244درس بهداشتی از منظر معصومین ع

 

آیا می خواهید نظر اسلام و پیشوایان آن را در مورد بهداشت فردی، روانی، خانواده، محیط، تغذیه صحیح و... بدانید؟

بهداشت فردی


رسول اکرم (صلی الله علیه و آله( :

 

* اسلام پاکیزه است پس شما نیز پاکیزه باشید که هرکس پاکیزه نیست به بهشت نمی رود .

‌‌‌*نهج الفصاحه*

* محاسن خود را شانه کنید و ناخنهای خود را کوتاه سازید زیرا شیطان (پلیدی و

میکروب) میان گوشت و ناخن روان است . *نهج الفصاحه*

* موی شارب (روی لب) و موی بینی را بگیرید و به احوال بدن خود بپردازید که اینها باعث

زیادی جمال (زیبائی) است . *حلیه‌المتقین*

* موی شارب (روی لب) و پشت زهار (پایین شکم) و زیر بغل را بلند نگذارید که شیطان (پلیدی و میکروب) در آنجا جا می گیرد و پنهان می شود . *حلیه المتقین*

 

* هرکه ایمان به خدا و روز قیامت دارد موی زهار (پایین شکم)  را بیشتر از چهل روز نگذارد پس اگر

چیزی نیابد بعد از چهل روز قرض کند و  این کار را عقب نیندازد . *حلیه المتقین*

* دراز نکنید موی زیر بغل را که شیطان (پلیدی و میکروب) در آنجا پنهان می شود .

*حلیه المتقین*

* هر قدر پاکیزگی بیشتر باشد خداوند عمرت را زیاد می کند . *مکارم الاخلاق*

* حق خدا بر هر مسلمانی این است که هر هفت روز یکبار غسل کند و سر و تن خود را

بشوید . *نهج الفصاحه*

* هرچه می توانید پاکیزه باشید زیرا خداوند اسلام را بر پاکیزگی بنیان نهاده و جز

مردم پاکیزه کسی به بهشت نمی رود. *نهج الفصاحه*

* ناخن گرفتن دردهای بزرگ را منع و روزی را فراخ می کند . *نهج الفصاحه*

* موی خوب داشتن دارائی است . *نهج الفصاحه*

* موی نیکو یکی از دو زیبائی است که خدا به مرد مسلمان می دهد .*نهج الفصاحه*

* هرکس در روز جمعه ناخن خود را بگیرد خداوند درد را از انگشتانش بیرون برد و

درمان و سلامتی را داخل کند . *ثواب الاعمال و عقاب الاعمال*

* جبرئیل آنقدر مرا به مسواک کردن امر کرد که گمان کردم این کار بر امت من واجب

خواهد شد . *حلیه المتقین**بحار الانوار*

* دندانها را تمیز کنید زیرا مایه نظافت است و نظافت باعث ایمان است و ایمان با

صاحب خود در بهشت است . *نهج الفصاحه*

* مسواک کردن فصاحت مرد را افزون می کند .*نهج الفصاحه*

* مسواک کردن موجب پاکی دهان و رضایت پروردگار و روشنی چشم است . *نهج الفصاحه*

* دهانهای خویش را به مسواک پاکیزه کنید .*نهج الفصاحه*

* مسواک کنید که مایه پاکیزگی دهان و رضای خداوند است .*نهج الفصاحه*

* پنج چیز از سنت پیامبران است :‌ حیا و حلم و حجامت و مسواک و عطر زدن . *نهج

الفصاحه*

* مسواک زدن اقتضای فطرت است . *نهج الفصاحه*

* دهانهای شما مَعبر قرآن است آن را با مسواک پاکیزه کنید . *نهج الفصاحه*

* در مسواک کردن هشت فائده است : دهان را پاکیزه می کند ، ریشه (دندان) را محکم کند و چشم

را روشن کند و بلغم را ببرد و فرشتگان را خوشحال کند و پروردگار را خوشنود کند و

اعمال خوب را بیفزاید و معده را بصلاح آورد . *نهج الفصاحه*

* خداوند از امت من آنها را که هنگام وضو و غذا مسواک کنند را رحمت کند . *نهج

الفصاحه*

* سه چیز است که بر هر مسلمانی لازم است : غسل جمعه و مسواک کردن و استعمال بوی

خوش . *نهج الفصاحه*

* مسواک کردن سنت است هر وقت که خواستید مسواک کنید . *نهج الفصاحه*

* بر تو باد مسواک کردن در هر نمازی . *حلیه المتقین*

* مسواک کنید که مسواک کردن کار خوبی است ، لثه را محکم می کند ، بوی دهان را از

بین می برد ، معده را اصلاح می کند ،‌درجات بهشتی را می افزاید و شیطان را به خشم

می آورد . *نهج الفصاحه*

* کمترین حد مسواک زدن آن است که با انگشت خود لثه و دندان را ماساژ دهید .

*کافی*

* دو رکعت نماز با دهان مسواک زده برتر است نزد خداوند از هفتاد رکعت نماز بدون

مسواک .*وسائل**سفینه البحار**نهج الفصاحه*

* ای علی ! مسواک سنت و پاکیزه کننده دهان است ؛ چشم را روشنی می بخشد و خدا را

خشنودی می سازد ؛ دندانها را سفید می کند و بوی دهان را از بین می برد ؛ لثه را

محکم می گرداند و اشتها می آورد ؛ حسنات را دوچندان می کند و ملائکه را مسرور می

گرداند .*مکارم الاخلاق*

* یا علی! بر تو باد مسواک زدن با هر وضوئی که با آن نماز خواهی خواند . *مکارم

الاخلاق*

* به صورت عرضی (در عرض دهان = از روی لثه به دندان) مسواک بزنید . *من لایحضره

الفقیه**نهج الفصاحه*

* اگر امت من به مشقت نمی افتاد مسواک کردن را بر آنان در هنگام وضو گرفتن برای

هر نماز ، واجب می کردم . *وسائل**نهج الفصاحه**فروع کافی*

* خلال کنید ، بدرستیکه هیچ چیز ناراحت کننده تر برای فرشتگان الهی نیست که

ببینند خرده های غذائی در بین دندانها باقی مانده است . *مکارم الاخلاق**حلیه

المتقین*

* چرا من دندانهای شما را زرد می بینم ؟ چرا مسواک نمی کنید ؟ *حلیه المتقین*

* در شگفت و ناراحتم هنگامی که شما بر من وارد می شوید در حالیکه دندانهایتان جرم

گرفته و موهایتان ژولیده و کثیف است . چرا مسواک نمی کنید ؟ *بحار الانوار*

* از جمله حق مهمان آن است که برای او خلال مهیا کنی . *حلیه المتقین**المحاسن*

* رحمت خداوند بر خلال کنندگان از امت من باد که در هر وضوء و بعد از هر غذا بین

دندانها را تمیز می کنند . *مستدرک الوسائل*

* پس از صرف غذا دندانها را خلال کنید زیرا خلال موجب سلامتی دهان و دندان و وسعت

روزی می شود . *مکارم الاخلاق*

* کسی که از دو چوب بهداشتی (مسواک و خلال) استفاده کند از عذاب کلبتین (که نام

امروزی آن فورسپس است )‌ و کشیدن دندان در امان خواهد بود . *بحار الانوار*

* رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) هر شب سه بار مسواک می زدند ؛ یکبار قبل از

خواب و یکبار بعد از بیدار شدن از خواب و یکبار قبل از نماز صبح . *وسائل الشیعه*

* هرکه لباس بپوشد باید که پاکیزه باشد .*حلیه المتقین*

* خداوند بزرگ بهشت را لازم می کند بر آن جوانی که زیاد در آینه نگاه کند و بسیار

حمد الهی را برای نعمت جوانی به جای آورد . *ثواب الاعمال و عقاب الاعمال*

* رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) نهی فرمودند از ناخن به دندان گرفتن ، آب بینی

در مساجد انداختن ، آب خوردن از پیش دسته‌کوزه که در آنجا چرک جمع می شود ، بول

کردن در آب ، با دست آلوده به طعام شب خوابیدن . *حلیه‌المتقین*

* رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) بر جماعتی می گذشتند که دهان به آب گذاشته

بودند و می خوردند ، حضرت فرمودند که به دست بخورید که بهترین ظرفهای شماست . *حلیه

المتقین*

* لباس سفید بپوشید ؛که آن نیکوتر و پاکیزه ترین رنگهاست و مرده های خود را در آن

کفن کنید . *حلیه المتقین*

* بوی بد بدن خویش را بوسیله آب بزدائید و پاک کنید . از بدن خویش مرافبت کنید

که خدا مبغوض دارد بنده پلیدی (کثیفی) را که هرکس کنارش بنشیند بینیش را بگیرد .

*وسائل الشیعه*

 

حضرت علی (علیه السلام)  :

 

* ‌ بوهای بد را بوسیله آب بر طرف کنید که خداوند متعال از بندگان کثیف بدش می

آید . *مکارم الاخلاق*

* ‌ نیکو خانه ای است حمام ؛ جهنم را به یاد می آورد و چرک را از بدن می برد .

*حلیه المتقین*

* ‌ شستن سر ، چرک را می برد و آزار چشم را دفع می کند و شستن لباس غم و اندوه را

می برد و پاکیزگی برای نماز است . *حلیه‌المتقین*

* دارو کشیدن دفع دلگیری و پریشانی خاطر می کند . *حلیه المتقین*

* ‌ مسواک کردن رضای خداوند را فراهم می آورد ، سنت پیامبر است و دهان را پاکیزه

می گرداند . *وسائل الشیعه**بحار الانوار*

* حضرت علی (علیه السلام) بعد از مسواک زدن سه مرتبه دهان را با آب شستشو می

دادند . *المحاسن*

* سه چیز جنبه فردی و اختصاصی دارد ؛ شانه ، حوله و مسواک . *بحار الانوار*

* ‌ سه چیز حافظه را زیاد می کند : مسواک کردن و روزه داشتن و قرآن خواندن .

*حلیه المتقین*

* شستن لباس ، اندوه و غم را برطرف کرده و موجب قبولی نماز می گردد .

*حلیه‌المتقین*

* کفش نیکو پوشیدن بدن را از بلا ها نگاه می دارد و … *حلیه المتقین*

* هر که می خواهد عمرش دراز باشد چاشت را بامداد بخورد و کفش نیکو بپوشد و ردا و

بالاپوش را سبک کند و با زنان بسیار جماع نکند . *حلیه المتقین*

* ‌ هرکه خواهد خیر خانه اش بسیار شود دست را پیش از غذا خوردن بشوید .

*حلیه‌المتقین*

* شستن دست قبل و بعد از غذا فقر را زائل و روزی را زیاد و چرک را از لباس دور می

کند و چشم را جلا می دهد و دردها را دور می کند . *حلیه المتقین*

 

 

امام حسین (علیه السلام):

 

* امیرالمؤمنین(ع) به ما دستور می داد تا بعد از خلال کردن ابتدا سه بار دهان را

شستشو دهیم و بعد از آن آب بنوشیم . *النهایه*

* در مدت عمر در حفظ سلامت تن بکوشید . *تحف العقول*

* ای مردم، با تن سالم، در مدت عمر خود شتاب کنید به سوی عمل (صالح) .*تحف العقول*

 

 

امام باقر (علیه السلام):

 

* هرچیزی را پاک کننده ای است و پاک کننده دهان مسواک کردن می باشد . *وسائل

الشیعه*

* روزی سه نوبت مسواک بزنید و حداقل یکبار مسواک را بر دندانها بکشید . *بحار

الانوار*

* اگر مردم نتایج و خواص مسواک کردن را بدانند حتی در رختخواب آن را به همراه خود

می برند .(هیچگاه مسواک را از خود جدا نمی کنند ) . *ثواب الاعمال و عقاب الاعمال*

* پوشیدن موزه (چکمه و کفش راحتی) ، قوه چشم را افزون می کند . *ثواب الاعمال و

عقاب الاعمال*

 

 

امام صادق (علیه السلام):

 

* ناخن گرفتن سنت مؤکد است . *حلیه المتقین*

* هرکه در روز جمعه ناخن و شارب (موی بالای لب را) بگیرد ، پیوسته تا جمعه دیگر

با طهارت باشد . *حلیه‌المتقین*

* حضرت رسول (ص) سر خود را با برگ سدر می شستند و می فرمودند که بشوئید سر خود را

با برگ سدر که هر ملک و هر پیغمبر مرسل آنرا به پاکی یاد کرده است و هرکه سرش را با

آن بشوید حق تعالی وسوسه شیطان (پلیدی و میکروب) را هفتاد روز ازا او دور گرداند و

… . *حلیه‌المتقین*

* شستن سر با خطمی دل را می گشاید و اندوه را برطرف می کند . *حلیه‌المتقین*

* چون به حمام داخل شدی قدری آب گرم به سر و روی و پاهای خود بریز و اگر ممکن است

که جرعه ای از آب آن بنوشی ، چنین کن ( یعنی آب درحد آشامیدن برای استحمام استفاده

شود) . *حلیه المتقین*

* مسواک ، گیاهی است لطیف و تمیز ، شاخه درختی است گوارا و مبارک ، و دندانها

خلقتی است که آنها را خداوند در دهان آفریده و وسیله و ابزاری برای جویدن و سبب

تمایل به طعام و سلامت معده هستند . و این دندانها در اصل پاک هستند که در اثر خرده

های غذا آلوده شده ، تغیر یافته و بوی دهان را ایجاد می کنند . هر گاه مؤمنِ زیرک

مسواک کند و دندانها را تمیز نماید دندانهایش تمیز شده و به خلقت اصلی خود باز می

گردد . *محجه‌البیضاء*

* دو رکعت نماز با مسواک افضل است از هفتاد رکعت بدون مسواک ، حتی آنکه مستحب است

اگر انسان فراموش نمود مسواک را قبل از وضو ، بعد از آن بجا آورد و پس از آن سه

مرتبه مضمضه کند *بحار الانوار*

* در مسواک دوازده خصلت است : از سنت رسول خداست ، و پاکیزه کننده دهان است ، و

روشنی چشم را زیاد می کند ، و خشنودی خدای تعالی را زیاد می کند ، و دندانها را

سفید می کند ،و حسنات را مضاعف می کند ، و بثورات و جوشهائی که در پی دندان است

(پیوره) زائل می کند ، و لثه ها را محکم می کند ، و اشتهای به طعام را زیاد می کند

، و ملائکه را خشنود و فرحناک می کند. *فروع کافی*

* مسواک زدن از اخلاق پیامبران است *میزان حکمه*

* مسواک کردن از سنت پیامبران است . *حلیه المتقین*

* اندرون و بیرون دهان را بعد از غذا خوردن بوسیله سعد و اشنان بشوئید .

*حلیه‌المتقین*

* موی زیبا لباس الهی است ، احترامش کنید . *وسائل الشیعه*

* هرکس برای خود مو می گذارد باید به نیکوئی از آن سرپرستی کند و گرنه آن را قطع

(کوتاه) نماید . *وسائل الشیعه *

* حق تعالی زینت و اظهار نعمت را دوست می دارد و ترک زینت و اظهار بدحالی را دشمن

می دارد و دوست می دارد اثر نعمت را در بنده خود ببیند به اینکه لباس خود را خوشبو

دارد و خانه را نیکو دارد و ساحتهای خانه را بروبد . *حلیه المتقین*

* حضرت امیرالمؤمنین (علیه السلام) در اکثر اوقات جامه سفید می پوشیدند . *حلیه

المتقین*

* هرکه ایستاده بول کند بیم آن هست که دیوانه شود و از جای بسیار بلند بول کردن

مکروه است و مکروه است بول کردن در سوراخ جانوران و بول کردن و غایط کردن در مجرای

آب هرچند آب نداشته باشد و همچنین در میان راهها و کنار آبها و مسجدها و نزدیک به

دیوار مسجد و در رودخانه ها و در جاهائی که مردم به سبب آن دشنام دهند و لعنت کنند

و در زیر درختان میوه دار در وقتیکه میوه داشته باشد زیرا ملائکه در آن وقت با آن

درختان می باشند که نگاه

می دارند میوه را از ضرر جانوران و در جاهائیکه مردمان از آن متاذی می شوند حتی از

بوی آن . *حلیه المتقین*

* شستن سر با سٍدر روزی را زیاد می کند . *حلیه‌المتقین*

 

 

امام کاظم (علیه السلام):

 

* سنتهای حنیفه حضرت ابراهیم (علیه السلام) ده چیز است ، پنج چیز در سر و پنج چیز

در بدن ؛ آن پنج چیز که در سر است : شارب گرفتن و محاصن بلند گذاشتن و موی سر را

تراشیدن و مسواک کردن و خلال کردن میباشد ، و آن پنج چیز که در بدن است ؛ موهای بدن

را ازاله کردن و ختنه کردن و ناخن گرفتن و غسل جنابت کردن و استنجا با آب میباشد .

*حلیه المتقین*

* جواب پرسشی در اندازه خلال: نوک آن را بشکن (تا گرد شده و به راحتی وارد فضای بین

دندان شود) تا لثه را زخمی نسازد . *مکارم الاخلاق*

* ‌لباس و جامه پاکیزه پوشیدن دشمن را منکوب می کند . *حلیه‌المتقین*

 

 

امام رضا (علیه السلام):

 

* ‌پاکیزگی و نظافت از اخلاق پیامبران است . *تحف العقول*

* نظافتگری و استعمال بوی خوش و تراشیدن مو و … از اخلاق پیامبران است . *وسائل

الشیعه*

 

 

بهداشت محیط :

 

 

رسول اکرم (صلی الله علیه و آله):

 

* زباله را در خانه جای ندهید و آن را خارج کنید زیرا جایگاه شیطان (پلیدی و

میکروب) است . *طب النبی*

* خاکروبه را شب در خانه نگذارید و روز بیرون برید که آن جای نشستن شیطان(پلیدی و

میکروب) است . *حلیه المتقین*

* چهار چیز را در خاک پنهان کنید : مو ، ناخن ، دندان و خون . *حلیه‌المتقین*

* هفت چیز است که از آدمی جدا می شود و باید آنها را دفن کرد : مو ، ناخن ، خون ،

خون حیض ، بچه دان ، دندان و نطفه که پاره خون شده باشد . *حلیه‌المتقین*

* شومی خانه در تنگی ساحت و بدی همسایگان و بسیاری عیبهای آن است . *حلیه‌المتقین*

 

* شستن ظرفها و پاکیزگی حیاط مایه غناست .*نهج الفصاحه*

* حق تعالی لعنت کرده است کسی را که غائط کند در سایه ای که قافله در آنجا منزل

کند و کسی که منع کند مردم را از آب مباحی که در چاهها و چشمه ها مردم به نوبت بر

آن وارد می شوند یا آبی که ملک جماعتی باشد و روز یا هر شب نوبت شخصی باشد صاحب

نوبت را منع کنند و … . *حلیه المتقین*

 

 

حضرت علی (علیه السلام):

 

* ‌ خانه های خود را از تار عنکبوت پاک کنید که گذاشتن آن در خانه باعث فقر و

پریشانی می شود . *حلیه المتقین*

* جارو کردن آشغال ها باعث زیادی روزی می شود *روضه الواعظین **کنزالآمال*

* حیاط خود را تمیز کنید .*جامع الصغیر جلد *

* ‌ تنیدن عنکبوت و گذاشتن خاکروبه در خانه باعث پریشانی می شود .‌*حلیه المتقین*

 

* ‌ آب جوشیده برای همه دردها نافع است و به هیچ وجه ضرر ندارد . *حلیه المتقین*

* کراهت دارد که آدمی در خانه شب را به روز آورد که دری و پرده ای نداشته باشد .

*حلیه‌المتقین*

 

 

 

امام باقر (علیه السلام):

 

* جارو کردن خانه پریشانی را برطرف می کند . *حلیه المتقین*

* خانه‌تنگ (کوچک) از مشقت (سختی) زندگانی است . *حلیه‌المتقین*

 

 

امام صادق (علیه السلام):

 

* چراغ روشن کردن پیش از غروب آفتاب پریشانی را برطرف می کند و روزی را زیاد می

کند .*حلیه‌المتقین*

* ساحتهای خانه های خود را جارو کنید و شبیه به یهودیان نشوید که ایشان جاروب نمی

کنند . *حلیه المتقین*

* دهان(درب) ظرفهای آب و طعام را ببندید و در خانه ها را ببندید که شیطان (پلیدی

و میکروب) در بسته را نمی گشاید ، و چراغ را خاموش کنید که موش آتش در خانه شما

نیاندازد . شستن ظرفها و جارو کردن خانه ها و ساحت اندرون و بیرون خانه ها روزی را

زید می کند . *حلیه المتقین*

* از عادت آدمی آن است که خانه اوگشاده باشد . *حلیه‌المتقین*

* هرکه عمارت کند بیشتر از آنچه در آن سکنی نماید در قیامت او را تکلیف می‌کنندکه

آن را بردارد . (کسی که برای فخر و مباهات و .. این عمل را بکند ) *حلیه‌المتقین*

 

 

امام کاظم (علیه السلام):

 

* آب و جارو کردن خانه فقر را از بین می برد . *حلیه‌المتقین*

* دود چوب درخت خرما حشرات و گزندگان زمین را برمی‌اندازد . *حلیه المتقین*

* زیادتی لذت دنیا در فراخی خانه و بسیاری دوستان است . *حلیه‌المتقین*

* زراره و محمد بن مسلم و ابی بصیر به حضرت (امام صادق علیه السلام)گفتیم :

چاهی است که از آن وضو می گیرند و در کنار آن بول جریان دارد آیا آن چاه را نجس می

کند؟ حضرت فرمودند : اگر چاه آب در جایی بالا باشد و محل جریان بول در پائین باشد و

بین آنها سه یا چهار ذراع باشد چاه آب نجس نمی گردد و اگر کمتر از

 این مقدار باشد چاه نجس می گردد. *وسائل الشیعه*

* اگر چاه آب در پائین باشد و محل جریان آب نیز به آن سمت است و بین چاه و آب نه

ذراع فاصله است آن بئل چاه را نجس نمی کند و اگر کمتر است وضو از آن جایز نیست. قال

زراره :به حضرت گفتن : اگر مجاری بول به چاه چشبیده باشد اما بول بروی زمین نمی

ماند. قال : اگر بول قراری نداشه باشد اشکالی ندارد هر چند که مقدار کمی استقرار

داشته باشد . در این حالت زمین را سوراخ نمی کند و فرو نمی رود تا به چاه برسد لذا

در این مورد ضرر به چاه نمیزند میشود وضو گرفت . البته نجس شدن آب منوط به تغییر

تمام آب است . *وسائل الشیعه*

* (سؤال شد از حضرت که بین چاه آب و چاه فاضلاب چقدر فاصله باید باشد ؟) اگر دشت

است هفت ذراع اگر کوهستانی است پنج ذراع. سپس فرمودند (اگر)آب جریان دارد. *وسائل

الشیعه*

* (سوال شد از چاه فاضلابی که بالای چاه آب است ؛ حضرت فرمودند: ) اگر بالای چاه

است هفت ذراع فاصله و اگر پائین است پنج ذراع از هر طرف(فاصله داشته باشد) *وسائل

الشیعه*

* اگر بین چاه آب و چاه فاصلاب ، یک زراع فاصله باشد اشکالی ندارد هر چند که

جریان نیز داشته باشد و این در حالتی است که چاه آب در قسمت بالا باشد. *وسائل

الشیعه*

* (از حضرت سؤال شد از چاهی که کنارش مستراح (چاه فاضلاب) قرار داده شده است که

فرمودند :) مجاری چشمه‌ها از شمال است اگر چاه آب بالاتر از شمال باشد و چاه مستراح

پائین تر باشد ، ضرری پیش نمی آید (چنانچه ) بین آن دو بیش از سه ذراع فاصله باشد .

اگر چاه مستراح بالاتر است نباید کمتر از دوازده ذراع (حدود شش متر) باشد ، اگر هر

دو در موازات قبله هستند و هر دو در جهت شمال مساوی هستند هفت ذراع فاصله لازم است.

*وسائل الشیعه*

* (سوال شد که چاهی که مردم از آن وضو می گیرند و نزدیکش چاه فاضلاب است ؟ ) اگر

بین آنها (چاه آب و فاصلاب) ده ذراع فاصله وبالاتر باشد اشکالی ندارد. *وسائل الشیعه*

** (اختلاف در فواصل بین چاه آب و فاضلاب مربوط به نوع زمین ، شیب و .. است )**

* (راوی می گوید به حضرت گفتم که مردی در آب بول می کند حضرت فرمود :) بله (اشکال

ندارد) ولیکن از شیطان (پلیدی و میکروب) بر او می ترسم . *وسائل الشیعه*

* امیرالمومنین (ع) نهی می‌کردنداز بول در آب جاری مگر در حالت ضرورت . *وسائل

الشیعه*

 

 

امام رضا (علیه السلام):

 

* آب جوشیده از همه جهت سودمند است و به هیچ رو زیان بخش نیست . *صحیفه الرضا*

*(بین دو چاه پنج زراع یا کمتر یا بیشتر فاصله است آیا می توان وضو گرفت ؟) با

قرب و بعد (دوری و نزدیکی) کراهت ایجاد نمی شود از آن وضو بگیرد و غسل کن مادامی که

آب آن تغییر نکرده است. *وسائل الشیعه*

* از غساله (باقیمانده آّب) حمام غسل نکنید. *وسائل الشیعه*

 

 

بهداشت خانواده

 

 

رسول اکرم (صلی الله علیه و آله):

 

* خدایا محمد و آل محمد و دوستان محمد و آل محمد را عفت و اندازه روزی مقدر فرما ،

به دشمنان محمد و آل محمد مال و فرزند (بسیار) عطا کن . *اصول کافی*

* به زنان باردار شیر بدهید که به هوش کودک خواهد افزود . *کتاب تغذیه گروههای

آسیبی پذیر - وزارت بهداشت*

* برای کودک غذائی بهتر از شیر مادر نیست .‌*وسائل الشیعه*

* برکت در وجود سالمندان است ، هرکس به کودکان ما ترحم نکند و سالمندان ما را

احترام نکند از ما نیست . *الحدیث ص *

* وجود پیران سالخورده بین شما ، باعث افزایش فیض ربوبی و بسط نعمتهای الهی است

*نهج الفصاحه*

* احترام و بزرگداشت سالمند مؤمن ، تعظیم و بزرگداشت خداوند عزوجل است . * کافی*‍

* هرکس برتری و فضیلت سالمندی را شناخته و او را احترام گذارد خداوند عزوجل او را

از هول و حراس قیامت ایمن خواهد داشت .* لئالی الاخبار*

* سالمندانتان را بزرگ دارید (احترام کنید) تا کودکانتان شما را احترام کنند .

* رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) نهی فرمود از شیر زن احمق یا زنی که چشمش معیوب

باشد زیرا که شیر تاثیر

می کند . *حلیه‌المتقین*

 

حضرت علی (علیه السلام):

 

* زنان را بعد از ولادت فرزند خرمای برنی بخورانید تا آنکه فرزند زیرک (باهوش) و

بردبار شود . *حلیه‌المتقین*

* ‌ کوچکی خانواده یک از دو راحتی است . *بحار الانوار**نهج البلاغه*

* در مورد یتیمان و بیوگان (از کارافتادگان ، پیران و …) از خداوند پروا داشته

باشید و به ایشان احسان نمائید .

* باید خردسالتان از سالمندتان پیروی کند (تاسی کند) و سالمندتان به خردسالتان

مهربان باشد .*نهج البلاغه*

* دایه ای بگیرید که صورت و سیرت نیکو داشته باشد زیرا که در طفل سرایت می کتد و

طفل شبیه می شود به دایه در صورت و سیرت . *حلیه‌المتقین*

* نافع و مبارکترین شیرها برای فرزند شیر مادر است . *حلیه‌المتقین*

 

 

امام باقر (علیه السلام):

 

* مصونیت اطفال از خطرات و انحراف ها در پرتو صلاحیت و شایستگی پدران آنها است.

*بحار الانوار*

 

 

امام صادق (علیه السلام):

 

* زن حامله به بخورد تا فرزندش خوشبوتر و رنگ فرزند صاف تر باشد .

*حلیه‌المتقین*

* از ما نیست کسی که به بزرگسالان ما حرمت ننهد و با خردسالان ما مهربان نباشد .

*میزان حکمه*

* دوست داشتن زنان از اخلاق پیامبران است . *حلیه‌المتقین*

* هر چه کمتر از بیست و یک ماه شیر می دهند به فرزند ظلم است به طفل .

*حلیه‌المتقین*

 

 

امام رضا (علیه السلام):

 

* نام را در روز هفتم تعیین بکنید و بدانکه از جمله اعمالیکه در وقت ولادت سنت

مؤکد غسل دادن طفل است . *حلیه‌المتقین*

 

 

 

بهداشت روانی

 

 

اَلآ بِذکرِ الله تَطمئِن القُلوب

دعاها و توسلات زیادی در باب رفع پریشانی ، ترس و … در منابع اسلامی (مانند مفاتیح

الجنان) مظبوط است که خود جای بسی خوشحالی و تامل و عمل به آنها را دارد !

 

رسول اکرم (صلی الله علیه و آله):

* مؤمنی که با مردم می آمیزد و آزار آنان را تحمل می کند در پیشگاه الهی اجرش

بزرگتر است از آن مؤمنی که با مردم آمیزش ندارد و بر اذیت آنها صبر نمی کند .

 

حضرت علی (علیه السلام):

 

* ارزش هر انسانی به مقدار همت اوست . *نهج البلاغه*

* بردباری و تانی مانند دو کودک در یک شکمند و زلائیده همت عالی هستند . یعنی در

اثر همت بلند دو خوی پسندیده در آدمی آشکار می شود : یکی بردباری و آن دیگری

خودداری از شتابزدگی . *نهج البلاغه*

 

امام سجاد (علیه السلام):

 

* به نظر من جمیع سعادتها و نیکی ها در أین است که آدمی از آنچه در دست مردم است

قطع طمع و امید نماید . *اصول کافی*

* حق فرزندت بر تو این است که بدانی وجود او از تو و نیک و بدش در این دنیا وابسته

به تو است و با دارا بودن قدرت و سلطه پدری مسئول تربیت وی هستی . باید رفتار تو

درباره فرزندت همانند رفتار مربی شایسته ای باشد که تربیت صحیحش باعث زیبائی و

نیکوئی اخلاق فرزندش شده است و در برابر خداوند دلیل وظیفه شناسی اش باشد . *

 

امام صادق (علیه السلام):

 

* لقمان به پسر خود چنین گفت (خلاصه): ای فرزند اگر در کودکی ادب آموختی دئر

بزرگی از آن بهره مند خواهی شد. فرزند عزیز ! همواره نفس خود را به اداء وظایف شخصی

و انجام کارهای خویش الزام کن و جان خود را در مقابل شدائدی که از بزرگترین عزَت و

بزرگواری نایل شوی از مردم قطع طمع کن و به آنان امیدوار مباش . پیامبران و مردان

الهی با قطع امید از مردم به مدارج عالیه خود نائلآ شدند . *بحار الانوار*

* عزت و شرف مؤمن در این است که از دیگران مایوس باشد و از آنچه در دست مردم است

قطع امید نماید . *اصول کافی*

* هفت خصلت پسندیده شایسته مردان با ایمان است ؛ اولآ آرامش و اطمینان خاطر در

فتنه ها و حوادث ، دوم بردباری و صبر در مصائب و بلایای سنگین … .

 

مجموعه احادیثی در باب توکل ، محبت ، آرامش ، اطمینان ، شکیبائی و … وجود دارد که

بسیار عالی و پرمحتوا بوده و قابل استفاده بسیار در بهداشت روانی ، که به جهت

فراوانی این احادیث و خلاصه بودن مجموعه حاضر از درج آنها صرف نظر می‌شود .

 

 

 

تغذیه و بهداشت مواد غذایی

 

 

 

رسول اکرم (صلی الله علیه و آله):

 

* هر کس کَم خورد سالم ماند و هرکه بسیار خورد تنش بیمار و دلش سخت گردد . *نهج

الفصاحه*

* معده خانه مرض است و پرهیز(پیشگیری) سرآمد داروهاست . *نهج الفصاحه**سفینه

البحار*

* یکی از اقسام اسراف این است که هرچه می خواهی بخوری . *نهج الفصاحه*

* پرخوری دل را سخت می کند . *نهج الفصاحه*

* غذا بخورید در حالی که اشتها دارید و دست از غذا بدارید در حالی که میل به غذا

دارید . *مستدرک*

* نان را گرامی دارید . *حلیه‌المتقین*

* انسان ظرفی بدتر از شکم پر نکرده است .*نهج الفصاحه*

* هرکس کم خورد سالم ماند و هر که بسیار خورد تنش بیمار و دلش سخت گردد .*نهج

الفصاحه*

* سفره های خود را با سبزی بیارائید که شیطان (پلیدی و میکروب با مریضی ) را دور

می سازد . *کتاب بهداشت و تولید مواد غذائی – وزارت بهداشت*

* روزه بگیرید تا سالم بمانید .*نهج الفصاحه*

* روزه روده را باریک می کند و گوشت اضافی را می برد و از گرمای سوزان جهنم دور

می کند .*نهج الفصاحه*

 

 

حضرت علی (علیه السلام):

 

* پرخوری و پرخوابی باعث فساد و تباهی مزاج و مایه جلب عوارض زیان‌بار است *فهرست

غرر*

* کمتر خوردن مانع بسیاری از بیماریهای جسم است *فهرست غرر*

* طعام را بگذارید تا سرد شود . *حلیه‌المتقین*

* کسی که خواهد غذا به او ضرر نرساند تا گرسنه نشود و معده پاک نشود چیزی نخورد و

چون خواهد که غذا بخورد بسم الله الرحمن الرحیم بگوید و نیکو بجود و دست از طعام

وقتی بکشد که هنوز خواهش غذا داشته باشد . *حلیه المتقین*

* منشین بر طعام مگر وقتی که گرسنه باشی و بر مخیز از طعام مگر وقتی که خواهش

(میل به غدا) داشته باشی و نرم بجو و هر گاه خواهی به خواب روی بیت الخلا ( مستراح)

برو . *حلیه‌المتقین*

* شیر گاو دوا است و برای معده نافع است . *حلیه المتقین*

* روزه یکی از دو تتدرستی است .

* آنکس که محبت انواع مختلف غذاها را در دل می‌نشاند ، میوه‌های گوناگون بیماریها

را از آن می‌چیند *فهرست غرر*

 

 

امام حسن مجتبی (علیه السلام):

 

* در خوان (سفره‌غذا) دوازده خصلت است که بر هر مسلمان واجب است که بداند ؛ چهار

تای آن فرض است و چهار دیگر سنت و چهار تای دیگر تادیب است . اما فرض آن است که

منعم خود را بشناسد و بداند که نعمت از جانب پروردگار است و راضی باشد به آنچه خدا

به او عطا کرده است ، و بسم الله بگوید و خدا را شکر کند ؛ و اما سنت ، دست شستن

پیش از غذا و بر جانب چپ نشستن و به سه انگشت غذا خوردن و انگشتان را لیسیدن ؛ واما

تادیب ، از پیش خود چیز خوردن و لقمه را کوچک برداشتن و بسیار خائیدن ( جویدن ) و

در روی مردم نگاه نکردن . *حلیه المتقین*

 

 

امام باقر (علیه السلام):

 

* شیر خوراک پیغمبران است .*حلیه‌المتقین*

* هر که سیر بخورد به جهت بوی بدش داخل مسجد ما نشود اما اگر کسی مسجد نرود باکی

نیست که آن را بخورد . *حلیه المتقین*

* آداب آب خوردن آن است که در ابتدا بسم الله بگو و چون فارغ شوی الحمدالله بگو و

از پیش دسته کوزه و از جائی که شکسته باشد یا رخنه‌ای (درزی) باشد نخوری که این دو

موضع جای شیطان (پلیدی و میکروب) است . *حلیه‌المتقین*

 

 

امام صادق (علیه السلام):

 

* هرگاه شکم سیر شد باعث طغیان و فساد می شود . *حلیهالمتقین*

* کسی که قبل و بعد از غذا دستهای خود را بشوید ، عمری در آسایش و سلامتی جسم به

سر خواهد برد . *کتاب تغذیه ، تنطیم خانواده و بهداشت محیط – وزارت بهداشت*

* آدمی ناچار است برای قوت یافتن غذا بخورد ، و هرگاه غدا خورد باید یک حصه (قسمت)از شکم را برای غذا و یک فسمت را برای آب و یک قسمت را برای نفس کشیدن بگذارد‌ ، و

سعی در فربه (چاق) کردن خود نباشید چنانچه حیوانات را برای کشتن فربه می‌کنند .

*حلیه المتقین*

* سه چیز است که خدا صاحب آنها را دشمن دارد : خواب کردن بدون بیداری شب و خنده

کردن در غیر محل آن و خوردن طعام در هنگام سیری .*حلیه المتقین*

* هرچه خوردنش سبب زیانی در بدن شود ، حرام است ‚ مگر در شرایط اضطراری *تحف

العقول*

* روی هرمیوه آلودگی است ‚‌پس چون آن را بدست آورید به خوبی با آب بشوئید .*تحف

العقول*

* ‌ سزاوار نیست که مؤمن از خانه بیرون رود تا آنکه چاشت (صبحانه) نخورد که باعث

زیادتی عزت اوست . *حلیه المتقین*

* نباید تکیه کرده و برو خوابیده چیزی بخورند . *حلیه المتقین*

* در حالت راه رفتن چیزی نخور مگر آنکه مضطر باشی . *حلیه المتقین*

* ‌طول بدهید نشستن بر سر سفره را ، این ساعتی است که از عمر شما حساب نمی شود .

*حلیه المتقین*

* هر که چهل روز بگذرد و گوشت نخورد توکل بر خدا کند و قرض کند و بخورد که قرضش

اداء می شود . *حلیه‌المتقین*

* شیر بخور که گوشت را می رویاند و استخوان را سخت می کند . *حلیه المتقین*

* سیب معده را جلا می دهد . *حلیه المتقین*

* دلهای مؤمنان سبز است و به سبزی مایل است . *حلیه المتقین*

* (پرسیده شد آب چه مزه ای دارد؟) مزه زندگانی . *حلیه‌المتقین*

* آب را به سه نفس خوردن بهتر از به یک نفس خوردن . *حلیه‌المتقین*

* کسیکه در خوردن غذا پاکیزگی را مراعات می‌کند ، غذا را بخوبی می‌جود ، با داشتن

اشتها از غذا دست می‌کشد و تخلیه روده را موقعیکه آماده می‌شود به تعویق نمی‌اندازد

،‌شایسته است همیشه سالم باشد و جز به مرض موت (مرگ) دچار بیماری دیگری نشود *مکارم

الاخلاق*

 

 

امام کاظم (علیه السلام):

 

* اگر مردم در غذا خوردن میانه رو باشند بدن ایشان همیشه سالم است .

*حلیه‌المتقین*

 

 

امام رضا (علیه السلام):

 

* هرگاه چیزی خوردی بر پشت بخواب و پای راست را بر روی پای چپ گذار .

*حلیه‌المتقین*

* (به خادمان خود) اگر من بالای سر شما بایستم در وقت غذا خوردن برمخیزید تا

فارغ شوید از طعام خود .*حلیه المتقین*

* بر بالای غذا آب بسیار خوردن ضرر ندارد آما در غیر آن حال آب بسیار مخور .

*حلیه‌المتقین*

 

 

حضرت عیسی (علیه السلام):

 

* ای بنی اسرائیل ! تا گرسنه نشوید چیزی مخورید و هرگاه گرسنه شوید بخورید و سیر

مخورید زیرا که چون سیر شدید ، گردنهای شما بزرگ می شود و پهلوی شما فربه می شود و

پروردگار خود را فراموش می کنید . *حلیه‌المتقین*

 

 

 

بیماری و درمان

/ 0 نظر / 39 بازدید