْماً».

هرکس نتواند کفاره گناهانش را بپردازد، باید بر محمد و آلش درود فراوان بفرستد؛ چون آن صلوات گناهان را منهدم می سازد.(۳۱)

 

اعجاز نوشتن صلوات

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمودند:

[ ۱۴ ] «من صلی علی فی کتاب لم تزل الملائکة تستغفر له مادام اسمی فی ذلک الکتاب».

هرکس در نوشته ای بر من درود فرستد، تا زمانی که نام من در آن نوشته موجود باشد، فرشتگان پیوسته برای او آمرزش می طلبند.(۳۲)

ای فرشتگان من! دعای او را به آسمان نبرید تا این که اهل بیت پیغمبرش را نیز در فرستادن درود با پیغمبر ملحق سازد. پس هم چنان دعایش پذیرفته نگردد و به آسمان نرود، تا بر اهل بیت پیغمبر صلی الله علیه و آله نیز سلام و درود بفرستند.(۳۳)

 

فرشتگان حامل صلوات

صلوات مورد توجه ویژه رسول خدا صلی الله علیه و آله است. در حدیث آمده است:

[ ۱۵ ] «عَن الصادق علیه السلام : من صلّی علی النبی و آله مائة مرّة فی کلّ یوم أسداها سبعون ملکاً یبلغها إلی رسول اللّه صلی الله علیه و آله قبل صاحبه».

امام صادق علیه السلام فرمودند: «هرکس بر پیغمبر و آل پیغمبر در هر روز صد بار صلوات بفرستد، هفتاد فرشته او را در میان گیرند و آن صلوات را برای رساندن به رسول اللّه صلی الله علیه و آله از رفیق خود سبقت می گیرند».(۳۴)

 

بهترین عمل در جمعه

گرچه انفاق، در همه جا، مورد ستایش است، لکن در شب و روز جمعه بیش تر مورد تأکید می باشد.

[ ۱۶ ] «الصَّدَقَةُ لَیلَةَ الْجُمُعَةِ وَ یوْمَهَا بِأَلْفٍ وَ الصَّلاةُ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ لَیلَةَ الْجُمُعَةِ بِأَلْفٍ مِنَ الْحَسَنَاتِ وَ یحُطُّ اللّه فِیهَا أَلْفاً مِنَ السَّیئَاتِ وَ یرْفَعُ فِیهَا أَلْفاً مِنَ الدَّرَجَاتِ».

امام صادق علیه السلام فرمودند: صدقه دادن در شب جمعه و روز آن و نیز «صلوات» (درود فرستادن بر محمد صلی الله علیه و آله و آل او) در شب جمعه و روز آن، برابر هزار حسنه است و هزار سیئه به وسیله آن نابود می شود و هزار درجه بر مقام آدمی افزوده می شود.(۳۵)

[ ۱۷ ] هم چنین امام صادق علیه السلام فرمودند:

«ما من عمل أفضل یوم الجمعة من الصلاة علی محمّد و أهل بیته».

هیچ عملی در روز جمعه، برتر از صلوات بر محمد و آل محمد صلی الله علیه و آله نیست.(۳۶)

ابن ابی عمیر گوید: حماد بن عثمان از امام صادق علیه السلام پرسید: «افضل اعمال در روز جمعه کدام است؟» ایشان فرمود: «یک صد بار صلوات بر محمد و آل محمد بعد از نماز عصر و هرچه بر آن بیفزایی بهتر خواهد بود.»

احمد بن خالد برقی می گوید: در روایتی که عبداللّه بن سیابه و ابو اسماعیل، از ناحیه یکی از این دو امام ابو جعفر باقر یا ابو عبداللّه صادق علیه السلام نقل کرده و فرمود: چون نماز جمعه به جای آوردی بگو:

«اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ الاْءَوْصِیاءِ الْمَرْضِیینَ بِأَفْضَلِ صَلَوَاتِک وَ بَارِک عَلَیهِمْ بِأَفْضَلِ بَرَکاتِک وَ السَّلامُ عَلَیهِ وَ عَلَیهِمْ وَ رَحْمَةُ اللّه وَ بَرَکاتُهُ».

خداوند برای تو یک صد هزار حسنه بنویسد و یک هزار گناه از نامه عملت محو سازد و یک صد هزار حاجتت را برای آن روا کند و یک صد هزار درجه مقامت را بالا برد.(۳۷)

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند:

«أکثروا الصلاة علی یوم الجمعة فإنّه یوم مشهود تشهده الملائکة، و إن أحداً لا یصلّی علی إلاّ عرضت علی صلاته حتّی یفرغ منها».

در روز جمعه بسیار بر من صلوات و درود بفرستید که آن روزی است که فرشتگان آن را می بینند و هیچ کس بر من صلوات و درود نمی فرستد، جز آن که درود وی بر من عرضه می شود.(۳۸)

 

هنگام نگاه به نامحرم و ذکر صلوات

ذکر صلوات، مایه ثبات دل در صراط پاکدامنی و طهارت دل می گردد. در حدیث آمده است:

[ ۱۸ ] «إِذَا رَأَی أَحَدُکمُ امْرَأَةً تُعْجِبُهُ فَلْیأْتِ أَهْلَهُ فَإِنَّ عِنْدَ أَهْلِهِ مِثْلَ مَا رَأَی فَلا یجْعَلَنَّ لِلشَّیطَانِ عَلَی قَلْبِهِ سَبِیلاً لِیصْرِفْ بَصَرَهُ عَنْهَا فَإِذَا لَمْ یکنْ لَهُ زَوْجَةٌ فَلْیصَلِّ رَکعَتَینِ وَ یحْمَدُ اللّه کثِیراً وَلْیصَلِّ عَلَی النَّبِی صلی الله علیه و آله ثُمَّ یسْأَلُ اللّه مِنْ فَضْلِهِ فَإِنَّهُ ینْتِجُ لَهُ مِنْ رَأْفَتِهِ مَا یغْنِیهِ».

امیرالمؤمنین علی علیه السلام فرمودند: هنگامی که زنی نظر یکی از شما را جلب کرد، باید به همسر خود روی آورد و بداند که زنان همه از یک مقوله اند. او نباید شیطان را بر دل خود مسلط سازد و اگر همسر ندارد، دو رکعت نماز بخواند و سپس به حمد الهی و صلوات بر محمد و آل او بپردازد و از خدا بخواهد تا با رحمت و فضل خود، وی را استغنای باطنی ببخشد و گره از کارش باز کند.(۳۹)

 

سنگین ترین عمل در قیامت

امام باقر علیه السلام و امام صادق علیه السلام فرمودند:

[ ۱۹ ] «أَثْقَلُ مَا یوضَعُ فِی الْمِیزَانِ یوْمَ الْقِیامَةِ الصَّلاةُ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَیتِهِ».

سنگین ترین عملی که روز قیامت در ترازوی (اعمال) گذاشته می شود، درود بر محمد و اهل بیت اوست.(۴۰)

امام صادق علیه السلام فرمودند:

«مَا مِنْ عَمَلٍ أَفْضَلُ یوْمَ الْقِیامَةِ مِنَ الصَّلاةِ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّد».

در قیامت هیچ عملی برتر و گرامی تر از صلوات بر محمد و آل او نیست.(۴۱)

 

باعث سنگینی کفّه حسنات

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند:

[ ۲۰ ] «أَنَا عِنْدَ الْمِیزَانِ یوْمَ الْقِیامَةِ فَمَنْ ثَقُلَتْ سَیئَاتُهُ عَلَی حَسَنَاتِهِ جِئْتُ بِالصَّلاةِ عَلَی حَتَّی أُثْقِلَ بِهَا حَسَنَاتِهِ».

من در قیامت نزد میزان اعمال می باشم. هر کس کفّه گناهانش افزون تر از حسناتش شود، آن صلوات هایی را که بر من فرستاده بیاورم و بر حسناتش بیفزایم تا بر گناهانش فزون آید.(۴۲)

 

روشنایی قبر

[ ۲۱ ] از پیغمبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله روایت شده است که:

«أَکثِرُوا الصَّلاةَ عَلَی فَإِنَّ الصَّلاةَ عَلَی نُورٌ فِی الْقَبْرِ وَ نُورٌ عَلَی الصِّرَاطِ وَ نُورٌ فِی الْجَنَّةِ».

بر من بسیار درود بفرستید؛ چرا که درود فرستادن بر من، برای درود فرستنده نوری است در قبر، نوری است بالای صراط و نوری است در بهشت.(۴۳)

 

 

 

نور پل صراط

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند:

[ ۲۲ ] «الصَّلاةُ عَلَی نُورٌ عَلَی الصِّرَاطِ».

درود فرستادن بر من، نوری است بر روی صراط.(۴۴)

 

مهمان پیامبر در بهشت

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند:

«در روز قیامت، اول کسی که حله بهشت پوشد، پدر من ابراهیم است و کرسی برطرف راست عرش نهند و او را بر آن نشانند و بعد از آن مرا حلّه پوشانند و امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب علیه السلام در پیش روی من بایستد، و تمام امت در عقب سر من بایستند، با تفاوت درجات و هر بنده ای که در عقب هر نماز فریضه، ده مرتبه بر من و آل من صلوات فرستد، او را نزد من جای دهند و مرا ببیند و من او را ببینم و روی او – مانند شب چهارده – تابان باشد.(۴۵)

 

راز سربلند موسی

 

صلوات در امت های پیش از اسلام

[ ۲۳ ] وقتی که حضرت موسی علیه السلام در کوه طور با حضرت باری تعالی مناجات نمود، خدای متعال به او فرمود:

«ای موسی! بر تو باد که از کبر دوری کنی و گردن کشی ننمایی؛ چرا که اگر همه خلایق دنیا، یک ذره کبر داشته باشند، جای آن ها را دوزخ قرار خواهم داد و به عذاب دردناک گرفتار می نمایم؛ اگرچه تو باشی یا ابراهیم خلیل و یا فرزندت اسماعیل باشد.

ای موسی! اگر می خواهی به تو زیاد نزدیک شوم و از تو راضی شوم، زیاد صلوات بر حبیب من، محمد بفرست، که صلوات فرستادن بر او موجب رفعت تو می شود.

سپس موسی علیه السلام بر محمد و آلش صلوات فرستاد و خداوند هم لوح شش گانه ای به او اهدا نمود و فرمود:

«ای موسی! لوح را بردار! »

موسی علیه السلام آن را برداشت و عرض کرد: «خداوندا، این محمد کیست که من با صلوات فرستادن به او نزدیک می شوم؟» ندا آمد: «ای موسی! بدان که اگر به خاطر محمد صلی الله علیه و آله و آلش نبود تو را نمی آفریدم و تو باید به فضل و کرامت فراوانی که به او داده ای معترف شوی.»

حضرت موسی علیه السلام عرض کرد: «پروردگارا! مرا دوست دارید یا محمد را؟» خطاب رسید: ای موسی تو را منزلت و مکالمت است و برای محمد منزلت و دوستی است. اکنون بدان که دوست عزیزتر است از سخن گو و بدان که مناجات تو با من در طور سیناست و مناجات محمد با من در عرش است: «دَنی فَتَدَلّی فَکانَ قَابَ قَوْسَینِ أَوْ أَدْنی».(۴۶)

هم چنین در احادیث آمده است:

خداوند متعال به حضرت موسی علیه السلام فرمود:

یا موسی! من در وقت سخن گفتن با تو ده هزار گوش به تو دادم تا توانستی کلام مرا بشنوی و ده هزار زبان به تو ارزانی داشتم تا بتوانی جواب مرا بدهی. با این همه عنایاتی که به تو کردم، هر وقت که بر حبیب من محمد، صلوات بفرستی در نزد من محبوب تر می شوی.(۴۷)

 

خلاصی از دشواری ها

در ذیل تفسیر آیه «وَإِذْ أَنجَینَاکمْ مِّنْ آلِ فِرْعَوْنَ» آمده است:

[ ۲۴ ] «وَ کانَ مِنْ عَذَابِهِمُ الشَّدِیدِ أَنَّهُ کانَ فِرْعَوْنُ یکلِّفُهُمْ عَمَلَ الْبِنَاءِ عَلَی الطِّینِ وَ یخَافُ أَنْ یهْرَبُوا عَنِ الْعَمَلِ فَأَمَرَ بِتَقْییدِهِمْ وَ کانُوا ینْقُلُونَ ذَلِک الطِّینَ عَلَی السَّلالِیمِ إِلَی السُّطُوحِ فَرُبَّمَا سَقَطَ الْوَاحِدُ مِنْهُمْ فَمَاتَ أَوْ زَمِنَ لا یحْفِلُونَ بِهِمْ إِلَی أَنْ أَوْحَی اللَّهُ إِلَی مُوسَی علیه السلام قُلْ لَهُمْ لا یبْتَدِئُونَ عَمَلاً إِلاّ بِالصَّلاةِ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّیبِینَ لِیخِفَّ عَلَیهِمْ فَکانُوا یفْعَلُونَ ذَلِک فَیخِفُّ عَلَیهِمْ».

بنی اسرائیل با ذکر صلوات بر محمد و آل او، از مشکلات و دشواری های فرعون، از سختی و بیگاری هایی که از سوی عمال فرعون مقرر شده بود، نجات می یافتند. بنی اسرائیل بر اثر کار اجباری فرعون، از پای در می آمدند، تا آن که از سوی خدا، به موسی وحی شد که به آنان (بنی اسرائیل) صلوات بر محمد و آل محمد را تعلیم داده تا موجب تخفیف در سختی های آنان شود.(۴۸)

آری! دقت در موارد فوق نشان می دهد که ذکر صلوات به عنوان ذکر حیات بخش در دوران پیش از اسلام می درخشید.

 

قضیه گاو بنی اسرائیل

گرچه داستان مقتول بنی اسرائیل که سرانجام آن به خریدن گاوی منجر گشته و عاقبت آن مسأله مستور و پشت پرده ای را بر ملا ساخته است، به گونه های مختلفی در تفاسیر و احادیث مربوطه به چشم می خورد که یکی از آن ها عبارت است از این حدیث که:

[ ۲۵ ] «قتل شخص فی بنی إسرائیل و لم یعلم قاتله، فأمرهم اللّه أن یذبحوا بقرة، و هذه البقرة لها صفات خاصّة و نادرة و لم تکن إلاّ عند شاب من بنی إسرائیل أراه اللّه عزّ و جلّ فی منامه محمّداً و علیاً و طیبی ذریتهما، فقالا له: إنّک کنت لنا ولیاً محبّاً و مفضّلاً، و نحن نرید أن نسوق إلیک بعض جزائک فی الدنیا، فإذا راموا شراء بقرتک فلا تبعها إلاّ بأمر أمّک، فإنّ اللّه عزّ و جلّ یلقّنها ما یغنیک به و عقبک.

ففرح الغلام ، و جاءه القوم یطلبون بقرته، فقالوا بکم تبیع بقرتک هذه؟ قال: بدینارین، و الخیار لأمّی. قالوا: قد رضینا بدینار فسألها، فقالت: بأربعة. فأخبرهم، فقالوا: نعطیک دینارین. فأخبر أمّه، فقالت: بثمانیة.

فما زالوا یطلبون علی النصف ممّا تقول أمّه، و یرجع إلی أمّه، فتضعف الثمن حتّی بلغ ثمنها مل ء مسک ثور، أکبر ما یکون ملوءه دنانیر، فأوجب لهم البیع. ثمّ ذبحوها، و أخذوا قطعة و هی عجز الذنب الذی منه خلق ابن آدم، و علیه یرکب إذا

أعید خلقاً جدیدا، فضربوه بها، و قالوا اللهمّ بجاه محمّد و آله الطیبین لمّا أحییت هذا المیت، و أنطقته لیخبرنا عن قاتله.

فقام سالماً سویاً و قال: یا نبی اللّه قتلنی هذان ابنا عمّی، حسدانی علی بنت عمّی فقتلانی، و ألقیانی فی محلة هوءلاء لیأخذا دیتی منهم.

فأخذ موسی علیه السلام الرجلین فقتلهما، و کان قبل أن یقوم المیت ضرب بقطعة من البقرة فلم یحی، فقالوا: یا نبی اللّه أین ما وعدتنا عن اللّه عزّ و جلّ؟ فقال موسی علیه السلام : قد صدقت، و ذلک إلی اللّه عزّ و جلّ».

در میان بنی اسرائیل، کسی را کشته بودند و قاتل او معلوم نبود. از جانب خدا مأمور شدند گاوی را بکشند که دارای صفات ویژه ای باشد؛ ولی چنان گاوی را پیدا نکردند. در حالی که جوانی از بنی اسرائیل چنین گاوی داشت، ولی آنان اطلاع نداشتند. شبی در خواب به آن جوان الهام می شود که چون تو بر محمد و آل محمد صلوات می فرستی، جزای تو را در این دنیا به تو می رسانیم. در خواب، به جوان بنی اسرائیلی الهام می شود که گروهی از بنی اسرائیل روزی جهت خریدن گاو سراغ تو می آیند. شما گاو را نمی فروشی ، مگر به امر مادرت و اگر چنین کنی ثروت بسیاری برای خود و فرزندانت به دست می آید.

آن جوان از چنین خوابی شاد گردید. وقتی صبح شد گروهی از بنی اسرائیل به منزل آن جوان آمدند که گاوش را بخرند.

باب گفتگو شروع شد و به جوان گفتند که گاوت را چند می فروشی. گفت: «دو دینار، ولی اختیارش دست مادرم می باشد.» گفتند! ما یک دینار می خریم.» آن جوان با مادر خود مشورت کرد. مادرش گفت: «به چهار دینار بفروش.» جوان گفت: «مادرم می گوید چهار دینار.» خریداران گفتند: «ما دو دینار می خریم.» جوان دوباره با مادر مشورت کرد که مادرش گفت: «صد دینار.» خریداران گفتند: «ماپنجاه دینار می خریم.» آن چه خریداران راضی می شدند، مادر قیمت گاو را بالاتر می برد. تا آن جا که گفت: «باید پوست گاو را از طلا پر سازند.»

گاو را خریدند و کشتند. استخوان بیخ دم او را گرفتند و بر آن مرده زدند و گفتند: «خداوندا! به حق محمد و آل طیبین او علیهم السلام مرده را زنده گردان و به سخن درآور تا ما را خبر دهد که کی او را کشته است.»

ناگاه آن کشته به امر و اذن خداوند به برکت قسم ها و ذکر صلوات بر محمد و آل او صلی الله علیه و آله ، صحیح و سالم برخاست و به موسی علیه السلام عرض کرد: «ای پیغمبر خدا! این دو پسر عموی من بر من حسد بردند و به خاطر دختر عمویم مرا کشتند. بعد از کشتن، مرا در محله این گروه انداختند که دیه مرا از ایشان بگیرند.» پس موسی علیه السلام آن دو را کشت و آن گاه خدا پوست آن گاو را آن چنان گشاد و بزرگ کرد تا آن که از پنج هزار اشرفی پر شد.

سپس بعضی از بنی اسرائیل گفتند: نمی دانیم که کدام عجیب تر است: زنده شدن این مرده به اذن خدا یا به سخن درآمدن صاحب این گاو؟ پس وحی آمد: ای موسی، به بنی اسرائیل بگو که هرکه از شما می خواهد که من زندگانی او را در دنیا نیکو گردانم و در بهشت محل او را عظیم سازم و او را در آخرت با محمد و آل طیبین او صلی الله علیه و آله هم صحبت نمایم، مثل این جوان عمل کند. به درستی که این جوان از موسی علیه السلام شنیده بود ذکر محمد و آل طاهرین او چقدر پر ارج است و پیوسته برایشان صلوات می فرستاد و ایشان را از جمیع خلایق انس و جن و ملایکه جدا می دانست و به این سبب مال عظیمی برایش میسر شد.

سپس جوان به موسی علیه السلام گفت: «ای پیغمبر خدا، حالا من چگونه این همه مال را حفظ کنم؛ با بودن این همه دشمنان و این همه حسودان.» حضرت موسی در جواب می فرمود: بخوان برای این همه مال، صلوات بر محمد و آل محمد صلی الله علیه و آله چنان چه بیش از این می خواندی. همان اعتقاد درست تو برای صلوات بود و به برکت همان صلوات ها بود که این همه مال گران قیمت به دست تو آمد. پس به ذکر صلوات هایت ادامه بده، تا خدای بزرگ و قادر و توانا این مال تو کند، خدا ضرر او را رفع نماید. «در این وقت آن جوان زنده شد. چون این سخنان موسی علیه السلام و جوانِ صاحب گاو را شنید تشویق شد که از حضرت موسی کمک بگیرد و گفت: خداوندا، تقاضا می کنم از تو به آن چه این جوان از تو تقاضا نمود، از صلوات فرستادن بر محمد و آل محمد و متوسل شدن به انوار مقدّسه ایشان، که مرا باقی بداری در دنیا که برخوردار شوم از دختر عموی خود و خوارگردانی دشمنان و حسودان مرا و خیر زیادی به سبب صلوات بر محمد و آل محمد به من عطا کنی. پس از آن از سوی خدا به موسی گفته شد که این جوان را به برکت توسل به انوار مقدّسه محمد و آل محمد صلی الله علیه و آله ، ۱۳۰ سال عمر دادم که در این مدت صحیح و سالم باشد و در قوای او ضعفی حادث نشود. از زوجه خود، دختر عمویش بهره مند گردد و چون این مدت منقضی شود ، هر دو را با یکدیگر از دنیا می برم و در بهشت خود جا می دهم که در آن جا متنعم باشند.

سپس از خدا وحی آمد : «ای موسی! اگر کشنده این جوان از من مثل تقاضایی که این جوان کرده می نمود و متوسل به انوار مقدّسه محمد و آل محمد می شد و از عمل خود توبه می کرد و از من می خواست که رسوایش نکنم، او را رسوا نمی کردم و اذهان و خاطر بنی اسرائیل را از پیدا کردن قاتل دور می کردم. اگر بعد از رسوایی توبه می کرد و متوسل به انوار مقدّسه محمد و آل محمد صلی الله علیه و آله می شد، عمل او را از خاطره های مردم بیرون می بردم و در دل اولیای مقتول می انداختم که از قصاص او بگذرند.»

بعد از مدتی، آن قبیله بنی اسرائیل که گاو را خریداری کرده بودند، نزد حضرت موسی علیه السلام آمدند و گفتند: «ای موسی! ما با لجاجت، خود را به پریشانی مبتلا نموده ایم و تمام اموالمان را به بهای گاو از دست دادیم. پس دعا کن خداوند روزی ما را زیاد فرماید.»

موسی علیه السلام فرمود: وای بر شما! مگر نشنیدید دعای آن جوان را و آن مقتول زنده شده را؟ مگر ندیدید چه فایده ها بر دعاهای این ها (صلوات بر محمد و آل محمد) می کردند؟ پس شما نیز متوسل به ذکر صلوات و درود بر محمد شوید.»

آن گاه گروه بنی اسرائیل متوسل به ذکر صلوات و درود بر محمد و آل محمد شدند و خدا را قسم به محمد و آل محمد صلی الله علیه و آله دادند تا اینکه فقر و احتیاجشان برطرف شود. سپس خدا به حضرت موسی علیه السلام وحی نمود که بگو به ایشان که بروند به فلان خرابه و فلان موضع را بشکافند که در آن جا ده هزار دینار هست. بردارند و هرچه را که از هرکسی گرفته اند رد نمایند و زیادی را میان خود تقسیم کنند تا اموالشان چند برابر گردد.(۴۹)

 

توسل بنی اسرائیل

بنی اسرائیل که به وساوس ساری، مرتد گشته بودند ، به عملیات توبه روی آورده بودند که عبارت بود از این که در جایی تاریک با شمشیر آخته به کشتن یکدیگر می پرداختند که قاتل و مقتول به بهشت راه یابند. پس از اعلام قبولی آن توبه از سوی خدا هرکس که زنده می ماند گناه آنها بخشوده می شد.

[ ۲۶ ] راوندی در کتاب قصص الانبیاء(۵۰) می نویسد: قوم موسی کلیم بر اثر متابعت از «سامری» از خط حق، فاصله گرفته بودند. آنان از سامری سؤال کرده بودند : «آیا این گوساله خداست؟» پاسخ داد: مگر شجر با موسی سخن نگفت؟ این گوساله بسان آن شجره است.

سامری کسی را گماشته بود تا به گونه ای ماهرانه به دور از چشم مردم در گوساله می دمید و در آن سخن می گفت ، ولی مردم گمان می کردند که خداست که از طریق گوساله حرف می زند. این قوم ششصد هزار نفر بودند که فقط دوازده هزار نفر آنان در صراط حق، باقی مانده و بقیه، به «سامری» گرویده بودند. سرانجام از کار خود پشیمان گشته ، دست از ارتداد خود کشیدند و به عملیات «توبه» تن دادند و به عنوان تجلّی توبه با شمشیر آخته، به جان یکدیگر افتادند. آنها به امر موسی دست به کشتن یکدیگر زدند. و وقتی که از این عمل به ستوه آمدند، به توسل به «پنج تن» اهلبیت اسلام علیهم السلام دست زدند آنان با حالت ناله و زاری در هنگام توسل این چنین، در پیشگاه خدا دعا کردند:

«یا رَبَّنا بِجاهِ محمّد، الأکرَم وَ بِجاهِ عَلِی الأَفْضَلَ الأعْلَمَ وَ بِجاهِ فَاطِمَة الفُضْلی وَ بِجاهِ الْحَسَن والحسین و بِجاهِ الذرّیةِ الطَّیبین مِن آلِ طه وَ یاسینَ لمّا غَفَرْتَ لَنا ذُنُوبَنا وَ غَفَرْتَ هَفَواتَنا وَ اَزَلْتَ هذا الْقَتْلَ عَنّا».

در این هنگام از آسمان به موسی کلیم ندا رسید که آنان دست از قتل بکشند. (یعنی توبه آنان پذیرفته شد).

صلوات و رنج شیطان

[ ۲۷ ] روزی پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله از راهی عبور می کرد. شیطان را دید که خیلی ضعیف و لاغر شده است. از او پرسید: «چرا به این روز افتاده ای؟» گفت: «یا رسول اللّه ! از دست امت تو رنج می برم و در زحمت بسیار هستم.» پیامبر فرمودند: «مگر امت من با تو چه کرده اند؟»

گفت: یا رسول اللّه ! امت شما شش خصلت دارند که من طاقت دیدن و تحمل این خصایص را ندارم.

اول این که هر وقت به هم می رسند سلام می کنند.

دوم این که با هم مصافحه می کنند.

سوم آن که هرکاری را می خواهند انجام دهند انشاء اللّه می گویند.

چهارم آن که استغفار از گناهان می کنند.

پنجم این که تا نام شما را می شنوند صلوات می فرستند.

ششم آن که ابتدای هر کار بسم اللّه الرحمن الرحیم می گویند.

 

برترین اعمال [پیامی از برزخ]

در احادیث آمده است که:

[ ۲۸ ] «عَنْ أَبِی عَلْقَمَةَ قال: صَلَّی بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله الصُّبْحَ ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَینَا فَقَالَ: مَعَاشِرَ أَصْحَابِی رَأَیتُ الْبَارِحَةَ عَمِّی حَمْزَةَ بْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَ أَخِی جَعْفَرَ بْنَ أَبِی طَالِبٍ… فَدَنَوْتُ مِنْهُمَا فَقُلْتُ: بِأَبِی أَنْتَُما أَی الاْءَعْمَالِ وَجَدْتُمَا أَفْضَلُ؟ قَالا: فَدَینَاک بالآبَاءِ وَالامُّهاتِ وَجَدْنَا أَفْضَلَ الاْءَعْمَالِ الصَّلاةَ عَلَیک وَ سَقْی الْمَالِ وَ حُبَّ عَلِی بْنِ أَبِی طَالِبٍ علیه السلام ».

ابو علقمه می گوید: پیامبر صلی الله علیه و آله بعد از نماز صبح رو به ماکرد و فرمود: اصحاب من! دیشب عمویم حمزه و برادرم جعفر (طیار) را در خواب دیدم. به آن دو نزدیک شدم و گفتم: «پدر و مادرم فدایتان، کدام عمل را برتر یافتید؟»

پاسخ دادند: پدر و مادر ما فدایت، ما صلوات بر تو، تشنه را سیراب کردن و محبت علی بن ابی طالب علیه السلام را برترین اعمال یافتیم.(۵۱)

 

 

صلوات و رمضان

گرچه در فصل پیش راجع به اولین منبر و آمین گفتن پیامبر صلی الله علیه و آله حدیثی را ذکر کردیم ، ولی در اینجا نیز به ذکر حدیثی می پردازیم که در آن حال و هوا می باشد. این حدیث عبارت است از:

«عَن أبی عبداللّه علیه السلام قال: قال رسول اللّه صلی الله علیه و آله : فمن أدرکه – شهر رمضان – فلم یغفر له فأبعده اللّه… و من ذکرت عنده فلم یصلّ علی فلم یغفر له فأبعده اللّه ».

امام محمد باقر علیه السلام فرمود: رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند هرکه ماه رمضان را درک کند و آمرزیده نشود، خدا او را دور می گرداند و هرکه در نزد او مذکور شوم و بر من صلوات نفرستد، آمرزیده نشود و خدا نیز او را دور گردانیده است.(۵۲)

در کتاب ثواب الاعمال و امالی شیخ صدوق مذکور است که رسول خدا صلی الله علیه و آله در خطبه ای که برای ماه مبارک رمضان خواند فرمود:

[ ۲۹ ] «قال النبی صلی الله علیه و آله : وَ مَنْ أَکثَرَ فِیهِ مِنَ الصَّلاةِ عَلَی ثَقَّلَ اللَّهُ مِیزَانَهُ یوْمَ تَخِفُّ الْمَوَازِینُ».

هرکه بر من در این ماه فراوان صلوات بفرستد، حق تعالی ترازوی اعمال او را سنگین می گرداند در روزی که ترازوی اعمال سبک باشد.(۵۳)

 

صلوات در روز مبعث

گرچه در هر زمانی صلوات فرستادن نیکوست، لکن در بعضی از اوقات، دارای پاداشی ویژه است. از آن جمله صلوات در شب و روز مبعث رسول خدا صلی الله علیه و آله است.

[ ۳۰ ] «الْحَسَنِ بْنِ رَاشِدٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبا عبداللّه علیه السلام قُلْتُ: جُعِلْتُ فِدَاک لِلْمُسْلِمِینَ عِیدٌ غَیرَ الْعِیدَینِ؟ قَالَ: نَعَمْ یا حَسَنُ أَعْظَمُهُمَا وَ أَشْرَفُهَا قُلْتُ لَهُ: وَ أَی یوْمٍ هُوَ؟ قَالَ: یوْمٌ نُصِبَ أَمِیرُ الْمُوءْمِنِینَ علیه السلام فِیهِ عَلَماً لِلنَّاسِ قُلْتُ: جُعِلْتُ فِدَاک وَ مَا ینْبَغِی لَنَا أَنْ نَصْنَعَ فِیهِ قَالَ تَصُومُهُ یا حَسَنُ وَ تُکثِرُ الصَّلاةَ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ… وَ لا تَدَعْ صِیامَ یوْمِ سَبْعٍ وَ عِشْرِینَ مِنْ رَجَبٍ فَإِنَّهُ هُوَ الْیوْمُ الَّذِی نَزَلَتْ فِیهِ النُّبُوَّةُ عَلَی مُحَمَّدٍ صلی الله علیه و آله وَ ثَوَابُهُ مِثْلُ سِتِّینَ شَهْراً لَکمْ».

حسن بن راشد گفت: به امام جعفر صادق علیه السلام عرض کردم: «آیا غیر از اعیاد مشهوره، عید دیگری نیز هست؟» فرمود : شریف ترین و کامل تر از همه آن ها روزی است که رسول خدا صلی الله علیه و آله مبعوث گردید.

عرض کردم: «آن روز، کدام روز بود؟» فرمود: «آن روز شنبه بیست و هفتم ماه رجب بود.» عرض کردم: «در آن روز، چه عملی باید به جای آورد؟» فرمود: روزه می گیری و صلوات بسیار بر محمد و آل محمد می فرستی.(۵۴)

* * *

 

موارد و جلوه های مختلف اهتمام به صلوات

 

۱٫ صدقه زبان

پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله در جمع صحابه خود فرمود:

[ ۳۱ ] «ألا و تقرّبوا إلی اللّه بالطاعات یجزل لکم المثوبات، و قصّروا أعمارکم فی الدنیا بالتعرّض لأعداء اللّه فی الجهاد لتنالوا طول أعمار الآخرة فی النعیم الدائم الخالد، و ابذلوا أموالکم فی الحقوق اللازمة لیطول غناوءکم فی الجنّة.

فقام ناس فقالوا: یا رسول اللّه نحن ضعفاء الأبدان قلیلو الأموال لا نفی بمجاهدة الأعداء و لا تفضل أموالنا عن نفقات العیالات، فماذا نصنع؟

قال رسول اللّه صلی الله علیه و آله : ألا فلیکن صدقاتکم من قلوبکم و ألسنتکم.

قالوا: کیف یکون ذلک یا رسول اللّه ؟ قال صلی الله علیه و آله : أمّا القلوب فتقطعونها علی حبّ اللّه و حبّ محمّد رسول اللّه و حبّ علی ولی اللّه و وصی رسول اللّه و حبّ المنتجبین للقیام بدین اللّه و حبّ شیعتهم و محبّیهم و حبّ إخوانکم الموءمنین و الکفّ عن اعتقادات العداوات و الشحناء و البغضاء.

و أما الألسنة فتطلقونها بذکر الله تعالی بما هو أهله و الصلاة علی نبیه محمّد و آله الطیبین فإنّ اللّه تعالی یبلّغکم أفضل الدرجات و ینیلکم به المراتب العالیات».

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: ای مردم! با اطاعت خدا، به خدا نزدیک شوید تا این که خداوند شما را به خیر برساند. اسارت های خود را در دنیا کم کنید و متعرض دشمنان خدا شوید و در جنگ شرکت کنید تا اعمال شما در قیامت زیاد شود و از مال های خودتان در حقوق لازم انفاق کنید.

در این حال، مردم بلند شدند و عرض کردند: «ای رسول خدا! بدن ما ضعیف است و مال و منالی هم نداریم که بذل و بخشش کنیم، پس چه کنیم؟» حضرت فرمودند: «صدقات قلبی و زبانی بدهید.»

باز مردم سؤال نمودند: «چگونه صدقه بدهیم؟»

حضرت فرمودند: صدقات قلبی، این است که قلبتان را با محبت خدا و محمد، رسول خدا و علی، ولی خدا، و همه کسانی که برای قیام در راه دین خداوند انتخاب شده اند (ائمه معصومین علیهم السلام ) و محبت شیعه آن ها و کسانی که از دوست داران شیعیان هستند را در دلتان ایجاد کنید. اما صدقات زبان، این است که مشغول به ذکر خداوند باشید و صلوات بر محمد و آلش بفرستید، زیرا خداوند شما را به واسطه این اعمال به بهترین درجات می رساند.(۵۵)

 

۲٫ بخیل ترین مردم

[ ۳۲ ] پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود:

«إنّ ابخل النّاس من ذکرت عنده و لم یصلّ علی».

بخیل ترین مردم کسی است که نام من نزد او برده شود و آن شخص صلوات نفرستد.(۵۶)

 

۳٫ هنگام بوییدن گل

یکی از مواردی که صلوات فرستادن مورد تأکید قرار گرفته است، هنگام بوییدن گل است. در احادیث آمده است:

[ ۳۳ ] «عن مالک الجهینی قال: ناولت أبا عبداللّه الصادق علیه السلام : شَیئاً مِنَ الرَّیاحِینِ فَأَخَذَهُ فَشَمَّهُ وَ وَضَعَهُ عَلَی عَینَیهِ ثُمَّ قَالَ: مَنْ تَنَاوَلَ رَیحَانَةً فَشَمَّهَا وَ وَضَعَهَا عَلَی عَینَیهِ ثُمَّ قَالَ: اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ لَمْ تَقَعْ عَلَی الاْءَرْضِ حَتَّی یغْفَرَ لَهُ».

مالک می گوید: گلی به حضرت امام جعفر صادق علیه السلام دادم، گرفتند و بوییدند و بر هر دو دیده گذاشتند. پس فرمودند: هرکه گلی را بگیرد و ببوید و بر دیده ها بگذارد و بگوید:

اللّهم صلّ علی محمّد و آل محمّد

هنوز بر زمین نگذاشته باشد؛ گناهانش آمرزیده می شود.(۵۷)

هم چنین پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود:

[ ۳۴ ] «مَنْ صَلّی عَلَی وَ لَمْ یصَلِّ عَلی آلی لَمْ یجِدْ ریحَ الجَنّة».

کسی که بر من صلوات بفرستد ولی بر آل من صلوات نفرستد بوی بهشت را استشمام نخواهد کرد.(۵۸)

و نیز فرمود:

[ ۳۵ ] «مَنْ نَسِی الصَّلاةَ عَلی أخْطَأْ طَریقَ الْجَنَّةِ».

کسی که صلوات بر من را فراموش کند، راه بهشت را گم کرده است.(۵۹)

یعنی درود بر پیامبر صلی الله علیه و آله چنان ارجمند است که فراموش کننده آن از مسیر آسان بهشت دور می گردد یا آن که فراموش کردن ذکر صلوات بر پیامبر صلی الله علیه و آله باعث فراموشی دستورات آن حضرت شده و انسان را از مسیر بهشت دور می سازد.

 

۴٫ پیامبر و اولین منبر

پیامبر آمین گفت

پیامبر صلی الله علیه و آله در میان مسجد النبی در حالی که پشت به یکی از ستون هایش داده بود، خطبه می خواند. خانمی پیشنهاد کرد که چون خواهر زاده ام نجار است منبری برای شما بسازد که مورد استقبال آن حضرت قرار گرفت. برای اولین بار که آن حضرت قدم روی پله های آن نهاد، سه بار در سه پله آن «آمین» گفت که نظر همه حضار را به خود جلب کرد.

[ ۳۶ ] «عن جابر بن عبد اللّه أنّ النبی صلی الله علیه و آله رقی المنبر فلمّا رقی الدرجة الأولی قال: آمین ثمّ رقی الثانیة فقال: آمین، ثمّ رقی الثالثة فقال: آمین، فقالوا: یا رسول اللّه سمعناک تقول آمین ثلاث مرّات، قال: لمّا رقیت الدرجة الأولی جاءنی جبرئیل فقال: شقی عبد أدرک رمضان فانسلخ منه و لم یغفر له، فقلت: آمین، ثمّ قال: شقی عبد أدرک والدیه أو أحدهما فلم یدخلاه الجنّة، فقلت: آمین، ثمّ قال: شقی عبد ذکرت عنده و لم یصلّ علیک، فقلت: آمین».

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله در مسجد به ستونی که بعداً به عنوان ستون حنانه شهرت یافت پشت داده سخنرانی می کرد تا آن که به دست بعضی از مؤمنان، منبری ساخته شد که دارای چند پله بود. آن حضرت در اولین مرتبه ای که پای مبارک را بر پله اول منبر نهاد فرمود: «آمین.» سپس بر پله دوم پاگذارد و فرمود: «آمین.» در حال بالا رفتن به پله سوم نیز فرمودند: «آمین.» پس از پایان خطبه آن حضرت، اصحاب حاضر در مجلس از سِر آمین بدون دعا سؤال نمودند. حضرت پاسخ دادند: دعا کننده جبرئیل بود و چون بر پله اول پانهادم دعا کرد و گفت: «هر کسی که پدر و مادر خود را درک کند ولی از راه به جهت خدمت به آنان آمرزیده نشود از رحمت خداوند، دور باد!» پس به من گفت آمین بگویم و گفتم. وقتی بر پله دوم منبر پا نهادم، جبرئیل دعا کرد و گفت: «هرکس نام تو در نزد او برده شود و صلوات نفرستد و به آن حال بمیرد، به دوزخ درآید و خداوند وی را از رحمت خود دور سازد.»

پس به من گفت آمین بگویم و من گفتم. و وقتی به پله سوم پا نهادم، جبرئیل گفت: «هرکسی که شب قدر و ماه مبارک رمضان را دریابد و آمرزیده نشود، از خدای متعال دور باشد.»

سپس به من گفت: بگو آمین و من نیز آمین گفتم.(۶۰)

 

اعجاز صلوات و نابود شدن گناهان

[ ۳۷ ] در بسیاری از احادیث آمده است :

قال رسول اللّه صلی الله علیه و آله : «من صلی علی مرّة لا یبقی علیه من المعصیة ذرّة

؛ پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که یک بار به گونه ای خالصانه و خدا پسند بر من صلوات بفرستد همه گناهان او در معرض غفران قرار می گیرد».(۶۱) البته این حدیث در منابع مختلف با تعابیر مختلفی مشاهده می شود از جمله در مستدرک الوسائل، ج ۵، ص ۳۳۴ آمده است: «

من صلی علی مرةٌ لم یبق علیه من المعصیة ذرة

» همچنین در کتاب اللمعة البیضاء نوشته تبریزی انصاری، ص ۴۹۲ آمده است:

«من صلی علی مرة لم یبق من ذنوبه ذرة

» البته در کتاب بحارالانوار، ج ۹۱، ص ۶۳ نیز آمده است :

«من صلی علی مرة فتح اللّه علیه باب من العافیة و قال صلی الله علیه و آله : من صلی علی مرة لم یبق من ذنوبه ذرة».

یکبار ارْ کسی، صلواتی نثار من بنمود با صداقت و اخلاص راستین

نابود می شود همه جرم و گناه او شرط آن که حقِّ ناس نباشد بدان قرین

 

 

 

اعجاز صلوات و تأمین عافیت و تندرستی

[ ۳۸ ] پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله همواره ، امت را به اهتمام بر صلوات تأکید می داشت. در حدیث آمده است :

قال رسول اللّه صلی الله علیه و آله : «من صلی علی مرة فتح اللّه علیه باب من العافیة؛ کسی که یک بار به گونه ای خالصانه و خداپسند بر من درود نثار کند پروردگار حکیم دری از تندرستی و عافیت را به روی او می گشاید».(۶۲)

از این حدیث به دست می آید که آدمی با مشغول شدن به ذکر صلوات مورد مرحمت الهی قرار می گیرد و یکی از تجلّیات مرحمت الهی تأمین سلامتی و عافیت برای آدمی است.

 

اعجاز صلوات و اجابت دعا شد و تصیفیه اعمال

[ ۳۹ ] در حدیث از پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله آمده است:

«صَلَاتُکمْ عَلَی إِجَابَةٌ لِدُعَائِکمْ وَ زَکاةٌ لِأَعْمَالِکمْ؛

صلوات شما بر من، مایه اجابت دعا و رشد و بالندگی و پاکی اعمال شماست».(۶۳)

شاعر می گوید:

صلوات و درودهای شما مایه عزت دعای شماست

باعثِ پاکسازی کردار عامل رفعت سرای شماست

 

بهتر است از دعا

[ ۴۰ ] در برخی از احادیث آمده است که صلوات بر پیامبر صلی الله علیه و آله : افضل است بر دعای در حق خودت «

الصلاة علی النّبی افضل من الدعا لنفسه».(۶۴)

 

خاتمه

 

حکمت تأکید صلوات

 

پاسخ به یک پرسش

چرا پرداختن به ذکر صلوات در فرهنگ اسلامی مورد تأکید فراوان است؟

پاسخ: اولاً صلوات درود برتر است و صلوات بهترین راه اظهار ادارت به پیشگاه اهل بیت اطهار علیهم السلام است و ازین راه متقابلاً آدمی چه در دنیا و چه در آخرت، مورد عنایت آنان قرار می گیرد.

ثانیاً: صلوات «ذکر اکبر» است و در پیشگاه الهی دارای جایگاه ویژه ای می باشد که آدمی با پرداختن به صلوات به خدا نزدیک شده و آبروی خاصی به دست می آورد.

ثالثاً: صلوات، مایه توجه کردن قلب آدمی به انسان های برتر و محبوب درگاه خداست. بدیهی است آنگاه که قلب آدمی متوجه کسی باشد در واقع آدمی نوعی ارتباط قلبی با او برقرار کرده است و این ارتباط که به نوبه خود، نوعی مجالست با آن طرف، محسوب می شود تأثیر خاصی را در قلب آدمی بر جای می نهد.

در واقع آدمی از راه صلوات، همنشین با پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله ، علی مرتضی امیرالمؤمنین علیه السلام ، فاطمه زهرا علیهاالسلام ، و امام حسن علیه السلام و امام حسین علیه السلام و سایر آل محمد صلی الله علیه و آله گشته، لحظاتی را در محضر آنان به سر می برد و دقایقی را با آنان سپری می کند که بسیار سرنوشت ساز و حیات بخش است.

رابعاً: ذکر صلوات آدمی را به دیار محبوبان درگاه خدا می برد و آدمی از این راه از چنگ احساس غربت و نیز احساس بی پشتوانگی آزاد می شود و احساس می کند که با کسانی در ارتباط است که در روز دشوار و موارد خطر، دست وی را می گیرند. بر این اساس همواره، در زندگی احساس غرور و توانمندی کرده، هنگام بروز ناملایمات دچار اضطراب و آشفتگی نمی شوند.

علامه نهاوندی در کتاب خزینة الجواهر حکمت هایی را درباب صلوات ذکر می کند. او می نویسد:

۱٫ حکمت اول در صلوات حق تعالی بر آن حضرت آن است که به امت بفهماند که حق تعالی با وجود بی نیازی و استغنای ذاتش، بر آن حضرت صلوات می فرستد. پس مؤمنان با حاجت به شفاعت آن حضرت علیه السلام اولی هستند که صلوات بر آن جناب بفرستند.

۲٫ حکمت دیگر صلوات این است که امت، ادای بعضی از حقوق آن حضرت را کرده باشند.

۳٫ حکمت دیگر آن است که روح انسان به واسطه ضعف، استعداد قبول انوار الاهیة را ندارد، مگر وقتی که یک سنخیت میان خود و ارواح انبیا ایجاد کند تا انوار فایضه از عالم غیب بر ارواح انبیا منعکس بر وی شود و استحکام علاقه ایشان به روح مقدّس نبوی صلی الله علیه و آله به واسطه استفاضه انوار مقدس، موقوف به واسطه صلوات است که بر آن حضرت می فرستد. این جاست که پیامبر صلی الله علیه و آله فرمودند:

«نزدیک ترین افراد به من در روز قیامت کسی است که بیش تر بر من صلوات بفرستد».

۴٫ حق تعالی چون به رسول خود صلوات فرستاد، یعنی این که بزرگان خود را فراموش نکرد «هُوَ الَّذِی یصَلِّی عَلَیکمْ وَمَلاَئِکتُهُ» تا بدانید وقتی که در دنیا به صلوات یاد کرد، فردا نیز در قیامت امید آن است که به رحمت و مغفرت نیز یاد کند و ما را به برکت آن حضرت، فرو نگذارد.(۶۵)

 

نتیجه

نتیجه ای که از توجه به مطالب این نوشته و اهتمام به «ذکر برتر الهی» یعنی صلوات به دست می آید آن است که:

الف) ذکر از جمله ذکر صلوات، همواره از عوامل تقویت ایمان به خدا بوده و مایه توجه انسان به پروردگار متعال می شود.

ب) برخوردار شدن از الطاف گران سنگ الهی، روش هایی دارد که ذکر صلوات آسان ترین آن ها است.

ج) از راه توجه به ذکر صلوات است که آدمی از اعجاز مختلف ذکر صلوات بر محمد و آل محمد صلی الله علیه و آله برخوردار می گردد.

د) پرداختن به ذکر الهی، از جمله صلوات را باید در جامعه به ویژه برای نسل جوان ترویج کنیم.

 

فهرست منابع

۱٫ احتجاج، احمد بن علی بن أبی طالب طبرسی (۵۴۸ ه) دار النعمان، نجف اشرف، ۱۳۸۶ه.

۲٫ اختصاص، شیخ مفید (۴۱۳ ه) جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چاپ دوم، ۱۴۱۴ ه.

۳٫ اربعین البلدانیة، ابن عساکر (۵۷۱ ه) دار الفکر المعاصر، بیروت، ۱۴۱۱ ه.

۴٫ اربعین، شیخ بهائی (۱۰۳۱ ه) دفتر نشر نوید اسلام، قم، چاپ سوم.

۵٫ ارشاد القلوب، الحسن بن أبی الحسن دیلمی (قرن ۸ هجری) دار الاسوة، تهران، چاپ اول، ۱۴۱۷ ه.

۶٫ اعلام الدین، الحسن بن الحسن دیلمی (قرن ۸ هجری)، مؤسسة آل البیت علیهم السلام ، قم، چاپ اول، ۱۴۰۸ ه.

۷٫ اقبال الاعمال، سید ابن طاووس (۶۶۴ ه) دفتر تبلیغات اسلامی، قم، چاپ اول، ۱۴۱۴ ه.

۸٫ الادب المفرد، محمد بن اسماعیل بخاری (۲۵۶ ه) مؤسسة الکتب الثقافیة، بیروت، چال اول، ۱۴۰۶ ه.

۹٫ الارشاد الی سبیل الرشاد، القاسم بن محمد بن علی (۱۰۲۹ ه) دار الحکمة الیمانیة صنعاء، چاپ اول، ۱۴۱۷ ه.

۱۰٫ الأمالی، شیخ صدوق، (۳۸۱ ه)، بنیاد بعثت، قم، چاپ اوّل، ۱۴۱۷ ه.

۱۱٫ الأمالی، شیخ طوسی، (۴۶۰ ه)، بنیاد بعثت، قم، چاپ أوّل، ۱۴۱۴ ه.

۱۲٫ الأمالی، شیخ مفید، (۴۱۳ ه)، جامعه مدرسین حوزه علمیه، قم، ۱۴۰۳ ه.

۱۳٫ بحارالانوار، محمد باقر مجلسی، (۱۱۱۱ ه)، مؤسسة الوفاء بیروت، چاپ دوم، ۱۴۰۳ ه.

۱۴٫ بدایة والنهایة، ابن کثیر (۷۷۴ ه) دار احیاء التراث العربی، بیروت، ۱۴۰۸ ه.

۱۵٫ بشارة المصطفی، محمد بن أبی القاسم طبری (قرن ۶ هجری) مؤسسة النشر الاسلامی، قم، چاپ دوم، ۱۴۲۲ ه.

۱۶٫ پرورش روح، سید محمد شفیعی مازندرانی، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی.

۱۷٫ تاریخ الیعقوبی، احمد بن جعفر بن وهب (۲۸۴ ه) دار صادر، بیروت.

۱۸٫ تاریخ مدینه دمشق، ابن عساکر (۵۷۱ ه) دار الفکر، بیروت، ۱۴۱۵ ه.

۱۹٫ تأویل الآیات، شرف الدین حسینی استر آبادی (قرن ۱۰ هجری)، مدرسة الامام المهدی علیه السلام ، قم، چاپ اول، ۱۴۰۷ ه.

۲۰٫ تتمة المنتهی، شیخ عباس قمی، انتشارات بصیرتی قم.

۲۱٫ تحف العقول، ابن شعبة حرّانی، (قرن ۴ هجری)، موسسة النشر الاسلامی، قم، چاپ دوم، ۱۴۰۴ ه.

۲۲٫ تفسیر ابن کثیر، اسماعیل بن کثیر دمشقی (۷۷۴ ه) دار المعرفة، بیروت، ۱۴۱۲ ه.

۲۳٫ تفسیر الاصفی، مولا محسن فیض کاشانی، (۱۰۹۱ ه)، سال چاپ ۱۳۵۳ ه.

۲۴٫ تفسیر الامام العسکری، امام حسن بن علی عسکری علیه السلام ، (۲۶۰ ه) مدرسة الامام المهدی، قم، چاپ اول، ۱۴۰۹ ه.

۲۵٫ تفسیر الدر المنثور، جلال الدین سیوطی (۹۱۱ ه) دار المعرفة، بیروت، چاپ اول، ۱۳۶۵ ه.

۲۶٫ تفسیر القرآن العظیم، ابن ابی حاتم رازی، (۳۲۷ ه)، المکتبة العصریة، بیروت، ۱۴۱۹ ه.

۲۷٫ تفسیر الکشاف، جار اللّه محمود بن عمر زمخشری (۵۳۸ ه) مصطفی البابی الحلبی، مصر، ۱۳۸۵ ه.

۲۸٫ تفسیر الکنز الدقائق، میرزا محمد مشهدی، (۱۱۲۵ ه) چاپخانه علمیه، قم، ۱۴۰۹ ه.

۲۹٫ تفسیر ثعلبی، ثعلبی، (۸۷۵ ه)، دار احیاء التراث العربی، بیروت، چاپ اول، ۱۴۱۸ ه.

۳۰٫ تفسیر جوامع الجامع، شیخ طبرسی، (قرن ۶ هجری)، مؤسسة النشر الاسلامی، قم، چاپ اول، ۱۴۱۸ ه.

۳۱٫ تفسیر صافی، مولی محسن فیض کاشانی، (۱۰۹۱ ه)، مؤسسة الاعلمی، بیروت، چاپ اول، ۱۴۰۶ ه.

۳۲٫ تفسیر عیاشی، محمد بن مسعود عیاشی، (۳۲۰ ه)، المکتبة الاسلامیة، تهران.

۳۳٫ تفسیر فخر الرازی، فخر الدین محمد بن عمر رازی، (۶۰۶ ه)، المطبعة البهیة، مصر.

۳۴٫ تفسیر فرات، فرات بن ابراهیم کوفی، (۳۵۲ ه)، وزارت ارشاد اسلامی، تهران، چاپ اول، ۱۴۱۰ ه.

۳۵٫ تفسیر قرطبی، محمد بن احمد انصاری قرطبی، (۶۷۱ ه)، دار احیاء التراث العربی، بیروت، چاپ دوم، ۱۴۰۵ ه.

۳۶٫ تفسیر نسقی، علاء الدین علاء بغدادی، (۷۲۵ ه) دار الفکر، بیروت.

۳۷٫ تفسیر نور الثقلین، عبد علی بن جمعه عروسی حویزی، (۱۱۱۲ ه) مؤسسه اسماعیلیان، قم، چاپ چهارم، ۱۴۱۲ ه.

۳۸٫ تفیسر تبیان، شیخ طوسی، (۴۶۰ ه)، مکتب الاعلام الاسلامی، قم، چاپ اول، ۱۴۰۹ ه.

۳۹٫ تنبیه الغافلین عن فضائل الطالبین، ابو البدر محسن بن کرامة جشمی بیهقی، (۴۹۴ ه) مرکز الغدیر، قم، ۱۴۲۰ ه.

۴۰٫ توحید، شیخ صدوق، (۳۸۱ ه)، جامعه مدرسین حوزه علمیه، قم.

۴۱٫ تهذیب الاحکام، شیخ طوسی (۴۶۰ ه) دار الکتب الاسلامیه، تهران، چاپ چهارم، ۱۳۶۵ ش.

۴۲٫ ثاقب فی المناقب، ابن حمزة محمد بن علی طوسی، (قرن ۶ هجری)، مؤسسة انصاریان، قم، چاپ اول، ۱۴۱۱ ه.

۴۳٫ ثواب الاعمال، شیخ صدوق، (۳۸۱ ه)، منشورات شریف رضی، قم، چاپ دوم، ۱۳۶۸ ش.

۴۴٫ جامع الاحادیث الشیعه، آیت اللّه العظمی سید حسین بروجردی، المطبعة العلمیة، قم، ۱۳۹۹ ه.

۴۵٫ جامع السعادات، محمد مهدی نراقی، (۱۲۰۹ ه) مؤسسة الاعلمی، بیروت، چاپ چهارم.

۴۶٫ جامع الصغیر، جلال الدین سیوطی (۹۱۱ ه) دار الفکر، بیروت، چاپ اول، ۱۴۰۱ ه.

۴۷٫ جلاء الافهام، ابن قیم جوزیه (۷۵۱ ه) القاهره، ۱۹۷۲ م.

۴۸٫ جمال الاسبوع، سید ابن طاووس (۶۶۴ ه) أختر شمال، چاپ اول، ۱۳۷۱ ش.

۴۹٫ جواهرات السنیة، حر عاملی، (۱۱۰۴ ه) مطبعة النعمان، نجف اشرف، ۱۳۸۴ ه.

۵۰٫ جواهر الکلام، محمد حسن نجفی، (۱۲۶۶ ه) دار الکتب الاسلامیة، تهران، چاپ دوم، ۱۳۶۵ ش.

۵۱٫ خزینة الجواهر، علامه نهاوندی از انتشارات طوس

۵۲٫ خصائص الائمة، شریف رضی، (۴۰۶ ه)، مجمع البحوث الاسلامیة، مشهد، ۱۴۰۶ ه.

۵۳٫ خصال، شیخ صدوق، (۳۸۱ ه)، انتشارات جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چاپ دوم، ۱۴۰۳ ه.

۵۴٫ دعائم الاسلام، النعمان بن محمد بن منصور تمیمی مغربی، (۳۶۳ ه)، دار المعارف، مصر، ۱۳۸۳ ه.

۵۵٫ دلائل الامامة، محمد بن جریر طبری، (قرن ۴ هجری)، بنیاد بعثت، قم، چاپ اول، ۱۴۱۳ ه.

۵۶٫ ذخائر العقبی، محب الدین طبری، (۶۹۴ ه) مکتبة القدسی، القاهره، ۱۳۵۶ ه.

۵۷٫ رجال الکشی، شیخ طوسی، (۴۶۰ ه) مؤسسة آل البیت علیهم السلام ، قم، ۱۴۰۴ ه.

۵۸٫ روضة الواعظین، محمد بن الفتّال نیسابوری، (۵۰۸ ه)، منشورات شریف رضی، قم، ۱۳۹۶ ه.

۵۹٫ روضة، شاذان بن جبرئیل قمی، (۶۶۰ ه) مکتبة الامین، قم، چاپ اول، ۱۴۲۳ ه.

۶۰٫ سراج القلوب، ابو علی زین الدین بن علی معیری.

۶۱٫ سعد السعود، سید ابن طاووس، (۶۶۴ ه)، انتشارات شریف رضی، قم، ۱۳۶۳ ش.

۶۲٫ سفینة البحار، شیخ عباس قمی، (۱۳۵۹ ه)، کتابخانه سنائی، تهران.

۶۳٫ سنن الترمذی، محمد بن عیسی بن سوره ترمذی، (۲۷۹ ه)، دار الفکر، بیروت، ۱۴۰۳ ه.

۶۴٫ سنن الکبری، أحمد بن الحسین بن علی بیهقی (۴۵۸ ه) دارالفکر، بیروت.

۶۵٫ سنن أبی داود، سلیمان بن الاشعث سجستانی، (۲۷۵ ه)، دار الفکر، بیروت، چاپ اول، ۱۴۱۰ ه.

۶۶٫ سنن دارمی، عبداللّه بن بهرام دارمی، (۲۵۵ ه)، مطبعة الاعتدال، دمشق، ۱۳۴۹ ه.

۶۷٫ سیدة فاطمة الزهرا، محمد بیومی، چاپخانه سفیر، اصفهان، چاپ دوم، ۱۴۱۸ ه.

۶۸٫ شرح الاخبار، ابو حنیفة نعمان بن محمد تمیمی، (۳۶۳ ه) مؤسسة النشر الاسلامی، قم.

۶۹٫ شرح نهج البلاغه، ابن أبی الحدید معتزلی، ۶۵۶ ه، دار احیاء التراث العربی، بیروت، چاپ اوّل، ۱۳۷۸ ه.

۷۰٫ صحیح ابن حبان، علاء الدین علی بن بلبان فارسی، (۷۳۹ ه)، مؤسسة الرسالة، بیروت، چاپ دوم، ۱۴۱۴ ه.

۷۱٫ صحیح البخاری، محمد بن اسماعیل بخاری، (۲۵۶ ه)، دار الفکر، بیروت، ۱۴۰۱ ه.

۷۲٫ صحیح مسلم، مسلم بن الحجاج نیسابوری، (۲۶۱ ه)، دار الفکر، بیروت.

۷۳٫ صفات الشیعه، شیخ صدوق، (۳۸۱ ه)، کانون انتشارات عابدی، تهران.

۷۴٫ صواعق المحرقه، ابن حجر هیثمی، چاپ مصر.

۷۵٫ عدّة الداعی، أحمد بن فهد حلی، (۸۴۱ ه)، مکتبة الوجدانی، قم.

۷۶٫ عقد النضید، محمد بن الحسن قمی، (قرن ۷ هجری)، دار الحدیث، قم، چاپ اول، ۱۴۲۳ ه.

۷۷٫ علل الشرایع، شیخ صدوق، (۳۸۱ ه)، المکتبة الحیدریه فی النجف الاشرف، ۱۳۸۶ ه.

۷۸٫ عوالی اللئالی، ابن ابی جمهور احسائی، (۸۸۰ ه)، مطبعة سید الشهداء علیه السلام ، قم، چاپ اول، ۱۴۰۳ ه.

۷۹٫ عیون اخبار الرضا علیه السلام ، شیخ صدوق (۳۸۱ ه) مؤسسه الاعلمی، بیروت، چاپ اول، ۱۴۰۴ ه.

۸۰٫ عیون اخبار الرضا علیه السلام ، شیخ صدوق، (۳۸۱ ه)، مؤسسة الاعلمی، بیروت، چاپ اول، ۱۴۰۴ ه.

۸۱٫ عیون الحکم و المواعظ، علی بن محمد اللیثی الواسطی، (قرن ۶ هجری)، دار الحدیث، قم، چاپ اول، ۱۳۷۶ ش.

۸۲٫ غابة المرام، سید هاشم بحرانی، (۱۱۰۷ ه)، دار احیاء التراث العربی، بیروت، ۱۴۲۱ ه.

۸۳٫ غیبة، محمد بن ابراهیم نعمانی، (۳۶۰ ه)، انتشارات انوار الهدی، قم، چاپ اول، ۱۴۲۲ ه.

۸۴٫ فصول المهمة، حر عاملی، (۱۱۰۴ ه)، مؤسسة معارف اسلامی امام رضا علیه السلام ، قم، چاپ اول، ۱۴۱۸ ه.

۸۵٫ فضائل الشیعه، شیخ صدوق، (۳۸۱ ه)، انتشارات عابدی، تهران.

۸۶٫ فضائل، شاذان بن جبرئیل قمی، (۶۶۰ ه)، انتشارات زائر، قم، چاپ اول، ۱۳۸۱ ش.

۸۷٫ فضایل صلوات

۸۸٫ فلاح السائل، سید ابن طاووس، (۶۶۴ ه).

۸۹٫ قرب الاسناد، عبداللّه بن جعفر حمیری قمی، (۳۰۰ ه)، مؤسسة آل البیت علیهم السلام ، قم، چاپ اول، ۱۴۱۳ ه.

۹۰٫ قصص الانبیاء، سید نعمة اللّه الجزائری، (۱۱۱۲ ه)، انتشارات هاد، تهران، چاپ سوم، ۱۳۷۷ ه.

۹۱٫ قصص الانبیاء، قطب الدین راوندی، (۵۷۳ ه)، مؤسسة الهادی، قم، چاپ اول، ۱۴۱۸ ه.

۹۲٫ کافی، محمد بن یعقوب کلینی رازی، (۳۲۹ ه)، دارالکتب الاسلامیة، تهران، چاپ سوم، ۱۳۸۸ ه.

۹۳٫ کامل الزیارات، ابو القاسم جعفر بن محمد بن قولویه قمی، (۳۶۸ ه)، مؤسسة النشر الاسلامی، قم، ۱۴۱۷ ه.

۹۴٫ کتاب المؤمن، حسین بن سعید اهوازی، (قرن ۳ هجری)، مدرسة الامام المهدی علیه السلام ، قم، چاپ اول، ۱۴۰۴ ه.

۹۵٫ کشف الخفاء، اسماعیل بن محمد عجلونی، (۱۱۶۲ ه)، دار الکتب العلمیة، بیروت، چاپ سوم، ۱۴۰۸ ه.

۹۶٫ کشف الغمه، علی بن عیسی اربلی، (۶۸۷ ه)، دارالکتاب الاسلامی، بیروت، چاپ اول، ۱۴۰۱ ه.

۹۷٫ کشف الیقین، علامه حلی، (۷۲۶ ه)، مجمع احیاء الثقافة الاسلامیة، قم، چاپ اول، ۱۴۱۳ ه.

۹۸٫ کمال الدین و تمام النعمة، شیخ صدوق، (۳۸۱ ه) مؤسسة النشر الاسلامی، قم، ۱۴۰۵ ه.

۹۹٫ کنز العمال، متقی هندی، (۹۷۵ ه)، مؤسسة الرسالة، بیروت، چاپ دوازدهم، ۱۴۰۹ ه.

۱۰۰٫ لسان العرب، ابن حجر عسقلانی، (۸۵۲ ه)، مؤسسة الاعلمی، بیروت، چاپ دوم، ۱۳۹۰ ه.

۱۰۱٫ لمعات الانوار

۱۰۲٫ مأة منقبه، ابن شاذان محمد بن أحمد قمی، (۴۱۳ ه)، مدرسة الامام المهدی علیه السلام ، قم، چاپ اول، ۱۴۰۷ ه.

۱۰۳٫ مجموعة ورام، ورام بن ابی فراس مالکی اشتری، (۶۰۵ ه)، دار الکتب الاسلامیة، تهران، ۱۳۸۸ ش.

۱۰۴٫ محاسبة النفس، ابراهیم بن علی کفعمی، (قرن ۹ هجری)، مؤسسة قائم آل محمد صلی الله علیه و آله ، قم، چاپ اول، ۱۴۱۳ ه.

۱۰۵٫ محاسن، احمد بن محمد بن خالد برقی، (۲۷۴ ه)، دار الکتب الاسلامیة، تهران، ۱۳۷۰ ه.

۱۰۶٫ محتضر، حسن بن سلیمان بن محمد حلّی، (قرن ۸ هجری)، المکتبة الحیدریة، نجف اشرف، ۱۴۹۸ ه.

۱۰۷٫ مدینة المعاجز، سید هاشم بحرانی، (۱۱۰۷ ه) بنیاد معارف اسلامی، قم، چاپ اول، ۱۴۱۳ ه.

۱۰۸٫ مزار، محمد بن محمد بن النعمان بغدادی، (۴۱۳ ه) دار المفید، بیروت، چاپ دوم، ۱۴۱۴ ه.

۱۰۹٫ مستدرک علی الصحیحین، حاکم نیسابوری، (۴۰۵ ه)، دار المعرفة، بیروت.

۱۱۰٫ مستدرک وسائل الشیعه، محقق میرزا حسین نوری طبرسی، (۱۳۲۰ ه)، مؤسسه آل البیت علیهم السلام ، قم، چاپ اوّل، ۱۴۰۸ ه.

۱۱۱٫ مسند ابن المبارک، عبداللّه بن المبارک، (۱۸۱ ه)، دار الکتب العلمیة، بیروت، چاپ اول، ۱۴۱۱ ه.

۱۱۲٫ مسند أحمد، احمد بن حنبل، (۲۴۱ ه)، دار صادر، بیروت.

۱۱۳٫ مسند زید بن علی، الامام الشهید زید بن علی بن الحسین علیه السلام ، دار مکتبة الحیاة، بیروت.

۱۱۴٫ مشکاة الانوار، ابوالفضل علی طبرسی، (قرن ۷ هجری)، دار الکتب الاسلامیة، تهران، چاپ دوم، ۱۳۸۵ ه.

۱۱۵٫ مصابیح الدجی

۱۱۶٫ مصادقة الاخوان، شیخ صدوق، (۳۸۱ ه)، مکتبة الامام صاحب الزمان علیه السلام ، العامه، کاظیمه، عراق، ۱۴۰۲ ه.

۱۱۷٫ مصباح الشریعه، منسوب به امام صادق علیه السلام ، مؤسسة الاعلمی، بیروت، چاپ اول، ۱۴۰۰ ه.

۱۱۸٫ مصباح المتهجد، شیخ صدوق، (۳۸۱ ه)، مکتبة الامام صاحب الزمان علیه السلام ، عامة، کاظمین، عراق.

۱۱۹٫ معارج الوصول، محمد بن یوسف زرندی، (۷۵۰ ه).

۱۲۰٫ معانی الاخبار، شیخ صدوق، (۳۸۱ ه)، انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین، قم، ۱۳۶۱ ش.

۱۲۱٫ معجم الاوسط، ابوالقاسم سلیمان بن احمد طبرانی، (۳۶۰ ه)، دار الحرمین، ۱۴۱۵ ه.

۱۲۲٫ معجم الکبیر، سلیمان بن أحمد لخمی طبرانی (۳۶۰ ه) دار إحیاء التراث العربی، بیروت، چاپ دوم، ۱۴۰۴ ه.

۱۲۳٫ مقنع، شیخ صدوق، (۳۸۱ ه)، مؤسسة الهادی، قم، چاپ اول، ۱۴۱۵ ه.

۱۲۴٫ مقنعه، شیخ مفید (۴۱۳ ه) جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۴۱۰ ه.

۱۲۵٫ مکارم الاخلاق، رضی الدین الحسن بن الفضل طبرسی، (قرن ۶ هجری)، انتشارات شریف رضی، قم، چاپ ششم، ۱۳۹۲ ه.

۱۲۶٫ مناقب ابن شهر آشوب، محمد بن علی بن شهر آشوب، (۵۸۸ ه)، المکتبة الحیدریة، نجف اشرف، ۱۳۷۶ ه.

۱۲۷٫ مناقب الامام امیرالمؤمنین علیه السلام ، محمد بن سلیمان کوفی، (۳۰۰ ه)، مجمع اخیاء الثقافة الاسلامیة، قم، چاپ اول، ۱۴۱۲ ه.

۱۲۸٫ مناقب، موفق بن أحمد بن محمد بن مکی خوارزمی (۵۶۸ ه) مؤسسه النشر الاسلامی، قم، چاپ دوم، ۱۴۱۱ ه.

۱۲۹٫ من لا یحضره الفقیه، شیخ صدوق، (۳۸۱ ه)، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چاپ دوم، ۱۴۰۴ ه.

۱۳۰٫ میزان الاعتدال، محمد بن احمد بن عثمان ذهبی، (۷۴۸ ه) دار المعرفة، بیروت، چاپ اول، ۱۳۸۲ ه.

۱۳۱٫ نظم درر السمطین، محمد بن یوسف زرندی، (۷۵۰ ه)، مکتبة الامام أمیر المؤمنین علیه السلام ، اصفهان، چاپ اول، ۱۳۷۷ ه.

۱۳۲٫ نهج البلاغه، شرح محمد عبده.

۱۳۳٫ نهج الفصاحه، ترجمه ابو القاسم پاینده، انتشارات جاویدان، تهران.

۱۳۴٫ وسائل الشیعه، محمد بن الحسن حرّ عاملی، (۱۱۰۴ ه)، مؤسسه آل البیت علیهم السلام ، قم، چاپ دوم، ۱۴۱۴ ه.

۱۳۵٫ ینابیع المودة، سلیمان بن ابراهیم حنفی قندوزی (۱۲۹۴ ه) دار اسوه، قم، چاپ اول، ۱۴۱۶ ه.



برچسب‌ها: 40 حدیث در باب اعجاز صلوات بر محمّدو آل محمد (ص)
مـنـوی اصلـی
مطالب وبــــ
* 20 حدیث درباره ی ربا(۱)
* 244درس بهداشتی از منظر معصومین ع(۱)
* 25 گنج اززبان امام صادق علیه السلام(۱)
* 25راه موفقیت اززبان امام صادق ع(۱)
* ۲۸پرسش عامیانه پیرامون امام زمان(عج)(۱)
* 35 حدیث کاربردی پیرامونواقعه غدیرخم(۱)
* 40 حدیث دریاره ی پدر و مادر(۱)
* 40 حدیث آموزنده از امام هادی ع(۱)
* 40 حدیث از امام حسن عسگری ع(۱)
* 40 حدیث از امام رضا (علیه السلام)(۱)
* 40 حدیث از امام موسی کاظم(ع)(۱)
* 40 حدیث از پیامبر اکرم(ص)(۱)
* 40 حدیث از حضرت زهرا س(۱)
* 40 حدیث از حضرت زهرا سلام الله علیها(۱)
* 40 حدیث ازامام حسن ع(۱)
* 40 حدیث ازامام زین العابدین(علیه السلام)(۱)
* 40 حدیث ازامام سجادع(۱)
* 40 حدیث ازامام محمد باقرع(۱)
* 40 حدیث ازامام موسی کاظم ع(۱)
* 40 حدیث امام زمان(عج)(۱)
* 40 حدیث در باب اعجاز صلوات بر محمّدو آل محمد (ص)(۱)
* 40 حدیث در باب مقام و منزلت حضرت زهرا سلام الله عل(۱)
* 40 حدیث درباره حضرت زهراس(۱)
* 40 حدیث درباره عزاداری برای اهبیت(ع)(۱)
* 40 حدیث درباره ی آداب غذا خوردن(۱)
* 40 حدیث درباره ی ازدواج(۱)
* 40 حدیث درباره ی امام حسین ع(۱)
* 40 حدیث درباره ی معاملات اقتصادی(۱)
* 40 حدیث درباره ی کربلا(۱)
* 40 حدیث قرآنی(۱)
* 40 حدیث نمازاز پیامبرص(۱)
* 40حدیث از امام جواد ع(۱)
* 40حدیث از امام علی ع(۱)
* 40حدیث از امام هادی ع(۱)
* 40حدیث ازامام صادق ع(۱)
* 40حدیث ازامام محمد باقرع(۱)
* 40حدیث ازامام هادی ع(۱)
* 40حدیث تربیتی کودک(۱)
* 40حدیث درباره ی عاشورا و کربلا(۱)
* 40حدیث درمورد شهید و شهادت(۱)
* 40حدیث طبـی(۱)
* 48 درس اززندگی زنبور عسل(۱)
* 5 چیز کلیدی زندگی از 700 عالم(۱)
* 50 حدیث از امام حسین ع(۱)
* 50 خاصیت میوه ی انار(۱)
* 50 صفت روز غدیر خم(۱)
* 59نکته درمورد ازدواج(۱)
* 60سخن ازبزرگان(۱)
* 90 فایده دعا برای فرج امام زمان (عج)(۱)
* أنا مظلوم حسین(۱)
* آیا می دانید که:(۱)
* ابر و باران از نگاه قرآن و علم(۱)
* اتفاقات بدن(۱)
* ارتباط تغذیه با سرطان پرستات(۱)
* ارتباط عجیب بیماری لثه و زانو درد(۱)
* ارزش میوه های رنگی(۱)
* ازمحدودیت های جالب انسان(۱)
* اسماء با مسمی(۱)
* اصطلاحات علوم حدیث(۱)
* اعتراف(۱)
* اعمال ماه محرم(۱)
* امام حسن ع و افسانه ی طلاق(۱)
* امام على علیه السلام پایه گذار علوم قرآنى(۱)
* انسان های بزرگ، متوسط، کوچک(۱)
* اوصاف دو رویان در قرآن(۱)
* به خدا گفتم (۱)
* پست ثابت(۱)
* جملات بزرگان درباره زن(۱)
* جملات زیبا و خواندنی(۱)
* حیوان سال تولد شما(۱)
* خداچه کسانی را دوست دارد(۱)
* خطبه حضرت عباس(ع) برفرازبام کعبه(۱)
* دانستنی ها درباره عطرو ادکلن(۱)
* دانستنی ها درباره ی سیگار(۱)
* دانستنی های تاریخ هخامنشی(۱)
* دانستنی های خواندنی از مردم ژاپن(۱)
* درمواقع گناه با این شماره تماس بگیرید(۱)
* دروغ(۱)
* دروغ های علمی(۱)
* دلایل حیات امام زمان عج(۱)
* رابطه ی حجاب و عفاف(۱)
* سوسیس- کالباس(۱)
* شیطانیسم چیست(۱)
* ضرب المثل های ایرانی(۱)
* قصیده ابن العرندس در مصائب امام حسین ع(۱)
* ماجرای قتل خلیفه ی 2(۱)
* مختصری از زندگینامه 14 معصوم ع(۱)
* مراحل وضو(۱)
* مروان حکم(۱)
* معرفی شهداء بنی هاشم(۱)
* مناجات(۱)
* مکالمه با آیات قرآن(۱)
* نظریه اعجاز عددى و ریاضى قرآن(۱)